NOS Nieuws - Algemeen

Wekdienst 3/11: Amerikanen naar de stembus • Uitspraak zedenverdachten Woudenberg

2 weeks ago

Goedemorgen! In de Verenigde Staten is het vandaag verkiezingsdag. Amerikaanse kiezers stemmen voor het Congres, hun parlement. En het voormalige echtpaar uit Woudenberg dat verdacht wordt van het misbruiken van oppaskinderen hoort het vonnis.

Eerst het weer:

Vanochtend lokaal wat zon, maar vanuit het oosten ook veel bewolking waaruit her en der wat regen kan vallen. Vanmiddag vanuit Duitsland meer opklaringen en geleidelijk droog. Bij een matige noordoostenwind liggen de maxima tussen 9 en 12 graden. De komende dagen relatief rustig en droog herfstweer met maxima rond 10 graden.

Een terugblik op het weer van oktober en de verwachting voor de komende dagen zie je in deze video:

Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier zie je de situatie op het spoor.

Wat kan je vandaag verwachten? Wat heb je gemist?

Noord-Korea heeft gereageerd op de Amerikaanse beschuldigingen dat het land achter de miljardendiefstal op cryptoplatform Binance zit. Kim Yo-jong, de invloedrijke zus van leider Kim Jong-un, ontkent dat en noemt de beschuldiging "absurde retoriek".

De FBI zei afgelopen weekend dat Noord-Korea verantwoordelijk moet zijn voor de diefstal van ruim 5,6 miljard euro aan virtuele activa bij Binance, het grootste cryptoplatform ter wereld. Het zou gaan om de grootste financiële roof ooit.

Kim Yo-jong noemt de Amerikaanse beschuldigingen een "ernstige politieke provocatie". "De VS zet de internationale publieke opinie op het verkeerde been door te suggereren dat alle cybercriminaliteit in de wereld ons werk zou zijn", reageerde Kim.

Ander nieuws uit de nacht: En dan nog even dit:

Onderzoekers van de universiteit van Pisa hebben in Afrika een zeer ongebruikelijke vriendschap tussen twee mannetjesdieren waargenomen. Op de hoogvlakten van Ethiopië zagen ze een stier en een ezel steeds naar elkaar toe trekken. De dieren likten en knuffelden elkaar en de stier klom geregeld in opgewonden staat op de ezel.

Homoseksualiteit is niet ongewoon in het dierenrijk, maar wat wel heel uitzonderlijk is, is dat het tussen verschillende diersoorten plaatsvindt. De onderzoekers publiceerden er deze week over in het wetenschappelijk tijdschrift Current Biology.

Fijne dag!

Twee miljoen gepensioneerden, ook ex-ambtenaren, mogen rekenen op fors hoger pensioen

2 weeks ago

Voor zo'n 2 miljoen gepensioneerde Nederlanders lijkt 2027 financieel prima te beginnen. Dat blijkt uit een berekening van pensioenadviseur Aon op verzoek van de NOS.

Pensioenfondsen die per 1 januari overstappen naar het nieuwe pensioenstelsel staan er nu erg goed voor. Als dat over twee maanden nog steeds zo is, dan profiteren hun deelnemers daar ruim van. Een verhoging van tussen de 12 en 25 procent is heel goed mogelijk.

Het gaat om 37 fondsen met 7,7 miljoen deelnemers, van wie er 2 miljoen met pensioen zijn. Dat zijn onder anderen gepensioneerde ambtenaren, winkelmedewerkers, vervoerders, bankmedewerkers en metaalwerkers.

Verdelen reserves

In het nieuwe pensioenstelsel wordt de collectieve pot met geld verdeeld over individuele pensioenpotjes. In dat persoonlijke potje gaat wat je al hebt opgebouwd in je werkende leven. Daarnaast verdelen fondsen ook hun reserves, het overige geld in kas na het voldoen van alle verplichtingen aan deelnemers.

Hoe groter die reserve, hoe meer er te verdelen valt. Een deel van die reserve is nodig voor een buffer om de uitkeringen van gepensioneerden bij eventuele slechtere resultaten op de beurs toch nog aan te vullen. En een deel is nodig voor pensioencompensatie.

Wat er dan nog over is, wordt verdeeld over gepensioneerden en werkenden. Dat wordt soms ook wel de invaarbonus genoemd. Werkenden krijgen die eenmalige verhoging ook in hun potje, maar met dat geld wordt verder belegd. Gepensioneerden zien het effect van dat bedrag direct terug in hun maandelijkse uitkering.

2 miljoen gepensioneerden

Pensioenadviseur Aon keek naar de tien grootste pensioenfondsen die nu de overstap naar het nieuwe stelsel maken. Die fondsen zijn goed voor 95 procent van alle Nederlanders die per 2027 overgezet worden. Gepensioneerden van die fondsen gaan er gemiddeld genomen 17 procent op vooruit. Het verschilt per fonds hoeveel. Ook kan de uiteindelijke verhoging per leeftijd verschillen. Over het algemeen zal voor oudere gepensioneerden de verhoging wat lager zijn dan voor de jongere gepensioneerden.

Het gaat om een verhoging per 1 januari, maar gepensioneerden moeten wel even wachten op de definitieve berekening in het nieuwe jaar. Als alles goed is nagerekend zien de gepensioneerden die verhoging terug in hun maandelijkse uitkering. De verhoging over de eerste maanden van 2027 krijgen ze met terugwerkende kracht.

"Het ziet er rooskleurig uit voor deelnemers bij pensioenfondsen die per 1 januari aanstaande overgaan naar het nieuwe stelsel", zegt Corine Reedijk van Aon. "De laatste twee maanden van het jaar blijven nog spannend, maar als de situatie stabiel blijft hebben ook de deelnemers bij deze fondsen een goede start in het nieuwe stelsel".

Ambtenaren

Met ruim 3 miljoen deelnemers, waarvan een miljoen pensionado's, is ambtenarenpensioenfonds ABP veruit het grootste fonds dat nu overstapt. Uit de meest recente cijfers, van eind september, blijkt dat ABP een belegd vermogen van 543 miljard euro heeft en een dekkingsgraad van 132 procent. Dat wil zeggen dat ze ook na het uitbetalen van al het opgebouwde pensioen (100 procent) nog geld in kas hebben (32 procent).

Als er in de komende twee maanden niet al te veel verandert, blijft er veel geld over om te verdelen over de deelnemers. ABP wil zelf geen prognoses doen. "Hoeveel het precies wordt voor individuele deelnemers is niet een op een te koppelen aan de dekkingsgraad maar hangt ook af van hun persoonlijke situatie", zegt de woordvoerder.

Het pensioenfonds wijst erop dat er bij ABP meer persoonlijke zaken meetellen bij de uiteindelijke verhoging van het pensioen. Een voorbeeld daarvan is dat bij ABP sommige deelnemers een hogere tegemoetkoming krijgen als ze in het verleden indexatie hebben gemist.

Afwachten

Het is ook echt nog even afwachten voor de pensioenfondsen en hun 7,7 miljoen deelnemers. Zo kan een dalende rente zorgen voor een lagere dekkingsgraad, waardoor er minder geld te verdelen valt.

Eerder dit jaar steeg de rente juist, maar de afgelopen maanden daalde deze weer wat. Ook tegenvallers op de aandelenbeurs kunnen de pensioenfondsen raken. Zo staan de koersen van techbedrijven enorm hoog, maar deze schommelen de laatste tijd nogal.

De fondsen die vorig jaar al de overstap maakten, konden de pensioenen ook ruim verhogen door de invaarbonus. Dat ging toen om 1,5 miljoen gepensioneerde medewerkers uit de zorg, techniek, bouw, horeca en uitzendbranche. De meevaller is eenmalig, maar met dat extra geld blijft structureel in potje zitten.

Of hun pensioenen aankomend jaar weer stijgen, hangt af van hoe goed de fondsen beleggen. In het nieuwe stelsel bewegen de pensioenuitkeringen meer mee met die beleggingsresultaten. Doen die beleggingen het goed, zullen gepensioneerden dat sneller merken aan een verhoging en als het slecht gaat merken ze dat ook. Wel willen de meeste fondsen, door het aanhouden van een buffer, voorkomen dat de pensioenen moeten worden verlaagd.

Noord-Korea ontkent achter de Binance-hack te zitten

2 weeks ago

Noord-Korea heeft voor het eerst gereageerd op de Amerikaanse beschuldigingen dat het achter de diefstal van miljarden euro's op cryptoplatform Binance zit. Kim Yo-jong, de invloedrijke zus van leider Kim Jong-un, ontkent nu dat het land achter de hack zit en noemt de beschuldiging "absurde retoriek".

De FBI liet afgelopen weekend weten dat Noord-Korea verantwoordelijk is voor de diefstal van ruim 5,6 miljard euro aan virtuele activa bij Binance, het grootste cryptoplatform ter wereld. Het zou gaan om de grootste financiële roof ooit.

Volgens de Amerikaanse veiligheidsdienst heeft een door Noord-Korea aangestuurde hackerseenheid de gestolen bitcoins omgezet in ethereum, een andere cryptomunt, en kunnen er nog "verdere witwasfasen" volgen om sporen uit te wissen.

De Amerikaanse beschuldigingen noemt Kim Yo-jong een "ernstige politieke provocatie". "De VS zet de internationale publieke opinie op het verkeerde been door te suggereren dat alle cybercriminaliteit in de wereld ons werk zou zijn", reageerde Kim.

Ze doelt daarmee op een eerdere hack begin dit jaar. Ook toen wees de FBI een Noord-Koreaanse hackersgroep aan als dader na een hack bij de populaire cryptobeurs ByBit. Daarbij werd 1,5 miljard dollar aan digitaal geld gestolen. Die kraak gold toen als grootste ooit in de cryptowereld.

Binance heeft laten weten dat het grootste deel van de van het platform gestolen cryptovaluta inmiddels is vergoed.

Hotel in Amsterdam ontruimd om grote brand

2 weeks ago

Bij een grote brand in een hotel in Amsterdam zijn vannacht 140 gasten geëvacueerd. De brand ontstond mogelijk door een apparaat dat vlam vatte. De brandweer had de brand snel onder controle.

Enkele hotelgasten zijn door het ambulancepersoneel nagekeken. Twee van hen moesten ter controle naar het ziekenhuis omdat ze rook hadden ingeademd.

De brand in het hotel aan de Johan Cruijff Boulevard brak om 23.45 uur maandagavond uit. Omdat er veel telefoontjes bij de hulpdiensten binnenkwamen en vanwege de rook, schaalde de brandweer op naar 'grote brand'.

Omdat er zo'n 140 hotelgasten aanwezig waren, heeft de brandweer het pand meerdere keren doorzocht om er zeker van te zijn dat alle mensen op tijd uit het hotel waren.

De geëvacueerde hotelgasten werden in eerste instantie opgevangen in de vertrekhal van station Bijlmer Arena. Later in de nacht zijn ze in hotels in de buurt ondergebracht.

VS kondigt overleg Oekraïne-Rusland aan in Abu Dhabi

2 weeks ago

Onder leiding van de Amerikaanse gezanten Steve Witkoff en Jared Kushner wordt op 10 en 11 november in Abu Dhabi gesproken over de beëindiging van de oorlog in Oekraïne. Dat maakte Steve Witkoff op X bekend. Volgens de Amerikanen zal er zowel vanuit Oekraïne als vanuit Rusland een delegatie aanwezig zijn.

Een Amerikaanse functionaris zei maandag tegen persbureau Reuters dat de gesprekken tussen de drie landen zouden gaan over veiligheidsgaranties voor de periode na de oorlog en de-escalatie.

De Amerikaanse onderhandelaars willen nog voor het invallen van de winter een doorbraak forceren in de oorlog tussen de twee landen. De vorige poging van de Amerikanen om tot een overeenkomst te komen, stamt uit februari, nog voor dat de Verenigde Staten en Israël een oorlog tegen Iran begonnen.

Oekraïne heeft nog niet gereageerd op het voorgestelde overleg. De Russische president Poetin zou twee weken geleden hebben ingestemd na een ontmoeting met gezant Witkoff in Sint-Petersburg.

Ook overleg in Brussel

Volgens een Amerikaanse functionaris zijn er deze week ook nog gesprekken met verschillende Europese landen in Brussel. Aan tafel zouden onder anderen vertegenwoordigers uit Frankrijk, Duitsland, het Verenigd Koninkrijk, de Europese Unie en de NAVO zitten. Er zou gesproken worden over onder andere veiligheidsgaranties voor Oekraïne, veiligheid in Europa en economische steun aan en wederopbouw van Oekraïne.

Rusland en Oekraïne liggen nog ver uit elkaar wat betreft de voorwaarden van een eventueel vredesakkoord. Trump voert de laatste tijd de druk op Oekraïne op. De Amerikaanse president wil dat Oekraïne stopt met luchtaanvallen op Russische olieraffinaderijen. Ondertussen voert Rusland de aanvallen op Oekraïne op en vallen er vrijwel dagelijks burgerslachtoffers.

Gisteren kwamen er nog 26 mensen om bij luchtaanvallen op een dorp in de buurt van Zaporizja. De Russen zouden een voormalige school in Komysjoevacha hebben gebombardeerd waar hulpgoederen werden uitgedeeld. President Zelensky noemde de de aanval "ronduit gruwelijk".

Gelderland deels op slot voor nieuwe aansluitingen stroomnet: 'Bittere pil'

2 weeks ago

Een aantal gemeenten in Gelderland gaat op slot voor nieuwe aansluitingen op het elektriciteitsnet. Dat heeft het ministerie van Economische Zaken en Klimaat (EZK) vanavond bekendgemaakt. Nieuwe aanvragen moeten vanaf volgend jaar wachten tot er capaciteit vrijkomt.

Het gaat om zestien gemeenten, schrijft Omroep Gelderland, waaronder Doetinchem, Lochem en Zutphen. "Dit is een bittere pil voor de regio", zegt gedeputeerde Ans Mol-van de Camp.

Doordat nieuwe aanvragen moeten wachten op een aansluiting komen "belangrijke maatschappelijke opgaven" voorlopig stil te liggen, zegt zij. "Woningbouw, economische ontwikkeling en verduurzaming vragen om tempo en kunnen zich geen vertraging veroorloven."

Alleen aanvragen voor projecten die direct extra ruimte maken op het elektriciteitsnet (zoals grootschalige energieopslag) zullen nog worden goedgekeurd. Eerder werd gemeld dat aanvragen voor scholen of ziekenhuizen nog wel worden goedgekeurd, maar dat klopt niet. Ook daarvoor is in de Gelderse gemeenten momenteel geen ruimte, bevestigt een provinciewoordvoerder aan Omroep Gelderland.

De aansluitstop geldt in ieder geval tot 1 juli 2027, meldt de regionale omroep. In de loop van dat jaar wordt beoordeeld of de maatregelen voldoende effect hebben om aanvragen weer te gaan toekennen.

Nijpend

In februari trokken netbeheerders aan de bel omdat de situatie in Flevoland, Gelderland en Utrecht nijpend was, en veel ernstiger dan was aangenomen. In een deel van Gelderland is het stroomnet nu dus echt te vol. Voor de rest van de provincie blijft "onverminderde inzet" nodig om een volledige aansluitstop te voorkomen, laat de provincie weten.

Gelderland is niet de eerste provincie die eigen maatregelen neemt vanwege overbelasting van het stroomnet. In een deel van Utrecht geldt werd in april een volledige stop op nieuwe of zwaardere aansluitingen aangekondigd. Het tekort aan ruimte is daar afgenomen, maar nog niet voldoende voor nieuwe aansluitingen. Woningbouw kan wel doorgaan.

Sinds 1 juli van dit jaar gelden landelijke voorrangsregels op het stroomnet. Alle aanvragen voor stroomvoorzieningen komen bij netbeheerders terecht, die bepalen wie voorrang krijgen. Daarbij behoren basisvoorzieningen zoals ziekenhuizen en projecten die het stroomnet ontzien (zoals bedrijven die energie opslaan) voor bijvoorbeeld iemand die een laadpaal wil installeren.

Er wordt sinds de zomer ook geen ongebruikte ruimte op het stroomnet meer gereserveerd voor huishoudens. In bijna het hele land geldt een wachtlijst voor nieuwe of zwaardere aansluitingen. De wachttijd verschilt per regio.

Vorige maand werd duidelijk dat het aantal bedrijven en organisaties dat wacht op een aansluiting om (meer) stroom te gebruiken verder is toegenomen. Volgens Netbeheer Nederland, de samenwerkingsorganisatie van netbeheerders, waren er in de eerste helft van het jaar zo'n 15.500 wachtenden. De problemen met het overvolle stroomnet leiden ertoe dat bedrijven investeringen en verduurzaming uitstellen.

Correctie door de redactie

De provincie schreef gisteren in een persbericht dat huidige aanvragen voor een elektriciteitssluiting binnen prioriteit 2 en 3 (zoals scholen en ziekenhuizen) wel kunnen worden aangesloten. Daardoor is in een eerdere versie van dit artikel de indruk gewekt dat scholen en ziekenhuizen buiten de aansluitstop vallen in de Gelderse gemeenten. Dat is niet het geval.

Alleen aanvragen voor projecten die direct extra ruimte maken op het elektriciteitsnet (zoals grootschalige energieopslag) worden nog goedgekeurd. Ook voor toekomstige aanvragen voor ziekenhuizen en scholen is in bovengenoemde Gelderse gemeenten momenteel geen ruimte, bevestigt een provinciewoordvoerder.

In Florida gecrashte privéjet verloor mogelijk in de lucht onderdelen

2 weeks ago

Het privévliegtuig dat afgelopen nacht nagenoeg loodrecht neerstortte in Florida lijkt al in de lucht onderdelen te hebben verloren. "We hebben aanwijzingen dat het vliegtuig uit elkaar viel voor de inslag", citeren Amerikaanse media Tom Chapman van NTSB, de instantie die vliegtuigongelukken onderzoekt in de VS.

Chapman maakte op een persconferentie nieuwe details bekend over het fatale ongeluk. Onderdelen van het vliegtuig zijn vermoedelijk op ruime afstand van de krater terechtgekomen. Over de oorzaak van ongeluk tasten onderzoekers nog in het duister.

'Raketinslag'

Alle negen inzittenden kwamen om het leven. De privéjet kwam met hoge snelheid naar beneden en crashte vlak naast een woonwagenpark. Gouverneur Ron DeSantis omschreef het als een raketinslag. Niemand van de 77 inwoners van het woonwagenpark kwam om het leven, maar de mensen mogen nog altijd niet terug naar hun woning.

Het moment van de inslag werd gefilmd vanaf de grond:

De copiloot is geïdentificeerd als de 20-jarige Nathalia Gadelha Filgueiras. Haar identiteit is bekendgemaakt door haar moeder. Bij de crash is ook een gezin met twee jonge kinderen en de nanny omgekomen. Daarnaast werden er nog twee andere passagiers geïdentificeerd. De identiteit van de piloot is nog niet bekend gemaakt.

"We gaan neerstorten", zei de piloot kort voordat het vliegtuig de grond raakte. "We hebben geen tijd meer", waren de laatste woorden vanuit de cockpit, zo is te horen op openbaar gemaakte opnames. Het vliegtuig was in de problemen geraakt kort nadat piloten melding hadden gemaakt van ijsvorming op het toestel.

Dode en zwaargewonde bij schietpartij in auto in woonwijk Rotterdam-Oost

2 weeks ago

Bij een schietpartij in een auto in een woonwijk in Rotterdam-Oost is vanavond de bestuurder van het voertuig om het leven gekomen. De politie meldt in een persbericht dat de dode een 36-jarige man uit Dordrecht is. Een andere man raakte zwaargewond bij de beschieting, schrijft de politie op X.

De beschieting was iets na 20.00 uur op de Evenaar in de wijk Oosterflank. Omdat nog niet duidelijk is hoe dit kon gebeuren, zijn de andere drie inzittenden als verdachte aangemerkt en aangehouden. Het gaat om een 60-jarige Rotterdammer en twee mannen (35 en 54) zonder vaste woon- of verblijfplaats. De zwaargewonde man is een van de arrestanten. Hij is naar het ziekenhuis gebracht.

Gevlucht

De drie verdachten zijn na de beschieting gevlucht. Twee van hen werden verderop in de straat gevonden, ter hoogte van een snackbar, schrijft Rijnmond. De derde inzittende is op een andere plek in de omgeving aangehouden.

Op beelden is te zien dat er meerdere ambulances aanwezig zijn:

Ook een traumahelikopter werd opgeroepen.

Op de plek van de schietpartij werd lange tijd onderzoek gedaan.

Twee aanhoudingen voor gewelddadige beroving 93-jarige vrouw in Amsterdam

2 weeks ago

De politie heeft een 16-jarige jongen en een 30-jarige man aangehouden op verdenking van de beroving van een hoogbejaarde vrouw in Amsterdam vorige week. De 93-jarige vrouw brak daarbij haar rug, maar maakt het naar omstandigheden goed.

De vrouw liep afgelopen dinsdag met haar rollator onder de galerij van een flat aan de Comeniusstraat in stadsdeel West, toen ze uit het niets door een man werd geslagen. Ze werd zo hard geraakt dat ze op de grond viel en haar rug brak. Vervolgens werd ze beroofd van haar tas, die aan het stuur van de rollator hing.

Buren schoten te hulp zodra ze de vrouw hoorden gillen. "Ze was ontzettend in de war", zei een buurtbewoner na het incident tegen stadsomroep AT5. "Het is zo sneu." Een politiewoordvoerder sprak van een "onbegrijpelijke, laffe daad".

Potje Rummikub

De vrouw was onderweg naar een vriendin om een potje Rummikub te spelen, schrijft regionale omroep NH. Na haar val werd ze naar het ziekenhuis gebracht.

De familie van het slachtoffer noemt de beroving onbegrijpelijk. "We kunnen nauwelijks bevatten dat iemand tot zo'n laffe daad in staat is", zegt haar zoon. "De uiteindelijke buit: drie tientjes en een doosje Rummikub-steentjes." Hij laat weten dat zijn familie de buurtbewoners die te hulp zijn geschoten "ontzettend dankbaar" is.

Rechter-commissaris

De 16-jarige jongen die werd opgepakt blijft verdachte in de zaak, maar zit niet meer vast. De 30-jarige man wel. Morgen bepaalt de rechter-commissaris of hij langer blijft vastzitten.

Coalitiepartijen onderling eens over belastingplan en box 3, vanochtend extra ministerraad

2 weeks ago

De coalitiepartijen D66, VVD en CDA zijn het eens geworden over aanpassing van het belastingplan voor volgend jaar en de invoering van een vermogenswinstbelasting in box 3.

Volgens ingewijden wordt de nieuwe vorm van vermogensbelasting een jaar uitgesteld. Verder maken de coalitiepartijen geen keuze voor de linkse of rechtse oppositie om tot een meerderheid te komen.

Vanochtend komt het kabinet bij elkaar in een ingelaste ministerraad, waarna de voorstellen naar de Tweede Kamer worden gestuurd. Woensdagavond is er een debat over het belastingplan.

Maandag overlegde de top van de coalitie urenlang over de kwestie.

Tot nu toe probeerde het minderheidskabinet zich van tevoren te verzekeren van een meerderheid door te streven naar een akkoord met oppositiepartijen. Maar afgelopen weekend leidden gesprekken met zowel linkse als rechtse partijen opnieuw niet tot een doorbraak.

Het linkse blok van Pro en Volt wil dat beleggers meer belasting gaan betalen en werkenden minder. Maar daar wilde de VVD niet aan. Het rechtse blok van JA21, SGP en BBB wil af van de dwang voor gemeenten om asielzoekers op te vangen en wenst aanpassingen op het gebied van stikstof en de liberale abortuspraktijk. En die eisen gingen vooral D66 te ver.

Handreikingen

In de brief met aanpassingen die morgen naar de Kamer gaat, zal het kabinet wel handreikingen doen aan de oppositie. Het gaat dan vooral om wat extra lastenverlichting voor de burgers. Maar daarmee wordt er geen keuze gemaakt voor links of rechts. De coalitie kiest zijn eigen koers.

Daarmee laat premier Jetten het, anders dan hij aanvankelijk wilde, aankomen op het debat van woensdag. In de dynamiek daarvan zou er toch nog een pakket uit kunnen komen dat de goedkeuring van een meerderheid kan wegdragen.

Partijen kunnen in het debat zelf ook wijzigingen voorstellen. Het zou kunnen dat de regeringspartijen die dan weer omarmen. Maar het debat ingaan zonder uitzicht op een meerderheid is wel risicovol voor het kabinet. Als het belastingplan wordt weggestemd heeft dat grote gevolgen voor zowel belastingbetalende burgers als de schatkist van het Rijk.

Haast

Vandaag werd het vinden van een meerderheid nog moeilijker gemaakt door een advies van de Raad van State. Die oordeelt vernietigend over de haast die het kabinet heeft met het invoeren van de belasting op winst uit vermogen in box 3. Die wijziging zou ingevoerd worden in 2028, maar volgens de Raad van State is dat niet uitvoerbaar.

Er zijn daarvoor meer dan 250 extra ambtenaren nodig bij de Belastingdienst en ook de banken zijn nog niet in staat om de gegevens over de vermogenswinst van hun klanten te leveren aan de fiscus. Daarom roept de Raad van State het kabinet op om de plannen uit te stellen tot zeker 2030.

Maar het kabinet wil dus niet voorlopig niet verder gaan dan een jaar uitstel.

'2 miljoen voor gouden tip Bolle Jos' gonst het in Sierra Leone, wordt hij verraden?

2 weeks 1 day ago

Hij verdient naar schatting tientallen miljoenen euro's per maand met drugshandel, is in meerdere rechtszaken in Nederland en België veroordeeld tot bij elkaar 103 jaar gevangenisstraf en houdt zich naar verluidt op in Sierra Leone.

Na eerdere pogingen om Jos Leijdekkers, alias Bolle Jos, op te pakken, kwam het Openbaar Ministerie (OM) vandaag met een nieuwe stap in de jacht op de drugscrimineel. Het OM maakte bekend dat de beloning voor de tip die leidt tot zijn aanhouding wordt vertienvoudigd van twee ton naar twee miljoen euro.

Bovendien komt de politie met een campagne op sociale media in Sierra Leone en omringende landen. Daarin worden mensen die iets weten over Leijdekkers' verblijfs- of reisgegevens opgeroepen zich te melden.

Justitieminister Van Weel zegt dat "we de verleiding groter willen maken voor de gouden tip". Het is de vraag of Leijdekkers, van wie bekend is dat hij een deel van zijn vermogen uitgeeft aan een hightech-team dat hem beveiligt, hiervan onder de indruk is.

Ongeloof over hoogte bedrag

Vaststaat dat twee miljoen euro zeker in Sierra Leone heel veel geld is. Ter vergelijking: een leraar verdient per dag zestig leones, wat neerkomt op 2,30 euro. En voor inwoners van het door armoede geteisterde land is zo'n lerarensalaris al een hoog bedrag, dat velen van hen niet eens verdienen.

Vandaag gonsde onder inwoners van Sierra Leone al het bericht dat het miljoenenbedrag is uitgeloofd voor de gouden tip over Bolle Jos. Sierra Leoners reageren vol ongeloof op het nieuws. Zij kunnen zich de hoogte van het bedrag nauwelijks voorstellen. Als mensen iets weten of te weten komen over de reis- of verblijfgegevens van de veroordeelde drugscrimineel zou het voor hen dan ook aanlokkelijk kunnen zijn om dat door te geven.

Enorm risico

Daarbij moet wel de voetnoot worden geplaatst dat maar heel weinig mensen dit soort informatie over Leijdekkers hebben: zelfs mensen op hoog niveau weten niet waar hij is en hoe hij zich verplaatst. Voor degenen die dat wel weten, zoals bijvoorbeeld een piloot van een vliegtuig of een kapitein van een schip waarmee hij reist, is het een enorm risico om daar informatie over te delen.

Als zij dat zouden doen, en die tip leidt tot Leijdekkers' aanhouding, dan riskeert de tipgever het enorme criminele netwerk van Leijdekkers achter zich aan te krijgen. Hij of zij moet dan huis en haard achterlaten, want ongemerkt met twee miljoen euro door het leven gaan, is een uitdaging in West-Afrika.

NOS op 3 maakte in oktober deze video over Sierra Leone:

Dat Leijdekkers nog vrij rondloopt, heeft alles te maken met de hoge kringen waarin hij zich bevindt. De veroordeelde drugscrimineel gaat naar verluidt om met president Bio van Sierra Leone, zou getrouwd zijn met diens dochter en banden hebben met het hoofd van de immigratiedienst van het land en de baas van de antidrugsbrigade.

Van Weel hoopt dat mensen uit de nabije omgeving van de crimineel worden geprikkeld door het verhoogde tipbedrag. Maar het is de vraag of dit interessant voor deze mensen is; zijn kring is niet groot en degenen die nauw met Leijdekkers omgaan, zijn dankzij hem vermogend geworden. En ook zij lopen een enorm risico als zij snitchen (klikken).

In oktober heeft de Europese Commissie betalingen voor begrotingssteun aan Sierra Leone stopgezet, om het land onder druk te zetten. Maar voor de gewone Sierra Leoner, die door dit soort maatregelen geraakt wordt, is het gevaarlijk om in opstand te komen, en al helemaal om iets over Leijdekkers te zeggen.

Eerder zei hoogleraar strafrecht Sven Brinkhoff tegen de NOS dat het uitloven van een hoge beloning voor een tip, zo veel onrust rond een verdachte kan creëren dat het leidt tot bewijsmateriaal. Duidelijk is dat de druk rond Leijdekkers wordt opgevoerd, zeker in combinatie met onderschepte transporten die aan hem gelinkt worden.

Nu er mede door het verhoogde tipgeld meer aandacht op hem wordt gevestigd, wordt het moeilijker om met hem samen te werken. Daarom is het de vraag hoe comfortabel Leijdekkers zich voelt in het land en of hij de mensen met wie hij zich omringt nog kan vertrouwen.

Streep door Bredase kroegentocht op Elfde van de Elfde wegens verwachte drukte

2 weeks 1 day ago

De kroegentocht in Breda tijdens de aftrap van het carnavalsseizoen op 11 november gaat niet door. De gemeente is bang dat het te druk wordt in de binnenstad. De rest van het programma verloopt gewoon volgens de planning.

"Een georganiseerde kroegentocht staat op gespannen voet met de maatregelen om bezoekersstromen juist te beheersen en verspreiden", is de verklaring.

En dus begint volgende week woensdag om precies 18.11 uur geen menigte aan de Bredase Nachthoreca Kroegentocht. Officieel verbieden kon de gemeente dat niet: er was geen vergunning aangevraagd, dus die kon ook niet geweigerd worden. Maar na een gesprek met de organisatie besloot deze het evenement zelf af te gelasten.

De kroegentocht bestaat sinds 2022 en sindsdien deden er jaarlijks tientallen cafés aan mee. Zo zou het ook dit jaar gaan - voor de komende editie werd afgeblazen, was het programma al rond, zegt de organisatie. Stempelkaarten waren gedrukt, flyers uitgedeeld en posters opgehangen in de stad. "Dat maakt het teleurstellend, omdat we dit al jaren organiseren."

De gemeente zegt dat zij direct contact heeft opgenomen met de organisatie zodra de plannen via sociale media bekend werden.

'Echt een evenement'

Ondanks de teleurstelling heeft de organisatie wel begrip voor het verzoek van de gemeente. Net als carnaval zelf wordt ook de viering van de Elfde van de Elfde steeds drukker bezocht. "De laatste jaren hebben we gezien dat het echt een evenement is geworden", zegt een woordvoerder van Breda tegen Omroep Brabant. "Met activiteiten, podia en veel bezoekers."

De gemeente neemt maatregelen om die drukte beter te spreiden over de stad. Zo krijgt de Grote Markt dit jaar twee podia in plaats van één. Ook doet de gemeente aan crowd control. Met maatregelen zoals het afsluiten van straten, zachtere muziek of omleidingen wil de gemeente zorgen dat de doorstroom van feestgangers soepel verloopt.

Drukker en drukker

11 november is het traditionele begin van het carnavalsseizoen en dat wordt vooral in Noord-Brabant en Limburg groots gevierd. Om stipt 11.11 uur wordt het seizoen ingeluid.

Zo werd de Elfde van de Elfde twee jaar geleden gevierd in Brabant en Limburg:

Carnaval zelf begint volgend jaar op zondag 7 februari. Ook dat evenement wordt ieder jaar drukbezocht. De laatste jaren reisden volgens cijfers van de NS op de zaterdag en zondag 200.000 mensen met de trein naar carnavalssteden onder de grote rivieren. Vorig jaar riep de gemeente Breda feestvierders op niet meer naar de binnenstad te komen vanwege de drukte.

Het noopte de gemeente Den Bosch deze zomer tot het besluit om carnavalsdonderdag af te schaffen. De festiviteiten trokken te veel bezoekers, wat tot overlast leidde. De donderdag voor carnaval is officieel geen carnavalsdag maar in Oeteldonk, de naam die de stad tijdens carnaval draagt, wordt normaliter op die dag wel al gefeest.

Losse schroeven

In Tilburg staat de hele toekomst van de festiviteiten op 11 november op losse schroeven. Lokale horecazaken en de gemeente Tilburg botsen over de vraag of minderjarigen altijd welkom zijn op die dag. De gemeente vindt het een feest voor iedereen, ook voor minderjarigen. Ze wil dat de horeca een contract tekent waarin staat dat iedereen welkom is op de feestpleinen. De horeca noemt tieners een kwetsbare groep. Ondernemers willen de mogelijkheid behouden om hen te weigeren als het te druk is of als ze dronken zijn.

Tot nu toe zijn de gemeente en Tilburgse horeca nog niet tot een oplossing gekomen. Deze week gaan ze opnieuw met elkaar in gesprek.

Zelensky: Russen richten bloedbad aan met bombardement op hulppost

2 weeks 1 day ago

Rusland heeft volgens de Oekraïense president Zelensky een bloedbad aangericht met luchtaanvallen op een dorp in de buurt van Zaporizja. Zeker 26 mensen zijn gedood. Vijf mensen raakten gewond en zo'n twintig mensen worden vermist.

De Russen zouden een voormalige school in Komysjoevacha hebben gebombardeerd waar hulpgoederen werden uitgedeeld. Ook werd de school gebruikt als schuiladres. Komysjoevacha ligt vlak bij het front.

Volgens Zelensky voerde Rusland kort na elkaar twee aanvallen uit, om zoveel mogelijk slachtoffers te maken. Na de eerste bom op de school kwamen hulpverleners en politiemensen ter plaatse, waarna er nog negen bommen volgden. Hij noemt het "een ronduit gruwelijke aanval". Rusland heeft nog niet op de aanval gereageerd.

Op beelden die Zelensky op sociale media deelt, is een grote krater te zien:

Volgens de Oekraïense president moeten de Russen hebben geweten dat er elke week hulpgoederen werden uitgedeeld bij de school aan de achtergebleven dorpsbewoners. "Dit is opnieuw bewijs dat Rusland niet wil de-escaleren", zegt Zelensky.

Hij voegt eraan toe dat er na de evacuaties in Olesjki van dit weekend een moment was waarin volgende stappen konden worden gezet om te laten zien dat vrede mogelijk is. "Maar met deze moordpartij geven de Russen het tegenovergestelde signaal: ze gaan uit van meer bloedbaden."

De aanval op Komysjoevacha was niet de enige dodelijke Russische aanval vandaag. Volgens de Oekraïense nooddienst kwam in Soemy en in Slovjansk iemand om het leven. Zeker acht mensen raakten gewond.

Wapenstilstand Oekraïense stad Olesjky loopt af: wat betekent dat voor de oorlog?

2 weeks 1 day ago

Gisteravond eindigde het staakt-het-vuren de Zuid-Oekraïense stad Olesjky. Het zesdaagse bestand was een van de eerste keren dat de gevechten tussen Rusland en Oekraïne werden stilgelegd sinds het begin van de Russische invasie in 2022. Bewoners van Olesjky konden hierdoor geëvacueerd worden.

Het was een bijzondere situatie dat de gevechten tussen de twee landen zo lang stopten. Wat betekent het verder voor de oorlog? Was dit een kentering of slechts eenmalig? De belangrijkste vragen op een rij.

Waarom een staakt-het-vuren?

De Zuid-Oekraïense stad Olesjky ligt sinds het begin van de oorlog onder vuur. De meeste mensen waren al gevlucht, maar er bevonden zich nog zo'n 1700 mensen in de stad. Voor het bestand van start ging, dreigde een hongersnood voor hen. Dat kwam onder meer doordat de Russen op de toegangswegen landmijnen hadden geplaatst waardoor bevoorrading onmogelijk werd. Ook was het nagenoeg onmogelijk om de stad te ontvluchten.

Naast een tekort aan voedsel en medicijnen kampte de stad met een gebrek aan elektriciteit, verwarming en stromend water.

Hoe kwam het bestand tot stand?

Het bestand werd op 23 oktober aangekondigd en ging op 27 oktober in. Het Witte Huis beweert dat het staakt-het-vuren mede tot stand kwam door de hulp van de Amerikaanse first lady Melania Trump. Ook paus Leo XIV pleitte voor een staakt-het-vuren in Olesjky. In een telefoongesprek met president Poetin uitte hij zijn zorgen over de humanitaire situatie en riep op tot een wapenstilstand.

Het zesdaagse bestand bestond uit drie fases: eerst een staakt-het-vuren, daarna levering van humanitaire hulp en vervolgens de evacuatie van burgers die de stad wilden verlaten. Volgens Melania zijn er in totaal bijna 800 mensen geëvacueerd. Een deel van hen is inmiddels weer terug op Oekraïens grondgebied.

De evacués reisden via het door de Russen bezette schiereiland de Krim en het Russische Anapa naar Belarus. Een deel bleef in Anapa. Enkele honderden mensen zijn in Olesjky gebleven, mogelijk omdat ze bang waren om via Rusland te reizen.

Zijn er meer plekken zoals Olesjky?

Volgens Daria Rabinovitsch, mededirecteur van Helping to Leave, een liefdadigheidsorganisatie die burgers helpt de bezette gebieden te verlaten, zijn er zeker drie andere gebieden op dezelfde manier geïsoleerd - burgers zitten hier vast, zonder dat hulp hen kan bereiken.

"Het is lastig om precies in te schatten hoeveel mensen er op dit moment zijn afgesloten; door het gebrek aan mobiel bereik en internet kunnen zowel de mensen die daar vastzitten als hun familieleden geen melding maken van de situatie", zegt Rabinovitsch tegen de NOS.

Het gaat onder meer om de landtong Kinboern, vlak bij Cherson, die is afgezonderd van de rest van het schiereiland en nederzettingen bij Polohy, dat tussen Zaporizja en Marioepol ligt. "Hoewel er mensen zijn die willen evacueren, is het vrijwel onmogelijk om een chauffeur te vinden die bereid is daarheen te rijden om hen op te halen", zegt Rabinovitsch. Ook de stad Enerhodar, ten zuiden van Zaporizja, raakt langzaamaan afgesneden door zware Russische beschietingen op de wegen.

Vaak raken de gebieden geïsoleerd wanneer de frontlinie verschuift en Rusland meer grondgebied in handen krijgt, zegt Rabinovitsch.

Gaan daar ook wapenstilstanden komen?

Voorlopig zijn er geen plannen gemaakt voor een staakt-het-vuren in andere gebieden, zegt een Kremlin-woordvoerder tegen de Russische staatszender TASS. Oekraïne zou hebben aangeboden om het staakt-het-vuren te verlengen, maar Rusland zou dit hebben afgewezen, zegt een andere anonieme bron tegen AFP.

Generaals aan zowel Russische als Oekraïense kant zeggen dat de legers het staakt-het-vuren hebben gebruikt om manschappen en voorraden aan te sterken. Een anonieme Oekraïense legerofficier zei tegen persbureau AFP dat hij bang is dat de gevechten "erger dan voorheen" zouden kunnen worden.

Hoe nu verder?

Het bestand over Olesjky was niet toevallig vlak voor de Amerikaanse tussentijdse verkiezingen, die morgen plaatsvinden. Volgens experts was het een goed moment voor Rusland om zich te presenteren als vredelievende partij.

Met de winter in aantocht, wordt er opnieuw een poging gedaan om tot een vredesakkoord te komen. Op 10 november staat een bijeenkomst gepland in Abu Dhabi, waarbij onderhandelingsteams vanuit Rusland en Oekraïne met Amerikaanse functionarissen zullen praten over de mogelijkheden voor een akkoord.

Podcast De Dag: hoe de Democraten de verkiezingen (nu én straks) proberen te winnen

2 weeks 1 day ago

Na twee jaar aan de zijlijn, hopen de Democraten morgen bij de midterm-verkiezingen in Amerika het tij te keren. De uitslag is niet alleen belangrijk voor de politieke verhoudingen in het Congres, maar ook voor de koers van de Democraten in aanloop naar de presidentsverkiezingen van 2028.

Amerika-deskundige Casper Thomas licht in deze podcast drie staten uit waar de Democraten meedoen met in het oog springende kandidaten: Texas, Kansas en Michigan.

Wat en wie werkt voor de Democraten?

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Wouter Sloekers

Weer aanval op winkelkoelingen door heel Europa: 'Bedrijven hebben zitten slapen'

2 weeks 1 day ago

De eerste meldingen kwamen rond 02.00 uur 's nachts binnen bij Danfoss, zegt de leverancier van koel- en vriessystemen: de temperatuur in installaties liep op. In meerdere Europese landen, van Ierland tot Estland, bleken koelsystemen digitaal te zijn aangevallen. Ook in Nederland zijn de vries- en koelsystemen van ten minste zeventien bedrijven afgelopen nacht ontregeld.

"Bedrijven hebben hier echt zitten slapen", zegt ethische hacker Sijmen Ruwhof. In honderden winkels in Frankrijk liep in oktober de temperatuur in koelsystemen op toen kwaadwillenden de computersystemen binnendrongen.

Hoe kon het gebeuren?

De aanval vandaag vond voor zover bekend plaats op apparaten van twee bedrijven: het Deense Danfoss en het Amerikaanse Copeland. Zij leveren kastjes die ervoor zorgen dat een vriezer of koelvak in een winkel verbonden kan worden met het internet. Zo kan de installateur bijvoorbeeld op afstand zien dat er een storing is.

Bij beide merken is al maanden bekend dat er kwetsbaarheden in de apparaten zitten. Na de aanval in Frankrijk stuurde Danfoss een brief naar zijn klanten om hen daarop te wijzen. De boodschap: koppel de koeling los van het internet en "herstel de toegang tot de units alleen via een beveiligd netwerk".

Dat heeft blijkbaar niet iedereen gedaan. Daardoor is het voor hackers eenvoudig om te achterhalen welke apparaten met het internet zijn verbonden én aan te vallen zijn, zegt cybersecuritydeskundige Ruwhof.

Wachten op een aanval

"Een stommiteit", noemt Ruwhof het om koelinstallaties rechtstreeks te verbinden met het internet. "En zeker na de hack bij de Franse diepvriezen hadden de installaties al lang van het internet gehaald moeten worden. Je kunt de klok erop gelijk zetten dat zo'n systeem aangevallen wordt."

Deze Belgische slager werd getroffen door de cyberaanval:

Bedrijven hadden maatregelen kunnen nemen om de aanval te voorkomen. De vries- en koelsystemen kunnen bijvoorbeeld met een beveiligd netwerk met het internet worden verbonden. Het is dan nog steeds mogelijk om bijvoorbeeld storingen te bekijken, maar de apparaten zijn dan niet voor alle hackers zichtbaar.

Wie er achter de aanvallen zit of zitten, is niet duidelijk. Dat is nog een beetje vroeg, zegt Ruwhof. Wat wel opvalt is dat de systemen niet digitaal zijn 'gegijzeld', zegt hij. Het digitaal vergrendelen van computers en vervolgens vragen van losgeld is een populaire methode van cybercriminelen die geld willen verdienen.

Ook valt het op dat allerlei verschillende supermarkten en supermarktketens zijn aangevallen, zegt Ruwhof. "Dat duidt erop dat de aanvallers bijvoorbeeld niet specifiek achter één bedrijf aan zitten." Ook is er geen bewijs dat er een verband is tussen de aanvallen op de koelsystemen en de aanval op Albert Heijn vorige maand.

Tienduizenden euro's schade

Winkels waar de koelingen werden aangevallen moesten een deel van hun producten weggooien. Het is nog onduidelijk hoe groot de schade precies is.

Bij de Belgische slagerij De Laet & Van Haver werd vannacht een aantal koelingen aangevallen. "We waren er redelijk snel bij en konden een deel van de producten nog op tijd terugkoelen", zegt mede-eigenaar Luc De Laet. "Maar er zijn ook producten waarbij dat niet meer lukte."

Die staan nu opgestapeld in een inmiddels weer werkende koelcel. "Het is allemaal nog mooi verpakt, maar het is te warm geworden. Dat risico willen we niet lopen, dus gaan we het vernietigen. Het zal zo'n tien- tot vijftienduizend euro aan schade zijn."

Ook bij de getroffen Belgische supermarkten moet veel worden vernietigd. De Belgische publieke omroep VRT meldt dat in de Delhaize in Eeklo voor tienduizenden euro's aan schade is. Bij een andere vestiging in Hoepertingen moet voor minstens zestigduizend euro aan eten worden weggegooid.

Ruim miljoen euro ingezameld voor restauratie afgebrand stadhuis Limoges

2 weeks 1 day ago

Voor de restauratie van het stadhuis van Limoges in Frankrijk hebben meer dan 9000 donateurs, in minder dan twee weken tijd, ruim 1 miljoen euro ingezameld.

Het historische gebouw ging in de nacht van 17 op 18 oktober deels in vlammen op nadat gemaskerde relschoppers het stadhuis waren binnengedrongen en het in brand hadden gestoken. Beelden van het ingestorte gebouw gingen de wereld over en leidden tot verontwaardigde reacties van Franse politici.

De inzamelingsactie komt uit de koker van de Franse erfgoedstichting Fondation du patrimoine. Het stadhuis was sinds 1883 in functie en staat sinds 1975 op de Franse monumentenlijst.

Beelden van de brand:

Het stadhuis heeft grote historische waarde voor de regio Limousin en geldt als een van de symbolen van Limoges, een middelgrote stad aan de voet van het Centraal Massief. Tijdens de Tweede Wereldoorlog diende het stadhuis als toevluchtsoord voor Belgische parlementariërs in ballingschap, nadat België zich had overgegeven aan nazi-Duitsland.

Onder toezicht van de regionale erfgoeddienst zijn de werkzaamheden inmiddels begonnen om de niet-verwoeste delen van het gebouw te beschermen en veilig te stellen.

De restauratie zelf moet in 2028 beginnen en zou volgens een voorlopige prognose van het ministerie van Cultuur tussen 2030 en 2031 afgerond moeten zijn. Hoeveel de volledige restauratie gaat kosten, is niet bekendgemaakt. Doel van de inzameling is om in elk geval 2 miljoen euro binnen te halen.

Belastingaftrek

De brand ontstond op 17 oktober tijdens grootschalige rellen in heel Frankrijk. Het dak en de klokkentoren van het stadhuis stortten grotendeels in. Enkele dagen later werd een 34-jarige man aangehouden op verdenking van brandstichting. Volgens het Franse persbureau AFP heeft de verdachte banden met extreemlinkse kringen en is een bekende van de politie, omdat hij eerder geweld gebruikte tegen agenten.

Premier Lecornu kwam na de brand naar Limoges en beloofde dat het stadhuis "identiek" zou worden herbouwd. Ook besloot de Franse regering de monumentenstatus van het gebouw uit te breiden, zodat de restauratie extra financiële steun kan krijgen, boven op het geld van publieke en particuliere geldschieters.

Een dag na de brand smeulde het vuur nog na:

Om donaties voor de restauratie te stimuleren, stemde de Franse Tweede Kamer eind oktober in met een begrotingswijziging voor 2027. Daardoor geldt voor giften aan de wederopbouw een verhoogde belastingaftrek van 75 procent, tot een maximum van 1000 euro.

De maatschappelijke onrust in Frankrijk van afgelopen weken is voorlopig nog niet voorbij. Vandaag hebben scholieren na een korte vakantie hun protesten hervat bij middelbare scholen in Parijs, Marseille en Rennes, schrijft zender BFMTV.

Hoewel het vandaag relatief rustig bleef, hebben scholierenorganisaties aangekondigd de acties de komende dagen op te voeren. Morgen staan nieuwe blokkades en demonstraties gepland, donderdag volgt een algemene stakingsdag en vrijdag en zaterdag sluiten naar verwachting ook de gele hesjes zich weer bij de protesten aan.

Cel geëist tegen Eindhovenaar die met kruisboog 'op jacht ging' naar katten

2 weeks 1 day ago

Tegen een 26-jarige inwoner van Eindhoven is negen maanden cel geëist, omdat hij katten heeft beschoten met een kruisboog. Een van de vijf aangevallen katten werd geraakt in zijn oog en overleefde dat niet. De beschietingen zorgden volgens het Openbaar Ministerie voor veel onrust in de wijk.

Tussen november 2025 en mei dit jaar werden vier katten geraakt door een pijl. De verdachte "ging echt gericht op jacht naar katten in de buurt. Hij hield daarbij geen rekening met de impact die dat veroorzaakte op de eigenaren en andere mensen in de wijk", zegt de officier van justitie.

Verdachte Yihui L. ontkende aanvankelijk dat hij op poezen had geschoten. Later bekende hij alsnog en verklaarde L. dat hij boos was geweest, onder meer omdat hij door een kat was gekrabd.

In kattenpoep getrapt

De man zei dat hij op straat had gepoogd om een kat mee te nemen naar huis voor zijn vriendin. Hij probeerde de dieren te lokken met kattenvoer. Hij kreeg uiteindelijk een krauw van een kat die hij had geprobeerd op te pakken. Zijn woede werd verder aangewakkerd nadat hij in kattenpoep was gaan staan in het bos.

Bij verdachte is een stoornis binnen het autismespectrum vastgesteld. Hij was op het moment van de beschietingen volgens deskundigen verminderd toerekeningsvatbaar. L. heeft tijdens de verhoren en zittingen spijt betuigd over zijn acties.

De medische kosten die katteneigenaren hebben gemaakt voor hun gewonde dier, heeft L. volgens het OM inmiddels bijna allemaal vergoed.

Met behulp van deurbelcamera's heeft de politie geprobeerd de schutter te achterhalen. Uiteindelijk werd de verdachte door buurtbewoners op 19 mei betrapt en overgedragen aan agenten. L. zit sindsdien vast.

Naar China

Het OM noemt het zorgelijk dat de man "door een heel geringe aanleiding met een kruisboog op katten ging schieten". Er is een onvoorwaardelijke celstraf geëist, omdat de verdachte heeft aangegeven dat hij terugkeert naar China na het uitzitten van zijn straf. L. is van Chinese komaf en studeerde en werkte in Eindhoven.

De rechtbank doet over twee weken uitspraak.

Naar Spaans voorbeeld dringt Tweede Kamer aan op mediacode femicide

2 weeks 1 day ago

Nederlandse media zouden beter kunnen nadenken over hun berichtgeving over femicide en gendergeweld, vindt een meerderheid van de Tweede Kamer. D66, VVD, PRO, SP, JA21 en BBB willen dat minister Letschert van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap met mediaorganisaties in gesprek gaat over een vrijwillige mediacode rond femicide, zoals in Spanje al bestaat.

Het verzoek is ingediend door Hanneke van der Werf (D66). Vorige maand bracht zij samen met andere parlementariërs een bezoek aan Spanje. Daar wordt al sinds 2004 beleid gevoerd om gendergeweld te bestrijden.

"In Spanje wordt op veel verschillende domeinen actief gewerkt aan de bestrijding van femicide", zegt Van der Werf. "En de media pakken daar een actieve rol in, vooral bij de bewustwording rond het onderwerp."

De regering kan mediaorganisaties niets opleggen, maar wel met hen in gesprek gaan. "Het is bijvoorbeeld belangrijk om het te hebben over taalgebruik. Dat je zo duidelijk mogelijk bent over wie het slachtoffer is en wie de dader. Duidingen als familiedrama doen geen recht aan wat zich in een relatie achter de voordeur afspeelt", stelt het Tweede kamerlid.

Ze denkt ook aan meer context geven in de vorm van een doorverwijzing voor meer informatie, zoals nu bij 113 zelfmoordpreventie gebeurt.

Hoe het werkt in Spanje

In Spanje bestaat geen officiële richtlijn waaraan journalisten zich moeten houden. Wel wordt in twee wetten de verantwoordelijkheid van de media benoemd. Op basis van die wetten en de ervaringen die gespecialiseerde journalisten hebben opgedaan, hebben media hun eigen regels opgesteld.

Laura De Grado Alonso werkt voor het Spaanse persbureau EFE en is daar een van de journalisten die gespecialiseerd zijn in het onderwerp. Over het algemeen is ze tevreden over de Spaanse aanpak.

De Grado vertelt hoe het in Spanje begon, met het verhaal van Ana Orantes. Veertig jaar lang was zij samen met José Parejo. Gedurende hun hele huwelijk heeft hij haar mishandeld. Het huiselijk geweld werd door de politie niet serieus genomen. In 1996 kon ze uiteindelijk van hem scheiden. Een jaar later, op 4 december 1997, deed ze haar verhaal op televisie. Dat was in die tijd ongekend. Nog geen twee weken later werd ze door haar ex-man vermoord.

"Dit was een ingrijpende gebeurtenis omdat de zaak enorme media-aandacht kreeg. Tot dan werd geweld tegen vrouwen vaak beschouwd als een privéaangelegenheid, een familiekwestie of simpelweg het probleem van een individu. Maar deze zaak veranderde alles", zegt De Grado.

In Spanje groeide het besef dat er verandering moest komen om geweld tegen vrouwen terug te dringen. Een paar jaar later, in 2004, werd onder de socialistische regering van premier Zapatero de eerste aanzet gegeven tot een wet tegen gendergeweld. In de daaropvolgende jaren ontwikkelden Spaanse media eigen kaders voor hun berichtgeving.

Afspraken op papier

Ook EFE heeft afspraken op papier staan, zegt De Grado. "Ten eerste presenteren we gendergerelateerd geweld nooit als een op zichzelf staand incident of een conflict tussen twee individuen. We lichten in de berichtgeving de brede context van genderongelijkheid en geweld tegen vrouwen toe. Om zo duidelijk te maken dat het om een maatschappelijk probleem gaat".

Dit uitgangspunt betekende ook dat media hun taalgebruik aanpasten. "Als sprake is van femicide dan benoemen wij dat expliciet. Waar mogelijk vermijden we verhullende termen als overleden", vertelt De Grado. Daarnaast vermijden ze formuleringen die de verantwoordelijkheid bij het slachtoffer leggen. Ook proberen ze slachtoffers niet tot cijfers te reduceren, maar elk slachtoffer een gezicht te geven.

In Spanje worden de cijfers rond femicide en gendergeweld sinds 2003 nationaal bijgehouden. Sinds 2022 wordt ook verschil gemaakt tussen de verschillende soorten moorden. In Nederland gebeurt dat niet. De Grado vindt de cijfers zeker belangrijk: "We benoemen altijd hoeveel vrouwen er dat jaar zijn vermoord en hoeveel sinds het begin van de telling in 2003". Maar volgens haar moet het daar niet bij blijven.

Als laatste belangrijke punt noemt ze dat journalisten zich bewust moeten zijn van hun rol. Door bijvoorbeeld niet alleen te berichten als het te laat is en iemand is vermoord. Maar ook vaker te berichten over gendergeweld op zich.

Of Nederlandse media open staan om over soortgelijke afspraken in gesprek te gaan, moet nog blijken. D66-Kamerlid Van der Werf hoopt wel een eerste stap te hebben gezet. "Hopelijk kan de samenleving zich zo bewuster worden van de rode vlaggen vooraf. En dat mensen sneller de signalen herkennen".

Ophef om Martha Stewart die zich verkleedt als dakloos persoon: 'Ongevoelig'

2 weeks 1 day ago

De Amerikaanse zakenvrouw en televisiepresentator Martha Stewart heeft haar excuses aangeboden voor haar halloweenkostuum. Zaterdag deelde Stewart een foto van zichzelf, verkleed als iemand die dakloos is. Dit kon rekenen op flink wat kritiek.

Op de inmiddels verwijderde foto had Stewart vegen op haar gezicht en droeg ze gescheurde kleding en een muts. Ook hield ze op de foto een bord vast met daarop de tekst "Ik heb honger. Help me!"

Er kwamen veel kritische reacties op het kostuum. "Waarom denk je dat mensen die langs de weg liggen te sterven, een kostuum zijn?", schreef iemand onder de Instagrampost. "Kijk eens om je heen, Martha. Mensen hebben het moeilijk hier", klonk het bij een ander.

Stewart reageerde gisteren in People Magazine op de ophef. De 85-jarige mediapersoonlijkheid en kookboekauteur zei dat ze overstuur is dat haar kostuum, dat "juist bedoeld was om meer aandacht te vragen voor het zeer ernstige onderwerp dakloosheid", mensen heeft beledigd. "Dat was nooit mijn bedoeling."

Tussen 2013 en 2025 is dakloosheid in de Verenigde Staten met 27 procent toegenomen, blijkt uit de officiële cijfers. Er zijn naar schatting ruim 700.000 dak- en thuislozen in het land.

"Dakloosheid blijft een van de grootste uitdagingen en lopende crises van de Verenigde Staten", vervolgt de zakenvrouw. Ze legt uit dat ze zich vaak heeft ingezet om dakloosheid aan te pakken, onder meer door goede doelen te steunen. "Ik wil ook blijven helpen een verschil te maken."

In de eerste verklaring bood Stewart geen excuses aan, maar die volgden een paar uur later alsnog. Op haar eigen Instagramaccount deelde ze een korte tweede reactie. "Het is moeilijk om toe te geven als je het echt hebt verprutst. Mijn vorige verklaring was niet voldoende."

Stewart vervolgt dat ze weet dat veel mensen het economisch moeilijk hebben. "Een kostuum dragen, zoals ik deed, is ongevoelig en niet grappig. Het spijt me heel erg."

Stewart heeft de afgelopen decennia een lifestyle-imperium opgebouwd. Haar grote doorbraak was in 1982 met het kookboek Entertaining. In de jaren 90 lanceerde ze haar eigen tijdschrift en was ze te zien in meerdere succesvolle tv-programma's.

In 1999 werd ze de eerste vrouwelijke selfmade miljardair in de VS, nadat ze een jaar eerder haar mediabedrijf Martha Stewart Living Omnimedia (MSLO) had opgericht. In 2013 verkocht ze MSLO voor ruim 350 miljoen dollar.

In 2004 werd Stewart veroordeeld voor onder meer samenzwering, in een zaak over de verkoop van aandelen van een ander bedrijf. Ondanks haar celstraf van vijf maanden bleef Stewart succesvol. De multimiljonair heeft inmiddels meer dan honderd boeken geschreven.

Checked
36 minutes 16 seconds ago
NOS Nieuws - Algemeen
NOS Nieuws
Subscribe to NOS Nieuws - Algemeen feed