NOS Nieuws - Algemeen

Franse bloedbanken ontsnappen aan schade na cyberaanval op koelinstallaties

1 week 6 days ago

Bij drie Franse bloedbanken is begin deze week via een cyberaanval geprobeerd de temperatuur van koelinstallaties te verhogen. Het gebeurde op dezelfde dag dat koelinstallaties van winkels in vier Europese landen werden gehackt, van de Carrefour in België tot de Coop in Zweden.

De aanval op de bloedbanken werd echter verijdeld voordat schade kon ontstaan, waardoor geen bloed verloren is gegaan. Of er een verband is tussen de twee hacks, wordt nu door de Franse autoriteiten uitgezocht.

Alarm slaan

De Franse bloedleverancier Établissement français du sang (EFS) bevestigt dat op maandag bij drie opslaglocaties voor bloedplasma de ingestelde temperatuur- en ontdooidrempels tot extreem hoge temperaturen werden verhoogd. Op welke plekken er in Frankrijk werd ingebroken, is niet duidelijk.

"Er zijn geen gevolgen voor de gezondheid vastgesteld en er zijn geen bloedproducten verloren gegaan", meldt de organisatie. De aanval was gericht op een leverancier van koelapparatuur die op de locaties wordt gebruikt. Bewakings- en alarmsystemen sloegen tijdig alarm, waardoor personeel kon ingrijpen.

De leverancier van koelapparatuur laat in een verklaring weten op de hoogte te zijn van het incident. "De kwetsbaarheid waarover in de media wordt bericht, heeft betrekking op een onderdeel van een externe leverancier en viel buiten onze directe controle."

Zakken plasma

De Franse weekkrant Le Canard Enchaîné berichtte als eerste over de cyberaanval. Het satirische onderzoeksblad meldt dat de temperatuur van de opslagruimtes, die normaal op min 30 graden Celsius staat ingesteld, opliep tot 110 graden Celsius.

EFS bevestigt tegenover Franse media de exacte temperatuur niet, maar zei wel dat het ging om "zeer hoge temperaturen."

De opgeslagen zakken plasma waren bestemd voor transfusies en voor de productie van geneesmiddelen. De plasmazakken zijn tijdig verplaatst of veiliggesteld, schrijft EFS. De organisatie had in 2024 127 vaste donorcentra verspreid over Frankrijk. Daarnaast haalt EFS bloed en plasma op via duizenden tijdelijke inzamelpunten.

De organisatie laat weten dat de werkzaamheden van de bloedbanken niet zijn verstoord. De dienstverlening aan patiënten in ziekenhuizen en andere zorginstellingen kan daardoor gewoon doorgaan. Het Franse nationale agentschap voor cyberbeveiliging en het ministerie van Volksgezondheid onderzoeken de zaak.

Het incident volgt op meldingen van supermarkten in verschillende Europese landen waarvan koelkasten en vriezers op afstand werden overgenomen. De temperatuur in de installaties liep volgens berichten op tot wel 70 graden. Daardoor bedierven tonnen voedsel. De schade loopt op tot miljoenen euro's.

Drie weken geleden waren koelkasten en vriezers in honderden supermarkten en zelfstandige winkels in Frankrijk, België en Nederland doelwit van een hack, waaronder de Albert Heijn. Daarbij hadden hackers de koelsystemen ontregeld, met zorgen over de voedselzekerheid als gevolg.

Sommige systemen werden ingesteld op 50 graden. In Frankrijk ging het om honderden winkels van onder meer Intermarché, E.Leclerc, Netto en Coopérative U. Het leek toen vooral te gaan om koelinstallaties van de Deense fabrikant Danfoss.

Podcast De Dag: de problemen van Trump

1 week 6 days ago

De Amerikaanse president Trump is flink afgestraft in de tussentijdse verkiezingen, de midterms. De Democraten krijgen door de blauwe tsunami nu zowel een meerderheid in het Huis als de Senaat. Wat betekent deze gigantische overwinning van de Democraten voor Donald Trump?

Luister hier:

Deze aflevering van De Dag luister je via NPO Luister en alle andere podcastapps. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren.

Amerikakenner en jurist Kenneth Manusama legt in podcast De Dag uit wat de Democraten kunnen met die meerderheid. Want de wensen zijn duidelijk: Amerika moet betaalbaarder worden, de Iran-oorlog moet stoppen en de inzet van ICE-agenten moet veranderen. President Trump dreigde direct om z'n veto in te zetten, als het volgens hem de verkeerde kant op gaat. Maar Trump moet ook oppassen dat de Republikeinse partij wel achter hem blijft staan.

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl

Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Rosanne Sies

Eindredactie: Judith van de Hulsbeek

Hormoonverstorend bestrijdingsmiddel wordt verboden

1 week 6 days ago

Een veelgebruikt bestrijdingsmiddel met een hormoonverstorende stof mag niet meer worden gebruikt. Dat heeft het College voor de toelating van gewasbeschermingsmiddelen en biociden (Ctgb) besloten.

Het gaat om de schimmelbestrijder Pitcher van de producent Adama die veel in de land- en tuinbouw wordt gebruikt. Dit product bevat de stof fludioxonil, die schadelijk is voor mensen, dieren en natuur.

21.000 kilo

Fludioxonil is hormoonverstorend, zo concludeerde het Europese Agentschap voor Voedselveiligheid (EFSA) in een onderzoek van 2024. Hormoonverstorende bestrijdingsmiddelen zijn sinds 2009 in de Europese Unie niet toegestaan.

Het intrekken van het gewasbeschermingsmiddel door Ctgb komt na een rechterlijke uitspraak afgelopen zomer. De rechter oordeelde dat Pitcher niet toegelaten had mogen worden en dat het middel daarom zo snel mogelijk van de markt moet verdwijnen.

Een woordvoerder van Ctgb laat weten dat met de kennis van nu het middel niet zou zijn toegelaten. "Het gebeurt zelden dat de toelating van middelen na een herbeoordeling wordt ingetrokken."

Deze zaak werd aangespannen door milieuorganisatie Pesticide Action Network (PAN). Sjoerd van de Wouw, onderzoeker bij PAN, vindt dat de intrekking "bizar lang" heeft geduurd. "Pas vanaf 2018 wordt beoordeeld of stoffen hormoonverstorend zijn of niet. Maar toen was fludioxonil al toegelaten op de markt en kwam er pas in 2024 een inhoudelijke beoordeling."

De organisatie wijst erop dat er naast Pitcher nog 23 andere bestrijdingsmiddelen met fludioxonil in Nederland worden gebruikt. "Het is een breed gebruikt middel", zegt Van de Wouw.

Een woordvoerder van Ctgb geeft aan dat hormoonverstoring sinds vorig jaar onderdeel is van de beoordeling van middelen. Deze procedure was gericht op Pitcher, zegt de woordvoerder. Daarom heeft de intrekking betrekking op dat specifieke product. "Er wordt bestudeerd wat deze uitspraak betekent voor de toelating van andere producten."

Per jaar wordt zo'n 21.000 kilo fludioxonil in Nederland gebruikt. Bijvoorbeeld bij dompelbehandeling van bloembollen en knollen en bij de teelt van vaste planten en bloemisterijgewassen. "Met name boeren en omwonenden van landbouw worden veel aan dit middel blootgesteld", zegt Van de Wouw.

300 producten

Maar er zijn ook restanten teruggevonden op allerlei groenten en fruit. In een analyse van de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) is fludioxonil op meer dan 300 van de ruim 2200 geteste producten teruggevonden; van aardappelen en aardbeien tot tomaten en druiven. "Van de hormoonverstorende stoffen wordt fludioxonil het meest op groenten en fruit teruggevonden als restant", zegt Van de Wouw.

"Bij consumptie vormt het vooral een risico voor zwangere vrouwen en jonge kinderen", zegt Van de Wouw. Hij wijst daarbij op een breed scala aan risico's. "Allerlei kankers, parkinson, astma, allergieën en hart- en vaatziekten", zegt Van de Wouw.

De producent van Pitcher is om een reactie gevraagd. "We waren niet direct betrokken bij de rechtszaak tussen PAN en Ctbg. Dus we nemen kennis van de uitspraak en zullen ons daarbij neerleggen", zegt Jan-Willem van der Klugt, bloembollenmanager bij Adama.

Het gebruik van Pitcher is vanaf mei 2027 verboden.

Filipijnse politie bevestigt: kinderporno op apparaten vader Meghan Markle

1 week 6 days ago

Op apparaten van Thomas Markle, de vader van Meghan Markle, staat inderdaad kinderporno. Dat heeft de Filipijnse politie bevestigd na een onderzoek, schrijft South China Morning Post.

Vorige maand schreef de Britse krant The Sun dat Meghans broer in het huis van hun vader, op de Filipijnen, op zoek was naar een telefoon. Bij die zoektocht vond Thomas Markle junior een telefoon met daarop een video van 15 minuten met beelden van naakte, jonge meisjes. Later vond hij meer schokkend materiaal.

Markle junior stapte naar de Filipijnse politie en leverde daar drie geheugenkaarten en een mobiele telefoon in. De politie stelde toen een onderzoek in.

De 82-jarige Thomas Markle senior is op dit moment niet op de Filipijnen. Hij verblijft in een verzorgingstehuis in de Verenigde Staten, waar hij herstelt van een beroerte.

Onderzoek in Mexico

Het onderzoek is nog in volle gang, benadrukte de Filipijnse politiechef. Er moet nog worden onderzocht waar de beelden vandaan komen, "wie er verantwoordelijk voor is en of er Filipijnse wetten zijn overtreden".

Ook in Mexico loopt een onderzoek naar Markle senior. Daar werd gisteren een opslagruimte doorzocht waar Markle spullen had staan. De eigenaar van de opslagruimte had gemeld dat Markle al twee jaar geleden was gestopt met het betalen van de huur, maar zijn spullen nog niet had opgehaald.

Bedroefd

Meghan Markle reageerde vorige maand dat ze "diep bedroefd" was over het nieuws dat haar vader kinderporno zou bezitten. "Mijn gedachten gaan uit naar alle kinderen die mogelijk schade hebben ondervonden", liet ze weten via een woordvoerder.

Ook zei ze dat ze hoopt dat mensen nu begrijpen waarom ze al lang geen contact meer heeft met haar vader. Al in 2018 was ze naar eigen zeggen geïnformeerd over "verontrustende en schokkende beschuldigingen jegens mijn vader".

HEMA 100 jaar: hoe blijft een winkel een eeuw lang overeind?

1 week 6 days ago

Van producten betalen met een kwartje naar contactloos pinnen voor een robotknuffel. Na precies 100 jaar is HEMA nog steeds onderdeel van het winkelstraatbeeld. Hoe is het daarin geslaagd?

Op 4 november 1926 openden de deuren van de eerste Hollandsche Eenheidsprijzen Maatschappij Amsterdam. Voor 25 of 50 cent kocht je 'alledaagse huishoudartikelen'. Door die lage prijzen kwam HEMA al snel bekend te staan als armeluiswinkel. Rijke Nederlanders wilden er niet gezien worden.

In 100 jaar tijd heeft de winkelketen veel veranderingen doorgemaakt. De rookworst en tompouce kwamen in beeld, de winkel schudde het oude imago van zich af en groeide door tot meer dan 500 winkels in Nederland, zo'n 200 winkels in het buitenland en een webshop.

Uitdagende markt

Het komt niet vaak voor dat een Nederlandse winkel 100 wordt. Onder meer De Bijenkorf, Peek & Cloppenburg en Blokker gingen HEMA voor als jubilerende warenhuisketen, maar ook die winkels hebben het niet altijd even makkelijk gehad.

Zo maakte Blokker een doorstart, sluit binnenkort na 110 jaar de vestiging van Peek & Cloppenburg op de Dam in Amsterdam en geeft ook De Bijenkorf toe in een 'uitdagende markt' te zitten.

Ook Ronald van Zetten, CEO van HEMA van 2003 tot 2015, en inmiddels adviesgever aan andere winkelketens, ziet dat het niet vanzelfsprekend is dat een winkel de 100 haalt. Veel andere ketens, waar V&D misschien het bekendste voorbeeld van is, hielden het niet vol.

Hema heeft ook medewerkers die al lang bij de winkelketen werken, zoals Rob, die er al 43 jaar werkt:

Van Zetten was later zelf betrokken bij de herstart van de V&D als webwinkel. "Je moet als winkel aantrekkelijk blijven, maar het opbouwen van een reputatie is daarin minstens zo belangrijk", zegt hij. Winkels moeten zich volgens Van Zetten blijven aanpassen aan de moderne tijd, maar daarin wel trouw blijven aan de basis van het winkelconcept.

Daar sluit Corine Noordhoff, bijzonder hoogleraar Retail Marketing aan de Rijksuniversiteit Groningen, zich bij aan. Dat de V&D het niet haalde, en de HEMA wel, komt volgens haar deels doordat de winkel geen keuzes meer maakte. "De winkel wilde alles voor iedereen zijn. Dat was een beetje te ver van hun kern af. Het is niet de hoofdoorzaak waardoor ze het niet haalden, maar het heeft er zeker mee te maken", zegt ze.

Ook voor HEMA leek het halen van dit jubileum een paar jaar geleden allerminst vanzelfsprekend. Zo was het warenhuis een tijd lang in handen van private-equity investeerders met hoge schulden. Later kwam het in handen van investeerders die de keten overnamen met geleend geld, waardoor HEMA hoge rentelasten betaalde.

Het gevolg was jarenlang verlies, waardoor winkels niet werden vernieuwd en investeringen in het merk achterbleven. Na flink wat eigenaarswisselingen boekt het bedrijf inmiddels onder de familie Van Eerd, ook de eigenaren van Jumbo, meer omzet en meer winst.

Oud-CEO Ronald van Zetten noemt de periode een roerige tijd met veel gezichten. "De winkels hebben veel stootjes te verduren gehad in die tijd. Nu zijn ze er echt weer bovenop gekrabbeld."

Moderne tijd

Niet alleen intern, ook daarbuiten kreeg de winkel met veel uitdagingen te maken. Retaildeskundige Rupert Parker Brady zegt dat het voor een winkelketen belangrijk is om jezelf elke dag te bewijzen in een tijd waarin online winkelen, snelle mode en budgetwinkels zoals Action hard groeien. "De concurrentie zit niet stil. Je moet ernaar streven dat mensen een reden blijven hebben om naar de winkel toe te komen", zegt Parker Brady.

Naast bijzonder hoogleraar is Corine Noordhoff hoofd data bij AS Watson, het moederbedrijf van Kruidvat. Ze ziet het belang van data in de manier waarop winkels werken. "De wereld is nu heel anders dan toen, de concurrentie is heel anders en je weet door alle data nu zoveel meer van je klant. Je moet dan echt nadenken hoe je slim daarmee omgaat om de klant aan je te binden."

Dat HEMA nu 100 jaar bestaat is volgens Noordhoff geen garantie dat het zomaar nog 100 jaar kan blijven bestaan. "Winkeliers zoals Hema moeten zich ook in een tijd waarin kunstmatige intelligentie een steeds grotere rol in ons leven speelt aanpassen. We selecteren nu producten op basis van een gesprek met kunstmatige intelligentie in plaats van een getypte zoekopdracht. Het is belangrijk om daarin bij te blijven en je als winkel aan te passen."

Vaker tweede hoorimplantaat vergoed: 'Niet voor niets twee oren gekregen'

1 week 6 days ago

Volwassenen die aan beide oren doof of ernstig slechthorend zijn, komen nu ook in aanmerking voor een vergoeding van een tweede hoorimplantaat. Dat maakte het Zorginstituut Nederland gisteren bekend.

Kinderen kregen al wel voor beide oren een zogenoemd cochleair implantaat vergoed. Maar volwassenen hadden hier alleen recht op als zij doof zijn door een hersenvliesontsteking, of als ze doof én blind zijn.

Andere ernstig slechthorende of dove volwassen konden maar één apparaatje vergoed krijgen. Bij hun andere oor dragen ze daarom vaak een hoortoestel. Maar voor sommigen werkt dat niet goed genoeg.

Het Zorginstituut bekeek verschillende wetenschappelijke studies en concludeert dat een tweede exemplaar van toegevoegde waarde is. Zo kunnen mensen hierdoor geluiden beter onderscheiden in een rumoerige ruimte. En dat zorgt er weer voor dat ze zelfredzamer zijn en minder snel vermoeid raken, stelt het Zorginstituut.

De vergoeding geldt sinds 27 oktober 2026. Wel wordt per geval bekeken of iemand in aanmerking komt, zegt hoogleraar Hearing & Implants Wendy van Huinck van het Radboudumc in Nijmegen.

Daarvoor moet het zogenoemde "restgehoor" in het oor dat nog geen implantaat heeft "slecht genoeg" zijn, zegt Huinck. Het Zorginstituut verwacht jaarlijks zestig tot honderd patiënten.

Het Oorfonds is blij dat meer mensen een tweede implantaat kunnen krijgen. "Dit is al jarenlang een punt van discussie", zegt Eddy de Ridder. "Terwijl één implantaat veel onhandiger is dan twee, want met één hoor je maar aan één kant."

Gehoor hard achteruit

Alonda van Toor (59) is slechthorend, heeft al één implantaat en wil "dolgraag een tweede". Van Toor is drager van het DFNA9-gen. Mensen met deze aandoening horen tot ongeveer hun veertigste levensjaar goed, waarna hun gehoor plotseling hard achteruit gaat.

In 2021 kreeg ze haar eerste implantaat omdat gehoorapparaten niet meer genoeg hielpen. "Ik hoorde bijna niets meer."

Het implantaat heeft haar leven veranderd. "Nu kan ik weer goed een een-op-eengesprek voeren."

Elektronische piepjes

Een cochleair implantaat wordt aangebracht met een operatie, zegt hoogleraar Huinck. "In het slakkenhuis van het oor worden elektroden geplaatst. Daarmee worden de zenuwuiteinden van de gehoorzenuw gestimuleerd."

Vervolgens hoort iemand - afhankelijk van de plaats van de elektrode - een hoge of lage toon. Dit geluid is elektronisch en klinkt dus anders dan wat mensen zonder gehoorproblemen gewend zijn. Patiënten met een implantaat moeten vaak maanden oefenen voordat ze het geluid begrijpen, zegt Huinck.

"Je brein moet opnieuw leren om te verstaan. In het begin kan het geluid klinken als piepjes. Langzaam ga je geluiden weer herkennen. Bij de een gaat dat snel, bij de ander gaat dat langzamer."

Van Toor is inmiddels helemaal gewend aan haar eerste implantaat. Maar nog steeds loopt ze tegen dingen aan. Links heeft ze nog een gehoorapparaat en hoort ze bijna niets. "Als iemand links van mij iets zegt, moet ik mijn hoofd draaien. Sociaal gezien is dat lastig."

En op straat hoort ze niet goed van welke kant een auto komt. "Daar ben ik erg op mijn hoede."

Ze verwacht dat een tweede implantaat haar leven verder zal verbeteren. Dat is ook niet meer dan logisch, zegt Van Toor. "Ik heb niet voor niks twee oren gekregen."

Spanningen over 'open huwelijk' coalitiepartijen D66, VVD en CDA

1 week 6 days ago

Het minderheidskabinet is al een experiment, maar de komende dagen gaan de regeringspartijen nog een stap verder met experimenteren: ze mogen elkaar in het uiterste geval loslaten bij stemmingen over het belastingplan, zo hebben de coalitiepartijen D66, VVD en CDA afgesproken.

Ze mogen los van elkaar meerderheden zoeken bij de oppositie en ze mogen zelfs vóór belangrijke, financiële plannen stemmen waar de ander tegenstemt. In Den Haag weet niemand zeker of dat politiek lukt en welke plannen met het land eruit gaan rollen.

Debat live volgen

Het debat over het belastingplan in de Tweede Kamer is te volgen in een livestream op NOS.nl en NPO Politiek en Nieuws. Het debat is ook te volgen in een liveblog op NOS.nl.

"Een unieke situatie", noemt een minister van het minderheidskabinet-Jetten het achter de schermen. De Tweede Kamer debatteert vanmiddag over het belastingplan van het kabinet en dan wordt duidelijk hoe dat loslaten er in de praktijk uit kan zien. Dat kan heel spannend worden, zeggen Haagse betrokkenen. Vanmiddag wordt de onderlinge band van de coalitiepartijen direct getest.

Casinopolitiek

Het kabinet heeft de financiële plannen voor volgend jaar opnieuw aangepast. Die zoveelste aanpassing kwam er in de hoop dat er genoeg partijen voor gaan stemmen, omdat er voor iedereen wat leuks in zit, maar zekere steun in Tweede en vooral Eerste Kamer is nog steeds niet geregeld.

Regeringspartij CDA is daarom gefrustreerd en kritisch op het kabinet. Die partij wil zekerheid dat de belangrijke financiële plannen door de Eerste Kamer komen. Het frustreert CDA-leider Bontenbal dat het in de coalitie niet lukt om samen een aanbod neer te kunnen leggen waarmee die senaatsmeerderheid gegarandeerd is.

Bontenbal doelt daarmee op de VVD, maakte hij in het tv-programma Eva duidelijk. "De VVD wil niet een stukje op vermogen bewegen", zei de CDA-leider. En door de meest vermogenden meer te belasten, zou het kabinet wel de steun van Pro kunnen binnenhalen. Dat het kabinet er in plaats daarvan voor koos om af te wachten en maar te kijken welke partijen tegen durven te stemmen, vond Bontenbal zelfs "casinopolitiek".

'Kiezen voor chaos'

Dat de CDA-leider zo fel kritiek uit op dat de coalitie te weinig voor elkaar krijgt en zijn eigen plan trekt, wordt in een deel van het kabinet geduid als kiezen voor chaos. Men weet niet wat daar uitkomt. Maar Bontenbal zegt dit dus juist te doen om chaos te voorkomen.

De CDA-leider opereert niet helemaal solo. In de coalitie hebben ze afgesproken dat het nu aan de Kamer is om tot meerderheden te komen voor de financiële plannen. En er is ook afgesproken dat de regeringspartijen daarbij verschillend mogen stemmen. Wel zijn er spelregels afgesproken in dit 'open huwelijk', ze moeten elkaar niet verrassen en er valt te horen dat afspraken uit het coalitieakkoord staan. De ruimte ligt dus vooral in wat ze nog niet met elkaar hebben afgesproken.

Eerste test met Pro-plan

Vandaag in het belastingdebat komt er vanuit Pro en Volt een plan om vermogenden toch meer te belasten. Het belooft de eerste test te worden van deze losse aanpak in de coalitie. Over dat voorstel van Pro en Volt praat namelijk ook het CDA mee, al zou dat slechts nog op hoofdlijnen zijn. Het wordt volgens betrokkenen heel spannend wat daarmee gaat gebeuren. De VVD blokkeerde aan de onderhandelingstafel tot nu toe deals om vermogenden meer te belasten.

"Wat als het CDA amendementen gaat steunen die de VVD eerder niet te dragen vond", vraagt een betrokkene zich af. Mogen ze echt zo ver gaan? En kan de onderlinge band in de coalitie dat wel aan?

Men weet het nog niet in Den Haag, want dit is een nieuw experiment binnen het experiment minderheidskabinet. Volgens een kabinetsbron was het nodig om het zo te proberen te 'forceren' want de boel zat ook 'klem'.

Bij het debat vandaag hoeft nog niet alles duidelijk te worden want de stemmingen erover zijn nu nog niet. En in de tussentijd kan er bijvoorbeeld ook een rechtse meerderheid voor andere plannen geregeld worden. Er zijn meer mogelijkheden nu de regeringspartijen niet meer per se samen optrekken bij de grote, financiële plannen. Dus achter de schermen wordt er door partijen nu druk afgetast wat er allemaal kan. Maar plannen over links of rechts hebben eigenlijk altijd het CDA nodig.

Pijlen op Financiën

In het debat vandaag over het belastingplan zullen de pijlen zich ook richten op het ministerie van Financiën en niet alleen omdat er nog geen zekere meerderheden zijn. Meerdere partijen zijn boos dat Financiën de verbouwing van het systeem van Box 3, de vermogensbelasting, niet gedekt heeft. Tegenover de rekening van ruim 17 miljard staat geen plan hoe dat betaald moet worden.

"Dit is de grootste belastingzwendel ooit van een minister van Financiën", zegt ChristenUnie-Kamerlid Grinwis zelfs, opmerkelijk want het kabinet kijkt voor veel financiële plannen naar zijn partij. Bij Pro willen ze dat vermogenden die rekening gaan betalen, maar ze vinden dat met het plan van Heinen alle Nederlanders nu moeten betalen voor een "miljardencadeau aan de grootste vermogens".

En waar Financiën hoopte bijvoorbeeld BBB en Mona Keijzer gerust te stellen met uitstel van de hogere btw op sierteelt, bloemen dus, is dat in de praktijk niet gelukt. Zij zijn teleurgesteld dat het kabinet slechts geld heeft uitgetrokken om de maatregel drie maanden uit te stellen.

Meer dan 1,7 miljoen neppe Pokémon-kaarten onderschept in Rotterdamse haven

1 week 6 days ago

De douane heeft in de haven van Rotterdam meer dan 1,7 miljoen nagemaakte Pokémon-kaarten in beslag genomen. Bij een controle van een zeecontainer stuitte een douanier op de kaarten en twijfelde aan de authenticiteit ervan. Na nader onderzoek bleek dat het om vervalsingen ging.

De container werd afgelopen mei gecontroleerd op de Maasvlakte. Hoewel de douanemedewerker die de kaarten als eerste aantrof al snel twijfelde aan de echtheid ervan, was het oordeel van een specialist in namaakartikelen nodig om dit met zekerheid vast te stellen. Die zag dat kleuren op de kaarten uit de container anders waren dan gebruikelijk.

Ook viel op dat er geen copyright op de kaarten stond, net als dat het gebruikte papier anders was. Uiteindelijk heeft merkhouder Nintendo bevestigd dat de kaarten niet echt waren. Daarna zijn ze vernietigd.

De kaarten waren verdeeld over 142.800 pakjes en gestopt in 9300 dozen. De douane meldt in een verklaring dat deze dozen opgestapeld 515 meter hoog zou zijn, bijna drie keer de Euromast.

Miljonair door Pokémon-kaarten op zolder

Bijzondere Pokémon-kaarten kunnen een enorme financiële waarde vertegenwoordigen. Vorige maand werd bekend dat een Brit, een gepensioneerde huisschilder, miljonair werd door de kaarten die jarenlang bij hem op zolder lagen. Na een veiling bracht zijn collectie omgerekend 1,8 miljoen euro op.

En toen in september vanwege het dertig jarig bestaan van Pokémon een speciale set kaarten werd uitgebracht, ontstond hier een ware run op. Honderden mensen stonden in Nederland hiervoor voor in de rij.

De duurste Pokémon-kaart ooit ging begin dit jaar voor 14 miljoen euro over de toonbank. Dit was een versie met daarop een tekening van het karakter Pikachu, uitgegeven in 1998. Hiervan waren er maar veertig gemaakt, de kaart verkeerde in een perfecte staat.

Deense acteur maandenlang voorgelogen over droomproject en stiekem gefilmd

1 week 6 days ago

De Deense acteur en komiek Rasmus Wallbridge was dolblij dat hij een film mocht maken. Zijn droom ging in vervulling, dacht hij. Maar na maandenlang werken aan de 'film' kreeg Wallbridge te horen dat hij genept was. Hij was nietsvermoedend de hoofdrolspeler geweest van een verborgen tv-show.

Tv-programma Alle elsker Rasmus (Iedereen houdt van Rasmus) heeft in Denemarken tot een storm van kritiek geleid. De zes afleveringen zijn offline gehaald en de makers hebben hun excuses aangeboden aan Wallbridge.

De komiek trad gisteravond voor het eerst weer op en kreeg bij opkomst een staande ovatie van het publiek. "Het was ontroerend en geweldig om te zien", zei een toeschouwer na afloop tegen Deense media. Hij omschreef het als "een knuffel van op afstand" voor de man die ongevraagd in een mediastorm was terechtgekomen.

Truman Show-achtig

De situatie doet denken aan de Amerikaanse film The Truman Show. In die film uit 1998 komt hoofdrolspeler Jim Carrey erachter dat zijn leven volledige in scène is gezet. Zijn naasten blijken allemaal acteurs in een soort realitysoap. Hoofdpersonage Truman Burbank brengt zijn leven door op een grote filmset.

Bij Alle elsker Rasmus waren zo'n 150 vrienden, acteurs, bekendheden en collega-acteurs van de Deense dertiger onderdeel van het complot. Ze wisten dat Rasmus niet echt een film mocht maken, maar speelden het mee. In sommige gevallen werd hij door hen ook stiekem gefilmd voor het programma van zender TV2, een publieke omroep.

Reactie gemanipuleerd

In de laatste aflevering van het programma krijgt Wallbridge in een lege bioscoopzaal te horen dat het filmproject in scène is gezet. Dit wordt hem verteld door zijn vriend en initiatiefnemer van de show, Martin Johannes Larsen. Geluidsdeskundigen hebben vastgesteld dat de reactie van de hoofdpersoon op de bekendmaking is gemanipuleerd door de programmamakers.

De harde lach van Wallbridge is een kopie gebleken van een eerdere lach, met knip- en plakwerk eronder gemonteerd. Deze ontdekking heeft de verbijstering over de werkwijze van het team verder aangewakkerd. Larsen heeft op Instagram spijt betuigd aan zijn vriend.

"Dit is pesten van het ergste soort", schreef de hoofdredacteur van krant Politiken in een opiniestuk over het programma. Cultuurminister Zenia Stampe noemde de tv-show schandalig en onethisch. Premier Mette Frederiksen sprak gisteren de hoop uit dat deze "ongelukkige kwestie" programmamakers en media aan het denken zet.

Nooit meer zoiets maken

Wallbridge heeft niet in het openbaar gereageerd. Via sociale media heeft hij TV2 wel opgeroepen om dit soort programma's nooit meer te maken. "Ik heb besloten om me volledig te richten op mijn komende show", schreef hij afgelopen zondag in een verklaring.

Dat optreden was gisteravond in Hanstholm. De stand-upcomedian kreeg daar dus een warm onthaal. Wallbridge zei op het podium niets over de rel rondom Alle elsker Rasmus. "Ik denk niet dat je hem moet lastigvallen door steeds maar te vragen hoe het met hem gaat. Als hij zich slecht voelt, voelt hij zich slecht", zei iemand voorafgaand aan het optreden tegen journalisten.

Omwonenden dienen claim in tegen Chemours om pfas-schade

1 week 6 days ago

Inwoners van de regio Dordrecht zijn gezamenlijk een rechtszaak gestart tegen Chemours. Ze willen het bedrijf via de rechter aansprakelijk stellen voor pfas-vervuiling in de omgeving.

De stichting PFAS Vrij Green Claim wil namens ruim een half miljoen omwonenden verdere pfas-uitstoot door het bedrijf stoppen en eist compensatie voor schade die door pfas-uitstoot zou zijn veroorzaakt, schrijft de regionale omroep Rijnmond.

Pfas is de verzamelnaam voor duizenden niet afbreekbare giftige chemicaliën. Ze stapelen zich op in de voedselketen en tasten het immuunsysteem aan. Bij langdurige blootstelling zijn sommige soorten kankerverwekkend.

De chemische fabriek Chemours stoot al tientallen jaren pfas uit, al is de hoeveelheid flink afgenomen. Tot 2012 gebruikte het bedrijf de pfas-stof pfoa, die in de lucht en in het oppervlaktewater terechtkwam. Onderzoeken hebben uitgewezen dat mensen die lang dicht bij de fabriek woonden hogere pfoa-concentraties in hun bloed hadden dan gemiddeld. Bijna alle mensen in Nederland hebben pfas in hun bloed, blijkt uit onderzoek.

Schriftelijke reactie Chemours

"Chemours heeft de dagvaarding van Stichting PFAS Vrij Green Claim ontvangen. We zullen deze zorgvuldig bestuderen. We begrijpen dat er in de omgeving vragen en zorgen zijn over pfas en onze activiteiten. Die nemen we serieus.

De afgelopen jaren hebben we grote stappen gezet om emissies verder terug te dringen en we blijven investeren in technologie en maatregelen om deze verder te verminderen en op een verantwoorde manier te produceren.

In Dordrecht maken we essentiële materialen voor belangrijke toepassingen, onder meer in medische technologie, halfgeleiders, de groene energievoorziening, transport en defensie. Onze inzet is om deze materialen veilig en verantwoord te produceren, met voortdurende aandacht voor verdere emissiereductie.

We vinden het belangrijk om de inhoud en de specifieke claims in de dagvaarding eerst zorgvuldig te beoordelen voordat we daarop inhoudelijk reageren. Daarom lopen we op dit moment niet vooruit op de afzonderlijke juridische claims."

Volgens de stichting maken veel omwonenden zich zorgen om hun gezondheid. "Deze zaak gaat niet alleen over milieuvervuiling maar vooral over de gevolgen voor honderdduizenden mensen die jarenlang hebben geleefd zonder te weten aan welke stoffen zij werden blootgesteld", zegt advocaat Michael Bacon, die de stichting bijstaat.

"Wij verdienen als omwonenden erkenning, herstel en een veilige en gezonde leefomgeving", zegt bestuurslid Anneke van Veen.

Onderzoek

Het is niet de eerste keer dat het bedrijf zich voor de rechter moet verantwoorden. Eerder spanden de gemeenten Dordrecht, Papendrecht, Sliedrecht en Molenlanden een zaak aan tegen het bedrijf en haar voorganger DuPont. In een tussenvonnis in 2023 gaf de rechtbank de gemeenten deels gelijk over geleden schade door de pfas-uitstoot.

Vorig jaar deed de politie nog een inval bij het bedrijf in het kader van een omvangrijk strafrechtelijk onderzoek naar de vervuiling. Dat onderzoek bevindt zich volgens het OM in een vergevorderd stadium maar loopt nog.

Epstein-files, afzetting of corruptie aanpakken, wat gaan Democraten doen met hun macht?

1 week 6 days ago

Een blue wave is over Amerika gespoeld. De Democraten hebben zowel de meerderheid in de Senaat als het Huis van Afgevaardigden behaald.

In januari worden de nieuwe leden beëdigd en de Democraten hebben grootse plannen om Trump in de laatste twee jaar van zijn presidentschap te dwarsbomen. Wat kunnen de Democraten eigenlijk doen als ze straks het Congres domineren?

Eerst een stapje terug, want wat doet het Congres precies?

Het Congres bestaat uit het Huis van Afgevaardigden en de Senaat. De 435 leden van het Huis stemmen over wetgeving, kunnen onderzoeken starten en documenten opvragen. Ook heeft het Huis de macht over de portemonnee. Alles wat uit de schatkist wordt gehaald, moet langs het Huis.

Dan de Senaat, die bevestigt de benoeming van kabinetsleden, ambassadeurs en rechters, waaronder die van het Hooggerechtshof. Een meerderheid in de Senaat kan Trumps genomineerden blokkeren.

Bezuinigingen terugdraaien

Democratische leider Hakeem Jeffries heeft vandaag grote plannen aangekondigd, onder meer het terugdraaien van de bezuinigingen op gezondheidszorg door de Big Beautiful Bill. Ook willen de Democraten de kosten van levensonderhoud omlaag krijgen door nieuwe wetten te introduceren. Dat ligt binnen de bevoegdheden en door de Democratische meerderheid zouden ze nieuwe wetten makkelijk kunnen aannemen.

Toch betekent dat niet meteen dat de voorstellen werkelijkheid worden. De Amerikaanse president heeft namelijk een veto, waarmee hij bepaalde plannen kan afschieten. President Trump zei vannacht in een interview met The New York Times dat hij best wilde samenwerken met de Democraten. Iets later plaatste hij echter ook een afbeelding van een rode pet met het woord 'VETO' erop op zijn platform Truth Social.

Het veto kan wel weer worden teruggedraaid, maar daar is in de Senaat een tweederdemeerderheid voor nodig. Die haalt de Democratische partij niet, maar er kunnen straks Republikeinen met de Democraten meestemmen.

Dat is niet onrealistisch, legt Amerika-deskundige Casper Thomas uit, omdat Republikeinen nu gaan nadenken over hoe ze zich willen opstellen naar de presidentsverkiezingen in 2028 toe. "Republikeinen moeten gaan nadenken welke keuzes populair gaan zijn voor kiezers richting 2028", zegt Thomas. Als ze niet stemmen voor het terugdraaien van de bezuinigingen op gezondheidszorg, dan zou dat de Republikeinen kunnen achtervolgen.

Geldstromen familie Trump

Waar de Democraten waarschijnlijk het snelste mee aan de slag gaan, zegt Thomas, zijn de anti-corruptie-onderzoeken. "Lawyer up", schreef een Democratisch Congreslid vandaag al op Instagram. Oftewel: "ga maar advocaten regelen".

Volgens Thomas zijn deze onderzoeken niet alleen het meest haalbaar, maar ook het meest zichtbaar. Overheidscorruptie was een belangrijk thema deze verkiezingen. Democraten wezen veelvuldig naar de 2,7 miljard dollar die Trump sinds de start van zijn tweede termijn heeft verdiend, onder meer dankzij crypto- en aandelenhandel.

Ook de internationale zakendeals van Trumps schoonzoon Jared Kushner staan mogelijk op de agenda. Kushner was betrokken bij onderhandelingen over vrede in Oekraïne, Gaza en Iran, maar heeft daar ook zakelijke belangen.

De Epstein-files

Mogelijk willen de Democraten in het Huis ook de omgang met de Epstein-dossiers door de regering onderzoeken en zou er wetgeving kunnen worden ingevoerd die alle Epstein-files openbaar maakt.

Democraten hebben gezegd zich te willen richten op Trumps banden met de overleden zedendelinquent. In een rapport wordt beweerd dat Trump "actief heeft deelgenomen aan het seksueel misbruik van jonge vrouwen door Jeffrey Epstein". Trump ontkent dat.

Derde afzettingprocedure?

De Democraten zouden ook opnieuw een afzettingsprocedure kunnen starten tegen president Trump. Dat deden ze ook al in 2018, en later in 2021, vanwege zijn rol bij de gewelddadige bestorming van het Capitool op 6 januari. Beide keren sneuvelde de afzettingsprocedure in de Senaat.

Thomas ziet het niet gebeuren dat de Democraten opnieuw een afzettingsprocedure gaan inzetten. "Zo'n procedure kost veel tijd, en Trump is al onderweg naar de uitgang", zegt Thomas.

Amerikaanse media werpen ook de mogelijkheid van een afzettingsprocedure van Defensieminister Pete Hegseth op. Daarvoor is een meerderheid in het Huis nodig. Voor een veroordeling en verwijdering uit het ambt is een tweederdemeerderheid in de Senaat vereist.

Maar ook die procedures duren lang, zegt Thomas. Hij ziet eerder gebeuren dat Trump zelf Hegseth de laan uitstuurt. "Er moeten altijd wat koppen rollen als het niet goed gaat", zegt Thomas. "Hegseth is het gezicht van impopulair buitenlandbeleid."

Trump ontkent vooralsnog dat hij kabinetsleden zou willen ontslaan.

Wereld reageert op verlies Republikeinen: optimisme in Europa, Moskou haalt schouders op

1 week 6 days ago

Veel buitenlandse leiders hebben positief gereageerd op de overwinning van de Democraten bij de Amerikaanse tussentijdse verkiezingen, waarbij de partij de controle kreeg over zowel het Huis van Afgevaardigden als de Senaat. Rusland en China reageerden terughoudend.

De Spaanse sociaaldemocratische premier Pedro Sánchez stelde op X dat de Amerikaanse kiezer zich heeft uitgesproken "tegen beleid dat mensen alleen maar armer maakt". Ook noemde hij de uitslag een afwijzing van haat, machogedrag, klimaatontkenning en privileges voor de elite.

Volgens Sánchez past de uitslag in een bredere internationale ontwikkeling. "Dat zagen we eerder al in Brazilië. Nu is het ook in de Verenigde Staten gebeurd. En binnenkort zal hetzelfde in Spanje gebeuren", schreef hij, wijzend naar (radicaal-)rechtse politici die campagne voeren voor de komende Spaanse parlementsverkiezingen.

Iran reageert positief

De Zuid-Afrikaanse president Ramaphosa zei in de verkiezingsuitslag "een nieuw tijdperk in de internationale betrekkingen" te zien. Volgens hem hebben de Amerikanen zich duidelijk uitgesproken door de macht in het Congres aan de Democraten te geven.

De Duitse minister van Defensie Pistorius sprak van een "historische overwinning" voor de Democraten. Tegelijkertijd benadrukte hij dat Duitsland de samenwerking met Washington voort zal zetten en contact zal blijven onderhouden met zowel Democraten als Republikeinen.

In Iran werd de uitslag eveneens met instemming ontvangen. Parlementsvoorzitter Ghalibaf stelde op X dat de Amerikaanse kiezer "nee heeft gezegd tegen oorlog". Overigens heeft ook president Trump tegen Amerikaanse media gezegd dat hij dacht dat de oorlog met Iran mogelijk heeft bijgedragen aan de zware nederlaag van zijn Republikeinse partij.

Musk en Texas

Ook techmiljardair Elon Musk, die honderden miljoenen dollars uitgaf aan de campagne van de Republikeinse Senaatskandidaat Ken Paxton in Texas, reageerde op de uitslag. Op zijn platform X schreef hij sarcastisch, met een schouderophalende emoji: "Blijkbaar hebben mijn verkiezingsbeïnvloedende ruimtelasers deze keer niet gewerkt."

De Senaatszetel ging naar de Democraat James Talarico. Die kwam in zijn overwinningsspeech ook terug op de financiële steun van Musk aan zijn politieke tegenstander. "We hebben een boodschap gestuurd aan megadonor-miljardairs: in deze staat en in dit land is de macht aan het volk."

De speech van Talarico:

In Frankrijk grepen verschillende politici de uitslag aan om parallellen te trekken met de binnenlandse politiek. Partijleider Marine Tondelier van de Groenen noemde de nederlaag van Trump een afrekening met onder meer racisme, vrouwenhaat en klimaatontkenning. De sociaaldemocraat Raphaël Glucksmann sprak van "een overwinning voor de democratie en het fatsoen".

De Franse minister van Economie Lescure sloeg een meer genuanceerde toon aan. Hij erkende in gesprek met de Franse nieuwszender BFMTV dat Trump door de uitslag op binnenlands terrein was verzwakt. Maar op internationaal vlak blijft hij "de touwtjes in handen houden", zei Lescure, die ook het "onvoorspelbare karakter" van Trump benoemde.

Oekraïne en Rusland

De vicevoorzitter van het Europees Parlement Christel Schaldemose zei op X voorzichtig optimistisch te zijn over de verkiezingsuitslag. "Niet omdat nu ineens alles ten goede zal veranderen, maar omdat dit de steun aan Oekraïne, de groene transitie en de betrekkingen met de rest van de wereld ten goede zou kunnen komen."

"Maar de Europese Unie moet doorgaan op de ingeslagen weg om sterker te worden en op eigen benen te staan. Daar valt niet over te onderhandelen", schreef ze.

Vanuit Rusland klonk een ander geluid. Viceminister Rjabkov van Buitenlandse Zaken zei, geciteerd door het staatspersbureau RIA, dat de houding van de leiding van de Democratische Partij tegenover Rusland "uitgesproken negatief" is. "Daar is niets nieuws aan." Verder zei Rjabkov dat de "koers" ten opzichte van buitenlands beleid niet afhing van "de schommelingen van de politieke barometer in andere landen."

China

China reageerde terughoudend op de uitslag. Een woordvoerder van het ministerie van Buitenlandse Zaken noemde de verkiezingen "een Amerikaanse binnenlandse aangelegenheid" en zei dat Peking bereid blijft samen te werken met Washington, de communicatie te versterken en meningsverschillen te beheersen.

Amsterdamse burgemeester sluit partycentrum na nieuwe geweldsincidenten

1 week 6 days ago

Burgemeester Halsema heeft een partycentrum in Amsterdam-Sloterdijk voor drie maanden gesloten. Die keuze is gemaakt omdat er in korte tijd meerdere keren ernstig geweld is gepleegd.

Op 6 september was er een schietpartij en op 24 oktober een mishandeling. Omstanders hinderden daarbij de hulpverleners. Volgens de burgemeester is het risico op nieuwe geweldsincidenten te groot en moet het centrum daarom dicht.

De schietpartij in september was 's nachts. Tijdens een feest werd op de dansvloer een man beschoten. Die werd naar het ziekenhuis gebracht. Enkele tientallen mensen stonden buiten bij het partycentrum, maar de politie kon geen dader aanhouden.

Agressieve gasten

Eind oktober werd op een feest in het partycentrum een vrouw zwaar mishandeld. Zij had in de vroege ochtend ruzie met een andere vrouw, een man bemoeide zich ermee en sloeg de vrouw met een zwaar voorwerp op haar hoofd.

AT5 meldde dat er veel agressieve gasten op dat feest waren. Volgens de politie moesten de toegesnelde agenten hen met de wapenstok op afstand houden. In de chaos kon de verdachte man vluchten.

Voorgeschiedenis

Bij het partycentrum aan de Rhôneweg in Amsterdam werd in 2024 ook al de 26-jarige rapper Bigidagoe doodgeschoten. Hij was daar met een groep vrienden op een festival en kreeg ruzie met iemand. Diegene keerde later terug en vuurde vier kogels op de rapper af. Die overleefde dat niet.

De burgemeester is bang voor meer geweld en gevaar voor omstanders. "Het korte tijdsverloop tussen het schietincident en de mishandeling, in combinatie met de voorgeschiedenis aan incidenten, maken dat een risico op herhaling reëel is", schrijft ze in het bevel tot sluiting van het pand.

Er zijn al wel maatregelen genomen om de situatie te verbeteren, maar dat heeft niet geholpen, schrijft Halsema. De veiligheid van het publiek weegt daarom nu zwaarder dan de belangen van de exploitant, is de conclusie van de burgemeester.

'Ondergrondse bankier' uit Rotterdam verdacht van witwassen van miljoenen naar Turkije

1 week 6 days ago

Bij een actie van Europol tegen een internationaal witwasnetwerk hebben Duitse en Nederlandse rechercheurs vijf verdachten aangehouden, onder wie een 55-jarige man uit Rotterdam. Hij wordt verdacht van betrokkenheid bij de ontvangst en verzending van contant geld ter waarde van circa 60 miljoen euro.

De verdachte is volgens de politie vermoedelijk een illegale financieel intermediair, in de volksmond ook wel een ondergrondse bankier genoemd. Hij wordt verdacht van banden met een voornamelijk Turks-Duitse criminele organisatie. De 55-jarige man uit Rotterdam werd in Eindhoven aangehouden.

Smeltgoud en zilverstaven

De Zeehavenpolitie Rotterdam onderzocht twee panden voor deze zaak, in Eindhoven en Rotterdam. Daarbij werd ongeveer 10.000 euro aan contant geld, een voertuig en onroerend goed in beslag genomen.

In Sliedrecht en Zwijndrecht werden door de Duitse politie ook panden doorzocht. Daarnaast werden ongeveer veertig locaties verspreid over meerdere Duitse deelstaten binnengevallen. Daarbij zijn vier mannen van tussen de 43 tot 59 jaar opgepakt.

De Duitse politie legde beslag op onroerend goed met een waarde van ten minste 2 miljoen euro, negentien voertuigen, circa 100.000 euro aan contant geld en een grote hoeveelheid smeltgoud en zilverstaven.

Voor de grootschalige operatie op 7 oktober werden ongeveer 500 Nederlandse en Duitse politiemedewerkers ingezet. Er ging jarenlang onderzoek aan vooraf. Aanleiding daarvoor was een routinecontrole twee jaar eerder, waarbij de Duitse verkeerspolitie op een snelweg een geprepareerd voertuig aantrof.

Hierin zaten meerdere kilo's goud en bijna een half miljoen euro aan contant geld verborgen. Het geld en het goud, met een totale waarde van 4 miljoen euro, is in beslag genomen.

Uit het vervolgonderzoek bleek dat de criminele organisatie mogelijk witwasdiensten aanbiedt aan derde partijen. De rechercheurs vermoeden dat er jaarlijks voor tientallen miljoenen euro's aan crimineel geld, vermoedelijk afkomstig uit de drugshandel, naar Turkije is doorgesluisd.

Van sloopgoud naar sieraden

De criminele organisatie zou het geld hebben witgewassen door via bevriende juweliers oud goud en sloopgoud op te kopen. Dat goud werd vervolgens omgesmolten tot goudstaven en via geprepareerde voertuigen of via luchtvaartroutes naar Turkije gesmokkeld.

Daar werden sieraden van het goud gemaakt om opdrachtgevers uit te betalen, of het goud werd illegaal teruggestuurd naar Duitsland om de juweliers te compenseren.

De politie schat in dat in zes jaar tijd via deze manier tussen de 1 en 4 ton goud naar Turkije is gesmokkeld, met een totale waarde van 55 tot 210 miljoen euro.

Hoofdverdachte gehoord op eerste van negen zittingsdagen over explosie Tarwekamp

1 week 6 days ago

Vandaag is in de rechtbank in Den Haag de eerste van negen zittingsdagen in de strafzaak over de explosie aan de Tarwekamp in Den Haag. Vier mannen worden verdacht van het organiseren en uitvoeren van de verwoestende explosie in een flat in de wijk Mariahoeve.

Bij de aanslag op een bruidsmodezaak onder in het gebouw op 7 december 2024 stortte een deel van het pand in en kwamen zes mensen om het leven.

Zo'n 100 bewoners van de getroffen flat zitten in de rechtszaal of in voor hen ingerichte videozalen. Ook voor de nabestaanden van de omgekomen slachtoffers is een speciale zaal.

Opdrachtgever Moshtag B.

Moshtag B. is de hoofdverdachte in de zaak. Het Openbaar Ministerie verdenkt hem van het geven van de opdracht voor de aanslag. Hij wordt ook verdacht van het stalken, het bedreigen en het mishandelen van zijn toenmalige vriendin.

De 35-jarige zou volgens het Openbaar Ministerie wraak hebben willen nemen op zijn ex-vriendin, de eigenaresse van de bruidsmodezaak. De relatie was door haar kort voor de explosie verbroken. Uit een reconstructie van de NOS bleek al dat Mosthtag B. zich in zijn eer aangetast voelde en hij "haar dat betaald wilde zetten".

B. werd vanochtend door de rechter bevraagd over de periode in aanloop naar de verwoestende explosie, toen hij nog een relatie had. Uit die ondervraging komt een beeld naar voren van een relatie waarin zijn vriendin zich in het begin verwend voelde, omdat Moshtag B. haar mee uit eten nam, cadeaus voor haar kocht en een maandelijkse toelage gaf.

Stalking en bedreiging

De relatie veranderde later: hij werd bezitterig en jaloers. Zo hing hij geregeld rond bij haar woning en haar bruidsmodezaak. Nadat hij op haar telefoon berichten had zien binnenkomen, kloonde hij haar telefoon zodat hij kon meelezen op zowel haar WhatsApp als sociale media zoals Facebook en Instagram.

Maandenlang las hij mee met haar berichten. Naar eigen zeggen wilde hij zijn vermoedens dat zij vreemdging bevestigd zien. Ook zou hij haar hebben bedreigd. "Jou zou ik niks aandoen, maar wel de mensen die jou dierbaar zijn", verklaarde zijn ex-vriendin over die bedreigingen.

Zij was bang om de relatie te beëindigen. Aan familieleden zou zij verklaard hebben dat "als er iets met mij gebeurt, jullie weten wie het gedaan heeft". Moshtag B. ontkent dit. "Zij liegen", verklaarde hij vanochtend.

Ook kwam aan de orde dat de verdachte duizenden euro's aan zijn ex-vriendin had gegeven, of uitgeleend. Omdat hij vreesde dat hij het geld kwijt zou zijn als hij de relatie beëindigde, hield hij haar naar eigen zeggen "aan het lijntje".

Van 'kapot maken' naar explosie

Om haar financieel "kapot te maken", zoals hij verklaard had, ging hij vervolgens over tot drastischere maatregelen. Waar hij eerst van plan was om haar bruidswinkel leeg te roven en kapot te slaan, ontstond later het plan voor brandstichting in de zaak. Moshtag B. legde daarvoor contact met anderen die dat voor hem zouden doen. Zij veroorzaakten de uiteindelijke explosie.

Deze drie mannen staan ook terecht. Twee van hen worden verdacht van de moord op zes personen en van poging tot moord op acht personen in woningen aan de Tarwekamp. De derde was niet aanwezig bij de explosie. Het OM houdt hem vanwege zijn rol in het voortraject medeverantwoordelijk voor de brand in de bruidswinkel.

Marco Borsato zinspeelt op comeback en wil 431.000 euro terug van de staat

1 week 6 days ago

Marco Borsato eist meer dan 431.000 euro terug van de staat, vooral voor advocaatkosten. Dat werd duidelijk in de rechtbank van Utrecht. De zanger werd vorig jaar vrijgesproken voor ontucht met een minderjarig meisje.

De zanger maakte deze kosten door het inschakelen van het advocatenkoppel Geert-Jan en Carry Knoops, het inzetten van diverse deskundigen en doordat hij gebruikmaakte van een particulier beveiligingsbedrijf voor zijn reizen naar de rechtszaal.

De 59-jarige zanger, die vanochtend zelf in de rechtszaal aanwezig was, werd eind 2025 na een juridisch proces dat vier jaar duurde vrijgesproken van het onzedelijk betasten van een meisje op haar slaapkamer. Haar moeder was de voorzitter van de fanclub van Borsato. De rechter oordeelde dat er onvoldoende steunbewijs was om de beschuldigingen aan het adres van de zanger hard te maken.

Het was al bekend dat de zanger de kosten voor zijn advocaten terug wilde hebben, zo'n 389.000 euro. Daar bovenop eist hij nu ook de kosten voor ingehuurde deskundigen op, zo'n 35.000 euro en de kosten die hij maakte voor het inhuren van beveiligers, ongeveer 7000 euro. Het totale bedrag komt daarmee uit op 431.000 euro, inclusief btw.

Niet uniek, wel veel aandacht

Dat iemand die is vrijgesproken de kosten van zijn verdediging terugvraagt is niet uniek, maar dat er zoveel aandacht voor is wel. Vaak wordt een zaak voor het terugvorderen van gemaakte juridische kosten schriftelijk afgedaan. Of het geld dat wordt teruggevorderd ook daadwerkelijk wordt uitgekeerd, moet worden getoetst door de rechtbank.

In de rechtszaal vraagt het Openbaar Ministerie (OM) zich af of alle door Borsato opgeëiste bedragen voor vergoeding in aanmerking komen. Zo wijst het OM erop dat het oordeel van een deskundige niet in het vonnis is gekomen. Ook betwijfelt justitie of alles wat door het advocatenechtpaar Knoops gefactureerd is, vergoed moet worden.

Een gedeelte wel, erkent het, maar de kosten van het weerleggen van geruchten in de media bijvoorbeeld niet, zegt het OM. De rechtbank vraagt zich daarnaast af of het nodig was dat Borsato al advocaten inhuurde voordat er daadwerkelijk aangifte was gedaan. Volgens de zanger moest hij dat wel doen omdat hij een publiek figuur is en geruchten over hem "desastreus" konden zijn voor zijn loopbaan.

Carry Knoops wijst daarnaast op de enorme omzetdaling van Borsato als zanger vanaf het moment dat de beschuldigingen naar buitenkwamen. Zij vraagt zich af wat vrijspraak waard is als hij zelf voor de gemaakte kosten moet opdraaien.

'Ik wil door met mijn leven'

Voordat Borsato de rechtszaal betrad, noemde hij tegenover diverse media het terugvorderen van zijn verdedigingskosten "een principezaak". "Dit hoort bij het systeem en dat is voor mij niet anders dan voor anderen." Ook zei hij "een beetje klaar te zijn" met alles rondom de strafzaak tegen hem en inmiddels te denken aan een comeback als zanger.

"Ik wil door met mijn leven, ik wil door met waar ik goed in ben en dat is mijn vak uitoefenen." Borsato gaf aan bezig te zijn met zanglessen en dat dat "opvallend goed" ging. "Heel voorzichtig ben ik wel aan het kijken voor volgend jaar, maar dan moet dit eerst achter de rug zijn."

De uitspraak over de door Borsato teruggevorderde kosten wordt verwacht op 27 november.

Ook verzekerden van De Goudse krijgen compensatie woekerpolis

1 week 6 days ago

Klanten van De Goudse met een woekerpolis kunnen definitief rekenen op financiële compensatie. De verzekeraar trekt hier ongeveer 12,5 miljoen euro voor uit.

Al in januari 2025 sloot De Goudse een akkoord over de tegemoetkoming met de Consumentenbond en de claimstichtingen ConsumentenClaim, Stichting Woekerpolisproces, Vereniging Woekerpolis.nl en Wakkerpolis. Maar voor het laten slagen van deze schikking moest 90 procent van de gedupeerden akkoord gaan met hun persoonlijke schikkingsvoorstel. Dat is nu het geval.

Hierdoor moet De Goudse dus 12,5 miljoen euro betalen. Over hoeveel gedupeerde polishouders dit bedrag verdeeld moet worden, daar wil verzekeraar De Goudse niets over zeggen.

Wat zijn woekerpolissen?

Woekerpolissen zijn verzekeringspolissen waarbij met de ingelegde premies wordt belegd. Ze werden verkocht vanaf begin jaren 90 tot 2008. Klanten werden gelokt met hoge mogelijke rendementen. Wat de verzekeraars meestal niet of niet duidelijk vertelden, was dat ze (hoge) kosten op de te beleggen premie inhielden, waardoor het beloofde rendement bij lange na niet werd gehaald.

In totaal werden er in Nederland naar schatting zeven miljoen woekerpolissen verkocht met een totale waarde van 100 miljard euro. Volgens de Autoriteit Financiële Markten (AFM) waren er in 2018 waarschijnlijk nog zo'n 2 miljoen lopende woekerpolissen.

Uitbetaling kan maanden duren

"We zijn blij dat de deelnemers tevreden zijn met hun persoonlijke aanbod. Voor deze consumenten komt er nu eindelijk een einde aan een langlopend dossier", vertelt Sandra Molenaar, directeur Consumentenbond.

Als uitvoeringsorganisatie kan ConsumentenClaim vanaf nu beginnen met uitbetaling. "Het proces is niet meteen morgen rond. Het kan nog drie tot zes maanden duren voordat alles is afgehandeld", vertelt directeur Stef Smit.

De Consumentenbond adviseert consumenten die hun aanbod nog niet hebben geaccepteerd en dat nu alsnog willen doen, om dat zo snel rond te maken. Zo kunnen zij zonder vertraging in het uitbetalingsproces worden meegenomen.

Einde woekerpolisdossier?

Belangenorganisaties zoals de Consumentenbond strijden al jaren voor compensatie. Eerder bereikten ze schikkingen met Allianz, ASR/Aegon, Nationale Nederlanden, Achmea en Reaal.

Hierdoor zijn er met de grootste Nederlandse verzekeraars inmiddels schikkingen getroffen. Het einde is hiermee in zicht, al richten de belangenorganisaties zich nog op kleinere verzekeraars.

Zo benadrukt de Consumentenbond dat consumenten die een beleggingsverzekering hebben of hadden bij ERGO Insurance, KBC groep, Legal &General/Scildon, Onderlinge 's-Gravenhage en Waard verzekeringen zich nog bij hen kunnen melden.

Klimaatfinanciering voor kwetsbare landen blijft tekortschieten, terwijl probleem groeit

1 week 6 days ago

De geldstromen die bedoeld zijn om arme landen minder kwetsbaar te maken voor klimaatverandering blijven met vele miljarden tekortschieten. En dat terwijl de kans dat de opwarming van de aarde onder de 1,5 graad Celsius blijft voorlopig is verkeken. Dat staat in een nieuw rapport van het milieuprogramma van de Verenigde Naties. De achterblijvende financiën beloven opnieuw een twistpunt te worden op de klimaattop in Turkije, volgende week.

"De wereld is niet klaar om zich aan te passen aan het huidige klimaat, laat staan aan de gevolgen die het voorbijschieten van de 1,5 graad gaat brengen", zegt directeur Inger Andersen van het VN-milieuprogramma. Ze roept landen op om tijdens de klimaattop die bijdrage te verhogen, om schade en slachtoffers te voorkomen.

In 2024, het laatste jaar waar gegevens over zijn, steeg de bijdrage van rijke landen aan ontwikkelingslanden naar rond de 30 miljard dollar. Een belangrijk financieringsdoel dat landen eerder afspraken, 40 miljard dollar in 2025, lijkt onhaalbaar.

Drie keer zoveel

Jaar na jaar komt dit rapport tot de conclusie dat de uitvoering van de plannen ver achterblijft, wat de klimaatambities van armere landen in de weg zit. "Zolang er niet meer financiering komt, wordt het heel moeilijk voor deze landen om hun ambities te verwezenlijken, laat staan te verhogen. Dan zit alles op slot", zegt expert klimaatfinanciering Pieter Pauw van de TU Eindhoven, die net als voorgaande jaren meewerkt aan het rapport.

Ditmaal hielden de onderzoekers onder meer een groots plan tegen het licht dat vorig jaar op de klimaattop werd geopperd: landen moeten in 2035 drie keer zoveel betalen aan ontwikkelingslanden om zich te beschermen tegen de gevolgen van klimaatverandering. Dat zou betekenen dat er dan jaarlijks tussen de 85 en 120 miljard dollar van de rijke naar de armere landen gaat.

Hoewel dat fors meer is dan het huidige bedrag, is dat nog altijd veel te weinig voor de hoge kosten die arme landen tegen die tijd maken. De onderzoekers wijzen erop dat het bedrag dat nodig is, gecorrigeerd voor inflatie, tegen die tijd oploopt tot 420 miljard dollar.

Frustratie

Het gat tussen de benodigde financiering en het daadwerkelijk beschikbare bedrag is een groeiend punt van frustratie bij de armere landen, die historisch veel minder dan rijke landen hebben bijgedragen aan de opwarming van de aarde. Zij willen dat de rijkere industrielanden, die hun economie hebben opgebouwd door veel broeikasgassen uit te stoten, meebetalen om hun landen minder kwetsbaar te maken.

De rijke landen onderschrijven dat in theorie, maar trekken in de praktijk te beperkt de portemonnee, waarschuwt het VN-milieuprogramma keer op keer. De onvrede van ontwikkelingslanden over het gebrek aan financiering keert vaak terug op de klimaattoppen. In de laatste jaren gaat het hierbij hard tegen hard.

"Juist nu de behoefte aan adaptatie sneller groeit dan ooit, stagneert de financiering", reageert Barbara Rosen Jacobson van hulporganisatie Prosper Global. Daardoor blijft volgens haar de kloof tussen wat nodig is en wat beschikbaar is verder toenemen, terwijl kwetsbare landen juist meer steun nodig hebben om zich aan te passen aan een veranderend klimaat.

Meer financiering

Het feit dat het kabinet-Jetten de klimaatfinanciering weer opschroeft na de bezuinigingen van het kabinet-Schoof ziet financieringsexpert Pauw als een gunstige ontwikkeling voor de armere landen. "Maar andere landen hebben het juist weer verlaagd. Duitsland bijvoorbeeld, en het Verenigd Koninkrijk."

Een andere positieve ontwikkeling die de wetenschapper ziet, is de hoeveelheid geld die van ontwikkelingslanden naar andere ontwikkelingslanden blijkt te gaan. Volgens het VN-rapport steeg dat tussen 2019 en 2024 van 3,8 miljard tot 9,6 miljard dollar. Dat grotere aandeel is vooral het gevolg van een andere rekenmethode, maar het laat wel zien dat ook die landen aanzienlijk bijdragen.

"Het is meer dan ik dacht. Daarover was ik wel blij verrast", zegt Pauw, die dit een belangrijk inzicht vindt. "Dit kan de discussie wat meer openbreken over hoe die financiering in de toekomst moet gaan. Het kan namelijk niet zo zijn dat een paar industrielanden alles moeten betalen."

Nederland draagt Klaas Knot voor als president Europese Centrale Bank

1 week 6 days ago

Nederland draagt Klaas Knot voor als kandidaat om de nieuwe president van de Europese Centrale Bank (ECB) te worden. De post komt vrij doordat de huidige president Christine Lagarde eerder vertrekt.

Knot was van 2011 tot 2025 president van De Nederlandsche Bank (DNB). Het ministerie van Financiën heeft bekendgemaakt dat hij wat Nederland betreft de beste opvolger van Lagarde is.

Lidstaten van de Europese Unie hebben tot en met vrijdag de tijd om kandidaten aan te dragen. Aanstaande maandag, op een bijeenkomst van de Europese ministers van Financiën, wordt bekeken wie er zijn genomineerd.

Naar verwachting wordt half december besloten wie de nieuwe president wordt. Die persoon moet in elk geval 16 van de 21 EU-landen achter zich krijgen waar met de euro betaald wordt. Die moeten samen ten minste 65 procent van de bevolking van de eurozone vertegenwoordigen.

Zeldzame koninklijke onderscheiding

Klaas Knot heeft een lange carrière bij DNB achter de rug. Voordat hij daar president werd, werkte hij er als econoom en strateeg. Toen hij vorig jaar bij De Nederlandsche Bank vertrok, kreeg hij een zeldzame, hoge koninklijke onderscheiding: hij is grootofficier in de Orde van Oranje-Nassau.

Hij wordt als sinds zijn vertrek bij DNB genoemd als mogelijke opvolger bij de ECB. Hij wordt gezien als een belangrijke kandidaat, die de meeste concurrentie heeft te duchten van de oud-president van de Spaanse centrale bank Pablo Hernández de Cos.

Christine Lagarde maakte vorige week bekend dat zij op 7 februari bij de ECB vertrekt. Haar termijn loopt eigenlijk tot eind oktober 2027. Lagarde geldt naar verluidt als kandidaat-voorzitter van het World Economic Forum.

Nederland heeft eerder een president van de Europese Centrale Bank gehad. Dat was Wim Duisenberg. Hij was van 1998 tot eind 2003 de eerste die de functie vervulde en speelde een belangrijke rol bij de invoering van de euro.

Digitale boef Tony moet boeren helpen om nee te zeggen tegen echte criminelen

1 week 6 days ago

Agrariërs kunnen sinds kort gesprekken oefenen met de criminele Tony. Tony is geen echte crimineel, maar een AI-versie die boeren probeert over te halen om hun schuur te verhuren voor illegale activiteiten. Door de gesprekken te oefenen, hopen ondernemers, brancheorganisaties, gemeenten en justitie dat boeren beter nee leren zeggen.

Nederlandse boeren worden al jaren door criminelen benaderd voor de verhuur van schuren, stallen of loodsen. Criminelen zijn bereid om duizenden of zelfs tienduizenden euro's per maand te betalen om er bijvoorbeeld wiet te telen of een drugslab te beginnen. Ongeveer 1 op de 10 tot 1 op de 5 boeren in Nederland wordt wel eens benaderd, blijkt uit onderzoek door boerenorganisatie LTO.

De voorstellen zijn vaak simpel maar verleidelijk, vertelt Pedro Bogerd van Platform Veilig Ondernemen (PVO) Midden-Nederland bij Omroep Flevoland. "Letterlijk briefjes door de deur of aanbellen met: 'We willen ruimte bij je huren, we willen er plantjes neerzetten. Maak je niet druk, want we doen dit al jaren. En je verdient 30.000 tot 40.000 euro per maand'."

Gesprekstechnieken oefenen

De AI-crimineel is een bedenksel van PVO, een samenwerkingsverband van ondernemers, gemeenten, politie, justitie en brancheorganisaties. Het doel is volgens Bogerd helder: "Het liefste zorg je ervoor dat die persoon rustig vertrekt en nooit meer terugkomt. Met je gesprekstechnieken kun je daarvoor zorgen."

Zo gaat de AI-crimineel te werk:

De ondernemers kunnen op twee manieren met de digitale crimineel praten: via een organisch gesprek waarin AI luistert naar de antwoorden en reageert of een versie met meerkeuzevragen waarin verschillende scenario's worden doorlopen. Na afloop volgt een rapport over hoe het gesprek ging.

Bogerd probeerde het ook uit en er bleek genoeg ruimte voor verbetering. "Ik ben heel aardig gebleven, maar uiteindelijk heb ik best wat informatie weggegeven", zegt hij. "Het slechtste wat je kunt doen, is directe toezeggingen doen. Dat heb ik wel gedaan. Ik heb een score van 37 procent en dat is niet best", zegt hij.

Levendig

De reacties van agrarisch ondernemers zijn positief, zegt Bogerd. "Ik sprak vanochtend nog iemand die met Tony een gesprek voerde. Ze is een dame die goed van zich af kan bijten, maar zelfs zij kreeg tips. Ze had het rustig aangepakt, maar nog een aantal details meegegeven die ze beter niet had kunnen noemen."

Dat de boeren van tevoren weten dat ze met een nepcrimineel praten, maakt volgens Bogerd niet zoveel uit. "Ze zijn al alert, maar het is een mooie gimmick om het gesprek op gang te brengen. De meeste mensen hebben wel een idee hoe zoiets werkt, alleen maakt dit de situatie levendig."

Checked
28 minutes 5 seconds ago
NOS Nieuws - Algemeen
NOS Nieuws
Subscribe to NOS Nieuws - Algemeen feed