NOS Nieuws - Algemeen

NVWA ziet ernstige veiligheidsrisico's bij speelgoed van webshops buiten EU

1 day 6 hours ago

Bij speelgoed verkocht door webshops buiten de Europse Unie ziet de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) ernstige veiligheidsrisico's. De autoriteit onderzocht dertig speelgoedartikelen bedoeld voor kinderen onder de 3 jaar. Bijna twee derde van het speelgoed bleek onveilig.

De NVWA kocht speelgoed bij Chinese platforms Temu, AliExpress en Shein en het Amerikaanse Wish. Bij negentien van de onderzochte stukken kwamen bij veiligheidstests risico's naar voren.

Er werd onder meer gekeken naar speelgoedkeukens, een magnetisch visspel met schepnet, een interactieve speelgoedbal en pluchen dieren. Ook houten speelgoed zoals een dierentrein, een doosje met speelgoedeieren, poppetjes en puzzels werd onderzocht.

Bij verschillende artikelen kwamen kleine onderdelen los, waren koordjes te lang of waren kleine figuurtjes of balletjes aanwezig. Daardoor ontstaat verstikkingsgevaar. Het is verboden om deze producten in de EU te verkopen.

Bij twaalf producten was de waarschuwing 'niet geschikt voor kinderen onder de 3 jaar' aangebracht, terwijl het speelgoed wel bedoeld was voor jonge kinderen. "Mogelijk willen ze zo voorkomen dat ze aanvullende testen moeten doen. Die zijn verplicht bij speelgoed voor kinderen onder de 3 jaar", schrijft de NVWA.

Ook werden er bij drie producten te sterke magneten gevonden, die kunnen ernstig letsel veroorzaken als ze worden ingeslikt.

'Handhaven lastig'

De NVWA heeft de resultaten gedeeld met de webshops en wil dat het speelgoed offline wordt gehaald. Ook zijn vertegenwoordigers van de bedrijven in de EU geïnformeerd.

De autoriteit zegt dat het handhaven bij webshops als Temu, AliExpress, Wish en Shein lastig is omdat ze buiten de EU gevestigd zijn. Ook is het platform een tussenpersoon en is de echte verkoper vaak lastig te traceren.

De resultaten van het onderzoek zijn ook gedeeld met de Europese Commissie, die onderzoek doet naar deze platforms met veel klanten binnen de EU. De NVWA waarschuwt consumenten voor het winkelen bij deze webshops.

Vaker risico's

Het is niet de eerste keer dat de autoriteit veiligheidsrisico's ziet bij speelgoed dat via deze platforms wordt verkocht. In 2024 voldeed meer dan de helft van het geteste speelgoed niet aan de veiligheidsnormen. Naast verstikkingsgevaar door kleine onderdelen, werden ook te sterke magneten gevonden en vloeistof in speelgoed die besmet was met bacteriën of schimmels.

Ook de Consumentenbond heeft vaker gewaarschuwd voor producten van webshops buiten de EU. In 2020 vonden ze bij ruim de helft van de onderzochte producten artikelen die brandgevaarlijk, kankerverwekkend of defect waren.

Vorig jaar kwam uit onderzoek van de Consumentenbond naar voren dat 70 procent van de onderzochte producten verkocht bij Shein en Temu niet voldeed aan de EU-veiligheidsnormen. Een kwart was zelfs ronduit gevaarlijk.

Afgelopen juli kreeg AliExpress een boete van 550 miljoen van de Europese Commissie voor de verkoop van illegale producten.

Europese Commissie keurt overname Duitse Commerzbank door Italiaanse Unicredit goed

1 day 6 hours ago

De Europese Commissie heeft de overname van de Duitse Commerzbank door het Italiaanse Unicredit goedgekeurd. De overname zit al langere tijd in de pijplijn. Met het oordeel van de Commissie lijkt nu niets meer in de weg te staan van de overname.

Als de overname helemaal rondkomt, is het voor het eerst in lange tijd dat er zo'n grote Europese bankovername plaatsvindt. De Commissie concludeert dat ondanks de omvang van de samengevoegde banken er nog genoeg concurrentie overblijft op de Europese markt.

Al langere tijd probeerde de Italiaanse bank de Duitse Commerzbank in handen te krijgen. Afgelopen maart deed Unicredit een bod van 35 miljard euro dat werd afgewezen. De Duitsers hebben zich maanden verzet tegen de overname maar gooiden van de zomer de handdoek in de ring. In de tussentijd had Unicredit al bijna 50 procent van de aandelen in handen gekregen door deze te kopen van aandeelhouders die ze vrijwillig verkochten.

Ook Duitse politici mengden zich in de zaak. Ze maakten zich zorgen dat de bank te groot zou worden en daarmee misbruik zou kunnen maken van hun positie. De Commissie zegt vandaag die zorgen niet te delen omdat Unicredit maar een klein deel van de Duitse bankenmarkt in handen krijgt. De Europese Centrale Bank gaf vorige maand ook al toestemming voor de overname.

Politie houdt twee verdachten aan na dodelijk ongeluk in Oudewater

1 day 6 hours ago

De politie heeft gisteren twee personen aangehouden na een dodelijk verkeersongeval in Oudewater, waarbij een 54-jarige man om het leven kwam. Het gaat om een 51-jarige man uit Bergambacht en een 47-jarige vrouw uit Schoonhoven.

Zij worden verdacht van het veroorzaken van een dodelijk ongeval en het verlaten van de plaats van het ongeluk. De auto waarin zij reden, is in beslag genomen en wordt onderzocht, aldus een woordvoerder van de politie.

Ook wordt onderzocht wat de toedracht is van het ongeluk. De politie zegt dat er nog veel onduidelijk is en dat rekening wordt gehouden met verschillende scenario's. De verdachten worden momenteel verhoord.

De politie roept getuigen op zich te melden. Ook doet de politie een oproep aan mensen die beelden hebben van het ongeluk om deze met hen te delen.

Het ongeluk gebeurde in de nacht van zaterdag op zondag rond 01.00 uur op de Hoenkoopse Buurtweg in Oudewater. Toen de hulpdiensten ter plaatse kwamen, troffen zij een zwaargewonde man aan op het asfalt, zijn fiets lag iets verderop. De man, een inwoner van Oudewater, werd overgebracht naar het ziekenhuis en overleed daar.

Ambulance botst op auto

Het ongeval was niet het enige incident die avond. De ambulance die onderweg was naar het ongeval op de Hoenkoopse Buurtweg, botste rond 01.25 uur op een tegemoetkomende auto.

Een van de inzittenden van die auto, een 24-jarige man uit Oudewater, raakte zwaargewond. Ook de 21-jarige bijrijder uit Woerden raakte gewond. De bestuurder van de ambulance bleef ongedeerd.

Cellentekort houdt aan, meer gevangenen eerder vrij

1 day 7 hours ago

Het kabinet wil in het uiterste geval gevangenen tot vier weken voor het einde van hun straf naar huis sturen. Dat is nodig vanwege het cellentekort, schrijft staatssecretaris Van Bruggen (Justitie) in een Kamerbrief.

Vorig jaar werd al besloten om sommige gevangenen tot twee weken eerder vrij te laten. Dat ging alleen om gevangenen met een gevangenisstraf tot één jaar. Nu gaat het ook gelden voor gevangenen met een celstraf tot twee jaar.

Gevangenen die een zedenmisdrijf hebben gepleegd, komen niet in aanmerking voor vervroegde vrijlating.

Tot nu toe was er genoeg plek voor vrouwen in de gevangenis. Maar doordat een deel van hun cellen nu door mannelijke gedetineerden wordt gebruikt, is nu ook bij vrouwen een cellentekort. Daarom gaat vanaf nu de maatregel ook voor vrouwen gelden, al is de verwachting dat zij maximaal twee weken eerder naar huis worden gestuurd.

Geen plek meer op politiebureaus

Door verschillende oorzaken is er minder plek in de gevangenissen. Zo worden de gevangenissen van onder meer Veenhuizen en Sittard op dit moment gerenoveerd, waardoor daar minder gevangenen kunnen zitten.

Daarnaast zitten er tientallen arrestanten in de cellen van politiebureaus, terwijl ze eigenlijk in de gevangenis moeten zitten. Dat aantal loopt verder op. Van Bruggen zegt dat zonder nieuwe verruimingen er arrestanten naar huis moeten worden gestuurd.

"Ik erken dat dit een wrange boodschap is voor onze maatschappij en in het bijzonder voor slachtoffers", schrijft ze in de Kamerbrief. "Alle inspanningen zijn er op gericht om straffeloosheid te voorkomen en de tijdelijke noodmaatregelen af te schalen zo snel als dat verantwoord kan."

Drie kleuters aangereden op zebrapad in België, bestuurder rijdt door

1 day 7 hours ago

De politie in België is op zoek naar een automobilist die drie kinderen heeft aangereden in Couillet, een deelgemeente van Charleroi. Volgens de omroep VRT verkeert een van de kinderen in levensgevaar.

Het gaat volgens de omroep om drie meisjes van 4, 5 en 6 jaar oud die vanmorgen met hun moeder een zebrapad wilden oversteken op weg naar school. De auto zou de kinderen met hoge snelheid frontaal hebben geraakt.

De politie zegt tegen het Nieuwsblad dat de kinderen door de aanrijding de lucht in werden geslingerd en een flinke klap maakten. Het meisje dat er slecht aan toe is, moest worden gereanimeerd. Het tweede meisje liep verschillende breuken op. Ook het derde kind zou gewond zijn geraakt, maar over haar toestand is nog niets bekend.

De vrouw zou naast de drie meisjes ook een kinderwagen met daarin een baby bij zich hebben gehad. Die werd niet geraakt door de auto.

De politie in België doet onderzoek en vraagt mensen die meer weten zich te melden.

'Grootste droneaanval op Rusland sinds begin oorlog', ook Krimbrug doelwit

1 day 8 hours ago

Oekraïne heeft afgelopen nacht de grootste droneaanval op Rusland uitgevoerd sinds het begin van de oorlog in 2022, schrijft persbureau Reuters op basis van gegevens van het Russische ministerie van Defensie.

Opnieuw werd de brug aangevallen die Rusland met het geannexeerde schiereiland de Krim verbindt. Dat meldde de gouverneur van het schiereiland Sergej Aksjonov vanochtend op Telegram.

Volgens het Kremlin zijn ruim 1300 Oekraïense drones onderschept in meer dan zestien regio's, onder meer bij de Krim, de Zwarte Zee en de Zee van Azov. Het verkeer op de brug was tijdelijk beperkt, maar is inmiddels weer op gang.

De Krimbrug, ook wel de Kertsj-brug genoemd, werd door Rusland gebouwd in 2014, nadat het het schiereiland had geannexeerd. Afgelopen zomer viel Oekraïne de brug meermaals aan. Daarmee probeerde Oekraïne de Krim te isoleren van Rusland. Er ontstond daardoor een groot tekort aan brandstof.

Oekraïne heeft vannacht ook een oliedepot geraakt in de zuidwestelijke Russische stad Azov, op ongeveer 142 km van de Oekraïense grens. Er ontstond brand, schrijft The Kyiv Independent op basis van de Oekraïense monitoringkanalen Exilenova+ en Supernova+.

De Oekraïense gouverneur Mykhailo Semikin van Zaporizja meldt dat zeker twee mensen afgelopen nacht om het leven zijn gekomen bij Russische droneaanvallen. Twee anderen raakten gewond.

In de Russische regio Belgorod is een persoon om het leven gekomen door een Oekraïense aanval. Iemand anders is gewond geraakt, meldden lokale autoriteiten in een verklaring.

Gevangenenruil

Vorige week onderhandelden Oekraïne en Rusland in Abu Dhabi over het beëindigen van de oorlog. Een grote doorbraak bleef uit. Wel werden de twee landen het eens over een gevangenenuitwisseling van zo'n 1000 tot 1500 krijgsgevangenen aan beide kanten.

Volgens de Russische ombudsvrouw Jana Lantratova zijn er op dit moment voorbereidingen gaande voor de gevangenenruil.

De volgende gespreksronde zal naar verwachting eind deze maand plaatsvinden. Het is de bedoeling dat daarbij ook vertegenwoordigers van de E5-landen aanwezig zijn. Dat zijn het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk, Duitsland, Italië en Polen.

Rusland zegt daarvoor open te staan, mits blijkt dat Europa bereid is "een bijdrage te leveren aan het vredesproces", meldt het Kremlin.

Acht keer greep ze mis, maar nu heeft Glenn Close een ere-Oscar

1 day 9 hours ago

Acht keer lukte het haar niet om een Oscarnominatie te verzilveren, maar nu heeft actrice Glenn Close toch eindelijk een gouden beeldje. Bij de Governors Awards in Hollywood kreeg ze een speciale ere-Oscar uitgereikt voor haar hele oeuvre. Ook de Britse regisseur Ridley Scott werd geëerd.

Er is geen enkele andere actrice die vaker werd genomineerd voor de belangrijkste filmprijs zonder deze daadwerkelijk te winnen. Vanaf de eerste keer in 1983 voor The World According to Garp via geroemde films als The Big Chill en Fatal Attraction tot haar meest recente voor de JD Vance-biopic Hillbilly Elegy moest ze toekijken hoe anderen er met de prijs vandoor gingen. Wel vergaarde ze ondertussen drie Emmys, drie Tonys en drie Golden Globes.

De leiding van de Academy Awards besloot haar daarom een oeuvreprijs toe te kennen, bedoeld voor "uitzonderlijke bijdragen aan de kunst en wetenschap van de filmwereld". Daarover mag de organisatie zelf besluiten nemen, in tegenstelling tot de reguliere prijzen, waar alle aangesloten vakgenoten elk jaar over stemmen.

De 79-jarige Close was niet bitter dat ze haar prijs via deze omweg kreeg. "Ik vond het altijd de grootste eer om alleen al in die zaal te mogen zitten", zei ze bij ontvangst van het beeldje. "Het is een enorme eer om hier vanavond te zijn, omringd door mensen die me inspireren, mijn werk steunen en mij uitdaagden om nog beter te worden."

Close kreeg de prijs uit handen van John Malkovich, die zijn tegenspeler uit Dangerous Liaisons omschreef als "een getalenteerd actrice die altijd precies weet wat ze doet en elke keer 100 procent geeft".

Opgedragen aan broer

Ridley Scott nam de prijs via een videoverbinding in ontvangst. Hij greep in het verleden vier keer mis bij de Oscars, voor Thelma & Louise, Gladiator, Black Hawk Down en The Martian.

Nadat hoofdrolspeler Matt Damon uit The Martian had gezegd dat het "hoog tijd is dat we hem een Academy Award geven", droeg de 88-jarige Scott de prijs mede op aan zijn overleden broer Tony, regisseur van Top Gun. "Ik ben gevleid en trots met deze prijs, maar neem hem ook aan voor Tony. Zijn werk had deze erkenning zeker ook verdiend."

Naast Scott en Close werden ook tekenfilmmaker Floyd Norman en producenten Pamela Koffler en Christine Vachon onderscheiden. De 91-jarige Norman was in 1956 de eerste zwarte Disney-animator, die werkte aan films als Doornroosje, Jungleboek, en Monsters, Inc. Koffler en Vachon zijn de drijvende krachten achter filmhuisfilms als May December en Past Lives.

Aftrap Oscarseizoen

De Governors Awards worden sinds 2009 uitgereikt in een eigen ceremonie, die wordt gezien als het officieuze begin van het Oscarseizoen. De reguliere filmprijzen worden op 14 maart volgend jaar uitgereikt.

In het verleden gingen de ere-Oscars vaker naar filmmakers die ondanks legendarische carrières maar niet in de prijzen vielen, zoals actrice Lauren Bacall, regisseur David Lynch en acteur Samuel L. Jackson. Vorig jaar nog werd Tom Cruise gelauwerd.

Dat de ereprijs niet hoeft te betekenen dat echt Oscargoud altijd onbereikbaar zal blijven, bewees regisseur Spike Lee: drie jaar nadat hij in 2016 de oeuvreprijs in ontvangst had genomen, won hij toch nog een echte Oscar met BlacKkKlansman.

Mocht dat Close ook lukken met een negende nominatie, dan zou ze Peter O'Toole achter zich laten als grootste Oscarverliezer onder de acteurs: hij werd net als zij acht keer genomineerd - en overleed zonder ooit de prijs te hebben ontvangen.

Steeds minder zeehonden in de Waddenzee, afname grootst in Nederlandse wateren

1 day 10 hours ago

Er zwemmen steeds minder zeehonden in de Waddenzee, concluderen Nederlandse, Duitse en Deense onderzoekers. De populatie krimpt al jaren, vooral in de Nederlandse Waddenzee.

Het totaalaantal gewone zeehonden daalde met 3 procent ten opzichte van vorig jaar. In de Nederlandse wateren was dat het dubbele: daar werden 6 procent minder zeehonden gezien dan in 2025.

2026 is volgens de onderzoekers het vijfde jaar op rij dat er minder gewone zeehonden zijn geteld. Tussen 2012 en 2021 bleef het aantal vrijwel gelijk, daarna is de populatie met ongeveer 3 procent per jaar afgenomen.

'Geen massale sterfte'

De onderzoekers denken niet dat de afname wordt veroorzaakt door massale sterfte of grootschalige verplaatsingen van zeehonden. Waar de afname wel door komt, kunnen de onderzoekers niet helemaal verklaren.

Er worden verschillende factoren genoemd die mogelijk van invloed zijn. Denk aan veranderingen in voedselbeschikbaarheid, toenemende menselijke activiteiten in de Noordzee, competitie met andere zeezoogdiersoorten en veranderingen in het gedrag van zeehonden.

Gewone en grijze zeehonden

Bij deze telling gaat het om de gewone zeehond, maar in de Waddenzee leven twee soorten zeehonden: de grijze en de gewone zeehond. De grijze heeft een spitse snuit, de gewone heeft een rondere kop. Daarnaast hebben grijze verticale neusgaten, bij de gewone soort staan ze in een V-vorm. En grijze zeehonden zijn agressiever en assertiever.

De telling van de grijze zeehond gebeurt op een ander moment in het jaar. Ook die soort zit niet in een opmars, maar de afname is niet te vergelijken met die van de gewone zeehond.

Mogelijk vallen de grijze de gewone zeehonden aan, vertelde bioloog Lonneke IJsseldijk van de Universiteit Utrecht eerder. "We zien geregeld aanvallen van de grijze zeehond op bruinvissen en soms zelfs dolfijnen, mogelijk vallen ze ook de andere zeehonden aan."

Ondanks de krimp in de populatie zien de onderzoekers dat er opvallend veel zeehondenpups worden geboren. "Dat is bijzonder", zegt zeehondenonderzoeker Sophie Brasseur van de Wageningen University.

"Dat kan erop wijzen dat vooral de overleving van jonge dieren onder druk staat. Dit is een belangrijk verschil met de periode voor 2012, toen de populatie nog gestaag groeide. Toen werden er minder pups geteld. Onderzoek is nodig om te begrijpen wat er gaande is."

ACM gaat de bouwsector onder de loep nemen

1 day 10 hours ago

Toezichthouder ACM gaat de komende tijd marktonderzoek doen naar de bouwsector. Volgens de Autoriteit Consument en Markt is er geen directe aanleiding voor het onderzoek, maar door de grote vraag naar bouwprojecten zoals nieuwbouwhuizen en de vele renovaties aan infrastructuur zoals viaducten ligt fraude op de loer.

Dat zei de toezichthouder in gesprek met het Financieele Dagblad.

Hoge boetes

In de krant zegt Martijn Snoep, voorzitter van de ACM, dat het risico op afspraken tussen bouwbedrijven toeneemt als er meer opdrachten komen. De ACM houdt de markt in de gaten en kan bijvoorbeeld een overname tegenhouden als daardoor de concurrentie op de markt te krap wordt.

Ook kijkt de instantie of er genoeg concurrentie is en in dit geval of er geen illegale prijsafspraken worden gemaakt door de sector. Bij zo'n overtreding kan de instantie hoge boetes opleggen, van maximaal 900.000 euro per overtreding.

Een boete kan ook hoger uitvallen: de ACM kan een boete opleggen ter hoogte van een percentage van de omzet van een bedrijf.

Een team van ongeveer vijftien mensen gaat aan de slag met het onderzoek. Ze gaan in gesprek met zowel opdrachtgevers als aannemers en vragen ze naar hun ervaringen. Zo vragen ze of afnemers tevreden zijn met de vastgestelde prijs voor het bouwproject.

25 jaar sinds bouwfraude

Het is 25 jaar geleden dat het programma Zembla grootschalige fraude in de bouwsector aan het licht bracht. Via dat programma zei klokkenluider Ad Bos dat bouwbedrijven verboden afspraken hadden gemaakt en de prijzen kunstmatig hoog hielden. Door die prijsafspraken betaalde de overheid miljarden euro's te veel.

Nu er zoveel interesse is voor verschillende bouwprojecten, zowel uit de kant van de overheid als van particulieren, houdt de ACM de situatie in de gaten. Voorzitter Snoep ziet geen concrete aanwijzingen dat er vandaag de dag op zo'n grote schaal wordt gefraudeerd.

Offertes

Bouwfraude wordt nog wel in kleinere gevallen gezien, zegt Snoep. Dan gaat het bijvoorbeeld om bedrijven die onderling contact hebben bij een aanbesteding voor een gemeentelijke project over het aanleggen of verbeteren van infrastructuur.

Bedrijven die geen tijd hebben voor een opdracht dienen wel een offerte in. Na overleg over de prijs gaat de partij zonder interesse net boven de andere offertes zitten. Zo lijkt het aanbod van de partij die de opdracht wél wil aantrekkelijker.

De ACM komt volgend jaar met de eerste conclusies van het onderzoek naar bouwfraude.

Kladversie 'I have a dream'-speech teruggevonden in bureaula en geveild

1 day 11 hours ago

Een handgeschreven kladversie van een van de beroemdste toespraken uit de wereldgeschiedenis komt binnenkort onder de hamer. De zeven kantjes van Martin Luther Kings 'I have a dream'-speech worden vanaf vandaag tentoongesteld in Atlanta, voorafgaand aan een veiling in New York.

"Ik heb een droom, dat mijn vier kleine kinderen ooit in een land zullen wonen waar ze niet worden beoordeeld op hun huidskleur, maar op hun karakter", galmde de zwarte dominee op 28 augustus 1963 over de Mall in Washington, waar 250.000 mensen bijeen waren gekomen voor een burgerrechtenprotest.

De toespraak groeide uit tot een cruciaal moment in de strijd om gelijke rechten voor alle Amerikanen. Nog geen jaar later tekende president Johnson een wet die discriminatie op basis van huidskleur, religie of geslacht verbood.

Schrappen in de tekst

King was zo druk geweest met de organisatie van de protestmars, dat hij pas in de nacht voordat hij zou spreken was toegekomen aan het schrijven van de speech. In het Willard Hotel, op loopafstand van het Lincoln Memorial waar hij zou spreken, werkte hij tot diep in de nacht met zijn adviseurs aan zijn tekst.

Op de gele pagina's van het notitieblok is goed te zien hoe hij verwoed probeerde zijn ideeën onder woorden te brengen. Soms schrapt hij hele paragrafen, soms gaat het slechts om een enkel woordje. Zo gebruikte hij uiteindelijk de formulering dat zwarte Amerikanen gevangen zijn in "ketenen van discriminatie" waar hij eerder over "onwetendheid" sprak.

"Je krijgt kippenvel als je het leest", zegt manuscriptenexpert Peter Klarnet van veilinghuis Christie's. "Je ziet dominee King ter plekke zijn tekst opstellen en herzien. Het maakt een moment dat letterlijk de loop van onze geschiedenis veranderde ineens heel concreet en heel menselijk."

Opvallend is dat de beroemdste woorden uit de toespraak nergens zijn terug te vinden. King voegde ze improviserend toe toen hij voor de menigte de geest kreeg. Als bevlogen predikant herhaalde hij de sleutelfrase negen keer, tot steeds groter enthousiasme van het publiek.

Daarna keerde hij weer terug naar zijn geschreven tekst. Hij sloot af met de beroemde woorden uit een gospellied waarmee ook het kladje eindigt: "Eindelijk vrij, eindelijk vrij. God zij dank, zijn we eindelijk vrij."

De uitgetypte versie die King gebruikte tijdens zijn toespraak ligt tegenwoordig in het National Museum of African American History and Culture in Washington. Dit kladje nam zijn adviseur Edward T. Clayton mee naar huis.

In een envelop met 'speech' erop stopte hij het in een bureaula, waar zijn weduwe het in de jaren 90 ontdekte. Toen zij het document in 2024 terugvond, besloot Xernona Clayton het te laten veilen. Christie's denkt er zeker 10 miljoen dollar voor te kunnen krijgen.

Voorafgaand aan de veiling op 22 januari wordt het document op meerdere plekken tentoongesteld, vanaf vandaag in het National Center for Civil and Human Rights in Atlanta, waar het King-archief is gehuisvest. Daarna volgen nog Chicago en New York.

De opbrengst van de veiling zal gaan naar verschillende goede doelen, waaronder The King Center, dat de nalatenschap van de vermoorde dominee-activist beheert. Zijn familie heeft er vrede mee dat het historische document wordt geveild, zegt Kings oudste zoon: "Wat goed dat het verleden zo wordt gebruikt om de toekomst te beschermen."

Zeker 11 doden na brand bij motorverhuurbedrijf op Thais eiland Phuket

1 day 12 hours ago

Bij een brand in de Thaise badplaats Patong op het eiland Phuket zijn vannacht elf mensen om het leven gekomen. Volgens de politie raakten zestien mensen gewond.

Volgens de Bangkok Post ontplofte rond 03.15 uur lokale tijd een transformator, waarna het vuur oversloeg naar een brandstofautomaat van een motorverhuurbedrijf. De brand breidde zich vervolgens uit naar de appartementen daarboven en aangrenzende panden.

In het motorverhuurbedrijf stonden tientallen motoren. Ook lagen er benzine en smeermiddelen opgeslagen. Bij de brand kwam veel rook vrij. De meeste slachtoffers zijn volgens de gouverneur van Phuket vermoedelijk gestikt in de rook.

Na ongeveer twee uur had de brandweer het vuur onder controle. De Bangkok Post schrijft dat enkele mensen die omkwamen nog vrienden en familie belden terwijl ze probeerden te ontsnappen aan de dikke rook en vlammen.

Onder de doden zijn acht vrouwen en drie mannen. Een van hen kwam uit Myanmar. De overige slachtoffers hadden de Thaise nationaliteit. Volgens de politie zijn er geen toeristen onder de doden of gewonden.

Het gebouw waar de brand woedde, stond in de buurt van het populaire strand van Patong, aan de westkust van het vakantie-eiland Phuket.

De autoriteiten doen nog onderzoek naar de oorzaak van de brand.

Nederlandse chirurgen halen tumor van ruim 10 kilo uit buik van man

1 day 12 hours ago

Chirurgen in het Universitair Medisch Centrum Groningen (UMCG) hebben met succes een tumor van ruim 10 kilo en ter grootte van een basketbal verwijderd uit het darmstelsel van een patiënt. Dat gebeurde volgens het ziekenhuis met een uitzonderlijke operatie.

Bij de ingreep werden de darmen en de goedaardige tumor uit de buik van de patiënt gehaald. Buiten het lichaam verwijderden de chirurgen het gezwel en plaatsten de gezonde darmen terug.

De operatie vond vorig jaar zomer plaats. Het ziekenhuis komt nu met het verhaal naar buiten omdat het verhaal vandaag is gepubliceerd in het Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde.

Genetische afwijking

De enorme tumor zat in de buik van Ronald van de Kimmenade uit Tilburg. Het gaat nu weer goed met hem en hij viert vandaag zijn 68e verjaardag.

"Met mij gaat het uitstekend. Ik ontvang inmiddels al een jaar pensioen, maar ik werk gewoon door en dat doe ik al 42 jaar. Ik wil doorgaan tot 71 jaar", vertelt Van de Kimmenade. Hij geniet weer van het leven, klust in en rondom het huis en maakt wandelingen.

Hoe anders was dat ruim een jaar geleden, voordat hij werd geopereerd. Toen ging het ineens slechter met hem. "Ik raakte vermoeid, ik werd moe van traplopen op het werk."

De tumor bleek al jaren in zijn buik te zitten door een genetische afwijking en beetje bij beetje te groeien. Hij kreeg bloedtransfusies, omdat de tumor bloedingen veroorzaakte.

"Het was een enorm ding, je moest er met twee armen onder", vertelt chirurg Sijbrand Hofker van het UMCG over de tumor van zijn patiënt. Een operatie waarbij de darmen in de buik zouden blijven zitten, was volgens Hofker niet mogelijk.

De tumor zat in de bloedvaten van en naar de darmen toe. Het risico was dat de chirurgen niet goed bij de vaten konden komen of ze niet konden afklemmen. De operatie duurde uiteindelijk meer dan tien uur.

Door de organen eruit te halen, kon het team van Hofker overal bij. "Je kunt veel meer darm behouden als je het op deze manier doet en dan is de patiënt niet infuusafhankelijk", aldus Hofker.

Bij andere organen, zoals de nieren, gebeurt het vaker dat ze in hun geheel eruit worden gehaald en terug worden geplaatst, maar bij darmen is dat uitzonderlijk. Volgens Hofker is Van de Kimmenade wereldwijd de 23e patiënt bij wie deze operatie is uitgevoerd.

Ronald van de Kimmenade is blij met de operatie en is er nog steeds van onder de indruk: "Ik sta nog steeds versteld dat ze dit hebben willen doen, bij iemand van mijn leeftijd."

Hij droeg na de operatie drie maanden een stoma en kan inmiddels weer normaal eten en zijn leven leiden. Infuusvoeding, zoals hij voor de operatie kreeg, is ook niet meer nodig. "Ik geniet helemaal van het leven, zelfs van Bossche bollen."

Wekdienst 16/11: Coalitie verder met crisisoverleg • Interland Duitsland-Nederland

1 day 13 hours ago

Goedemorgen! Na dagenlang crisisoverleg gaan de gesprekken tussen D66, VVD en CDA over de toekomst van dit minderheidskabinet vandaag verder. Vanavond voetbalt het Nederlands elftal tegen Duitsland in de Nations League.

Eerst het weer:

Vandaag trekken verspreid over het land buien over. Daarbij staat een stevige westenwind. Het wordt 9 tot 11 graden.

Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier zie je de situatie op het spoor.

Wat kun je vandaag verwachten? Wat heb je gemist?

Miguel Ángel Félix Gallardo, de oprichter van het eerste Mexicaanse drugskartel en een van de bekendste criminelen uit de Mexicaanse geschiedenis, is overleden. Hij kampte al langere tijd met een zwakke gezondheid en overleed in een ziekenhuis in de stad Guadalajara aan de gevolgen van een longontsteking. 'El Jefe de Jefes', of 'de Baas der Bazen', is 80 jaar geworden.

Félix Gallardo bouwde in de jaren zeventig en tachtig een enorm drugsimperium op in Mexico, dat decennialang kon blijven opereren dankzij een strak geleide organisatie en nauwe banden met de autoriteiten. In een tijd dat het Colombiaanse Medellín-kartel onder leiding van Pablo Escobar tonnen cocaïne richting de Verenigde Staten stuurde, zorgde het door Félix Gallardo opgerichte Guadalajarakartel ervoor dat deze drugs daadwerkelijk de grens over kwamen.

Ander nieuws uit de nacht: En dan nog even dit:

Het leek wel een scène uit Het Sinterklaasjournaal, maar het was niet van tevoren bedacht: bij de intocht van Sinterklaas in Amsterdam ging de laatste brug waar de stoomboot onderdoor moest varen niet meer open. De politie werd uiteindelijk ingezet om de goedheiligman toch op de kade te krijgen.

Hoe dat ging, lees je in dit artikel:

Fijne dag!

Aantal incidenten met nepagenten weer fors toegenomen, babbeltrucs steeds slimmer

1 day 13 hours ago

Het aantal incidenten met nepagenten blijft maar toenemen. De politie telde dit jaar tot nu toe ruim 14.000 incidenten, blijkt uit cijfers die de NOS opvroeg. Dat zijn nu al meer incidenten dan heel vorig jaar.

Nepagenten zijn onderdeel van een gewiekste babbeltruc, specifiek gericht op ouderen. Oplichters bellen op met het verhaal dat er bijvoorbeeld inbrekers in de buurt zijn en dat de politie aan de deur zal komen om geld en sieraden in veiligheid te brengen. Vervolgens verschijnt iemand aan de deur die zich voordoet als agent en de kostbaarheden van de ouderen meeneemt.

Het aantal incidenten met deze vorm van oplichting is in een paar jaar tijd geëxplodeerd:

Het lukt vooralsnog dus niet om het aantal incidenten met nepagenten omlaag te krijgen, blijkt uit de cijfers. Vermoedelijk zal het totaal aantal meldingen dit jaar op zeker 16.000 uitkomen.

"We doen heel veel aan preventie en we doen heel veel aan opsporing", reageert Sybren van der Velden Walda, landelijk coördinator high impact crime bij de politie. "Maar kennelijk is het nog steeds zo lucratief dat criminelen zich blijven voordoen als nepagenten om mensen te beroven."

Gezagstrouwe generatie

Dit jaar deden tot nu toe bijna 3300 mensen aangifte van diefstal door een nepagent. De aangiftecijfers laten volgens de politie zien dat zeker een kwart van de slachtoffers er daadwerkelijk is ingetrapt.

Dat heeft onder meer te maken met de hoge leeftijd van de slachtoffers. De oplichters richten zich volledig op senioren. Het oudste slachtoffer dat is bestolen, was 103 jaar.

"Zij komen uit een generatie die vertrouwen heeft in het gezag", zegt Van der Velden Walda. "Als de politie belt en zegt dat er wat aan de hand is en je je spullen moet klaarleggen, dan is dit een generatie die dat ook nog gewoon doet."

Vernuftig

Tegelijkertijd worden de babbeltrucs steeds vernuftiger. De oplichters strooien met namen van bestaande wijkagenten of gebruiken privacygevoelige gegevens van hun slachtoffers uit datalekken.

"Ze hebben bijvoorbeeld je naam, adres en telefoonnummer. Maar ook de namen van je kinderen. En die gegevens gebruiken ze in het telefoongesprek om het vertrouwen te winnen."

Vaak houden de oplichters hun slachtoffer aan de lijn tot de nepagent daadwerkelijk voor de deur staat. Het slachtoffer krijgt daardoor geen enkele kans zich nog te bedenken.

Jonge daders

Ondertussen zijn de nepagenten die aan de deur verschijnen vaak vrij jong. "De jongste verdachte die we hebben aangehouden was 13 jaar. We zien dat het een kwetsbare groep is, die door georganiseerde criminaliteit geronseld wordt om dit soort dingen te doen."

Dit jaar pakte de politie tot nu toe 783 nepagenten op. Soms hebben de ophalers daadwerkelijk iets aan dat lijkt op politiekleding, maar vaak zeggen ze dat ze van de recherche zijn en bewust geen uniform aan hebben.

De buit bestaat meestal uit geld en sieraden, maar soms ook uit telefoons of een tablet. Dit jaar ziet de politie steeds meer combinaties met bankhelpdeskfraude. Nadat een nepagent de waardevolle spullen heeft weggehaald, wordt het slachtoffer doorverbonden naar een zogenaamde medewerker van de bank. Die maakt het slachtoffer vervolgens inloggegevens afhandig en plundert ook nog eens de bankrekening.

Leed

Het leed dat de oplichters aanrichten, is enorm. De oude slachtoffers verliezen soms al hun spaargeld, maar nog veel vaker raken ze hun meest dierbare bezittingen kwijt. Er zijn talloze verhalen van slachtoffers die de laatste sieraden van hun overleden partner meegaven aan nepagenten.

"Het voorbeeld dat mij het meest bijgebleven is, is dat ze iemand nog meenamen naar de keuken om met zeep een ring af te doen", vertelt Van der Velden Walda. "Of ze helpen een hangertje af te doen waar bijvoorbeeld de as in zit van een overleden partner. De impact is enorm groot."

Gevolgen voor politie

De politie ziet slachtoffers die in een isolement raken, hun huis niet meer uit durven en het vertrouwen in anderen volledig verliezen. Ook zelf ervaart de politie inmiddels de gevolgen van de hausse aan nepagenten.

"Ik merk dat mijn collega's op straat moeite hebben om in gesprek te raken met senioren, bijvoorbeeld als ze een buurtonderzoek doen vanwege een inbraak. Ouderen doen de deur niet meer open, omdat zij het gewoon niet vertrouwen dat er politie aan de deur staat."

De politie blijft benadrukken dat echte agenten nooit waardevolle spullen komen ophalen en geeft zoveel mogelijk uitleg aan ouderen over dit soort babbeltrucs. Wie wil checken of het echt de politie is aan de deur, mag 112 bellen.

'Derde Amerikaanse vliegdekschip, USS Theodore Roosevelt, aangekomen in Golfregio'

1 day 14 hours ago

Een derde Amerikaans vliegdekschip is aangekomen in de Golfregio. Dat melden de nieuwszender Al Jazeera en een journalist van de Amerikaanse nieuwswebsite Axios op basis van Amerikaanse ingewijden. Het Amerikaanse leger heeft de berichten nog niet bevestigd.

Het vliegdekschip, de USS Theodore Roosevelt, vertrok eind september vanuit San Diego naar de regio. De vliegdekschepen USS George H.W. Bush en USS George Washington bevonden zich op dat moment al in het Midden-Oosten. Het is niet bekendgemaakt of de USS Theodore Roosevelt een van die schepen vervangt of dat alle drie de schepen voorlopig in de regio blijven. Het is voor het eerst sinds april dat er drie Amerikaanse vliegdekschipgroepen tegelijkertijd in de regio aanwezig zijn.

De troepenverplaatsing kwam op een moment dat president Trump bleef dreigen met nieuwe aanvallen op Iran. De Verenigde Staten en Israël begonnen eind februari een oorlog tegen dat land. Trump heeft aangegeven geen grootschalige gevechtsoperaties te willen hervatten, maar de onderhandelingen zitten al maanden vast.

Drone-aanval op Bahrein

Bovendien is de rust in de Golfregio nog niet volledig teruggekeerd. Het Iraanse leger meldt dat het gisteren een aanval met zes drones op een radarsysteem van een Amerikaanse basis in Bahrein heeft uitgevoerd. De autoriteiten in Bahrein zeggen echter dat de aanval is afgeslagen. Vrijdag meldde Iran een soortgelijke aanval te hebben uitgevoerd.

The Wall Street Journal berekende eerder dat als alle drie de schepen zich tegelijkertijd in het Midden-Oosten bevinden, het aantal Amerikaanse militairen in de regio op meer dan 50.000 komt te liggen. Dat is een uitzonderlijk hoog aantal. Ook bevinden zich honderden vliegtuigen en tientallen marineschepen in de regio. Een extra vliegdekschipgroep biedt de Amerikaanse regering meer mogelijkheden voor militaire operaties in het kader van de oorlog met Iran.

Mexico's eerste kartelbaas Félix Gallardo op 80-jarige leeftijd overleden

1 day 15 hours ago

Miguel Ángel Félix Gallardo, de oprichter van het eerste Mexicaanse drugskartel en een van de bekendste criminelen uit de Mexicaanse geschiedenis, is overleden. Hij kampte al langere tijd met een zwakke gezondheid en overleed in een ziekenhuis in de stad Guadalajara aan de gevolgen van een longontsteking. 'El Jefe de Jefes', of 'de Baas der Bazen', is 80 jaar geworden.

Félix Gallardo bouwde in de jaren zeventig en tachtig een enorm drugsimperium op in Mexico, dat decennialang kon blijven opereren dankzij de strakke operatie en nauwe banden met de autoriteiten. In een tijd dat het Colombiaanse Medellín-kartel onder leiding van Pablo Escobar tonnen cocaïne richting de Verenigde Staten stuurde, zorgde het door Félix Gallardo opgerichte Guadalajarakartel ervoor dat deze drugs daadwerkelijk de grens over kwamen.

De kartelleider werd geboren in de staat Sinaloa, waar de meeste prominente drugscriminelen uit Mexico vandaan komen. Na een korte loopbaan bij de lokale politie begon Félix Gallardo in de jaren zeventig op grote schaal marihuana en opium te verbouwen, voornamelijk bestemd voor de Amerikaanse markt. Door zijn omkoping van corruptie-autoriteiten en enkele bloedige oorlogen met rivaliserende bendes wist Félix Gallardo, samen met compagnons als Rafael Caro Quintero, Ernesto Fonseca Carrillo en de gebroeders Arellano Félix in Tijuana, in korte tijd snel uit te breiden.

Nieuwe smokkelroutes

Wereldwijd groeiden Félix Gallardo en zijn organisatie dankzij de samenwerking met het Medellín-kartel van Escobar, dat op zoek was naar nieuwe smokkelroutes nadat de VS oorspronkelijke smokkelroutes via het Caribisch gebied had afgesloten. Vanuit Guadalajara, hoofdstad van de staat Jalisco, controleerde het gelijknamige kartel routes via Midden-Amerika naar Mexico en vervolgens de Verenigde Staten.

Met kleine vliegtuigjes werden grote hoeveelheden cocaïne naar het noorden gevlogen, via een strak georganiseerd systeem waar zowel de Mexicaanse autoriteiten als het kartel van Félix Gallardo grof geld aan verdienden. In die tijd groeide de drugsbaas uit tot een van de rijkste mensen in Latijns-Amerika, met een enorme politieke invloed, vergelijkbaar met zijn Colombiaanse evenknie Pablo Escobar.

El Chapo

Die invloed zorgde ervoor dat lokale, opkomende drugsdealers in Mexico Félix Gallardo om toestemming vroegen om hun eigen operaties te beginnen. Onder hen was Joaquín 'El Chapo' Guzmán, die Félix Gallardo in de jaren tachtig had leren kennen. Nadat het Guadalajarakartel uiteenviel, nam Guzmán met zijn Sinaloakartel een deel van de operaties van Félix Gallardo over. Het Sinaloakartel is nog altijd een van de machtigste criminele organisaties ter wereld.

Dat het Guadalajarakartel uiteenviel had allerminst te maken met druk van de Mexicaanse autoriteiten, maar met een overschatting van de eigen macht. Toen in 1985 leden van de organisatie van Félix Gallardo de DEA-agent Enrique 'Kiki' Camarena, die onderzoek deed naar het kartel, ontvoerden en vermoordden, ontstak de Amerikaanse regering in woede. Uit wraak voor de moord op een van hun landgenoten, begonnen de Amerikanen een enorme klopjacht op alle kopstukken van het Guadalajarakartel, die eindigde met de arrestatie van Félix Gallardo in 1989.

76 jaar cel

In eerste instantie werd de kartelleider in eigen land veroordeeld tot 40 jaar celstraf voor drugshandel en wapenbezit. Pas later kreeg hij nog eens 37 jaar voor de ontvoering en moord op Camarena. De in totaal 76 jaar celstraf betekende dat de eerste drugsbaas uit de Mexicaanse geschiedenis nooit meer vrij zou komen, ondanks diverse verzoeken om vervroegde vrijlating vanwege zijn slechte gezondheid. Een verzoek om zijn gevangenisstraf om te zetten in huisarrest werd in 2022 goedgekeurd door een rechter. Desondanks bleef Félix Gallardo vastzitten, tot hij afgelopen vrijdag met spoed werd opgenomen.

Waar zijn naam in het Westen vooral bekend is vanwege zijn prominente rol in de Netflix-serie Narcos: Mexico, staat Félix Gallardo voor Mexico vooral synoniem voor een fenomeen dat het dagelijks leven in het land nog altijd beheerst: drugskartels. Als de eerste persoon die criminele bendes in eigen land samenbracht, daarbij geholpen door een enorm netwerk van corrupte ambtenaren, en die tot ver buiten de landsgrenzen samenwerkte met andere organisaties, is zijn bloedige nalatenschap voor het gros van de Mexicaanse bevolking er een die tot ver na zijn dood gevoeld zal blijven worden.

Vrouw van vermoorde Haïtiaanse president wil nu zelf president worden

1 day 15 hours ago

Martine Moïse, de weduwe van de in 2021 vermoorde president van Haïti, wil nu zelf president van het land worden. Ze heeft zichzelf geregistreerd als kandidaat voor de eerste presidentsverkiezingen in tien jaar tijd, staat op de website van de Haïtiaanse kiesraad. De verkiezingen staan gepland voor juli volgend jaar.

"Haïti zal weer op eigen benen staan, want de politiek moet anders worden aangepakt", schreef Moïse vorige week op X. Op dat moment was haar registratie als presidentskandidaat nog niet bekendgemaakt.

Of het daadwerkelijk zover komt is zeer de vraag. Op de voorlopige kandidatenlijst staan momenteel 33 mensen, die aan verschillende voorwaarden moeten voldoen om uiteindelijk op het stembiljet terecht te komen. Kandidaten mogen bijvoorbeeld geen strafblad hebben. Ook moeten ze meedoen namens een politieke partij of coalitie, met een ledenlijst van minstens 30.000 geregistreerde aanhangers.

Op de voorlopige lijst staan onder meer voormalige presidenten, een oud-premier en een voormalig minister van Haïti. Op de lijst staan slechts drie vrouwen.

Bendegeweld

De laatste verkiezingen in Haïti vonden plaats in 2016. Sindsdien hebben verschillende leiders zich laten beïnvloeden door gewapende groeperingen en nieuwe verkiezingen meermaals uitgesteld. Leiders gaven daarbij de onveilige situatie in het land als argument.

Het is in Haïti al lange tijd onveilig door overheersend bendegeweld, politieke instabiliteit en een diepe humanitaire en economische crisis. Bovendien wordt het land vaak getroffen door natuurrampen als aardbevingen en overstromingen.

De voormalige presidenten Michel Martelly en Jocelerme Privert staan geregistreerd op de voorlopige kieslijst. Zij worden ervan beschuldigd dat ze gewapende bendes zouden steunen. Ze ontkennen beiden enige betrokkenheid bij de misstanden.

Tientallen gewapende mannen

Oud-president Jovenel Moïse stond in Haïti aan het roer van 2017 tot aan zijn dood in juli 2021. In de nacht van 7 juli 2021 werd Moïse door twintig gewapende mannen doodgeschoten in zijn slaapkamer in de Haïtiaanse hoofdstad Port-au-Prince. Zijn vrouw raakte gewond.

Afgelopen mei werden vier mannen veroordeeld voor hun rol bij de moord. Martine Moïse was een belangrijke getuige in de rechtszaak over de moord op haar man.

Raketlancering in Florida gaat fout, tientallen Amazon-satellieten verloren gegaan

1 day 16 hours ago

De lancering van een zogenoemde Vulcan-raket van het bedrijf United Launch Alliance (ULA), vanaf een lanceerbasis in Florida, is mislukt. Dat melden Amerikaanse media. De raket had een lading van veertig Amazon-internetsatellieten. Die zijn allemaal verloren gegaan.

1 minuut en 40 seconden na de lancering kwamen de hulpraketten los van het projectiel, zoals gepland. Na 10 minuten trad een storing op, waardoor de raket niet genoeg snelheid en hoogte bereikte om in een baan rond de aarde terecht te komen. De raket en de Amazon-satellieten vielen daarom terug naar de aarde.

Het ruimtevaartbedrijf ULA heeft niet bekendgemaakt of en waar er brokstukken zijn neergekomen, wel is bekend dat de raket op het laatst bekende punt op 153 kilometer hoogte vloog boven de Atlantische Oceaan.

Cape Canaveral

De 65 meter hoge raket werd om 12.40 uur lokale tijd gelanceerd vanaf de lanceerbasis Cape Canaveral. De oorzaak van de storing is nog niet bekend. ULA zegt daar onderzoek naar te doen. De lancering was 20 seconden uitgesteld vanwege een onverklaarbaar technisch probleem met de raket. Het is nog niet duidelijk of dat probleem een rol speelde bij de mislukte lancering.

"We zullen samenwerken met onze klant en andere organisaties om de oorzaak te achterhalen, de juiste maatregelen te nemen en de vluchten zo snel mogelijk te hervatten", meldt het bedrijf.

Het is voor het eerst in twintig jaar dat een missie van het ruimtevaartbedrijf misgaat. United Launch Alliance is een joint-venture van de raketbouw- en lanceerafdelingen van Lockheed Martin en Boeing. Het bedrijf werd in 2006 opgericht.

Vijfde vlucht Vulcan-raket

De Vulcan-raket werd voor het eerst gelanceerd in 2024. De lancering van vandaag was de vijfde ooit van het type raket, de vorige vlucht was al negen maanden geleden. De raket wordt aangedreven door twee hoofdmotoren van Blue Origin, het ruimtevaartbedrijf van miljardair Jeff Bezos, en zes hulpraketten.

Amerikaanse media schrijven dat de mislukte lancering er mogelijk toe zal leiden dat de Vulcan-raket van ULA een tijd aan de grond blijft. CBC News noemt de gebeurtenis "een kink in de kabel voor de lanceerplanning" van zowel ULA als Amazon. Dat bedrijf gebruikt satellieten in de ruimte voor zijn wereldwijde internetnetwerk Amazon Leo.

"Elke lancering brengt risico's met zich mee, dat geldt zeker voor eerste missies zoals LV-01", schrijft Amazon Leo in een bericht op X. De afkorting staat voor Leo Vulcan vluchtnummer 1. "ULA is een betrouwbare partner voor Amazon, en we geloven dat ze van deze missie zullen leren."

Leo-satellieten

Amazon Leo heeft 38 vluchten met een Vulcan-raket besteld bij ULA voor de lancering van satellieten. De Leo-satellieten zijn bedoeld om te concurreren met Starlink van Elon Musk en andere aanbieders van internet via de ruimte. Ruimtevaartbedrijf ULA heeft al acht vluchten uitgevoerd met satellieten van Amazon, dat gebeurde met de voorganger van de Vulcan-raket: de Atlas 5-raket.

Amazon heeft ook tientallen satellietlanceringen geboekt bij andere ruimtevaartbedrijven, onder meer bij Blue Origin, ESA en SpaceX. Er zijn meer dan 3300 Leo-satellieten nodig voor het project.

Britse prins Harry steekt revaliderende veteranen een hart onder de riem in Oekraïne

1 day 18 hours ago

De Britse prins Harry heeft dit weekend een bezoek gebracht aan de West-Oekraïense stad Lviv, onder meer om gewonde veteranen en medici in het land een hart onder de riem te steken. De prins bezocht projecten die zich bezighouden met de behandeling en revalidatie van gewonde militairen. In Oekraïne zijn meer dan 150.000 gewonde veteranen.

Prins Harry kwam zaterdag aan in het land. Britse media mochten om veiligheidsredenen nog niet eerder berichten over het bezoek. Harry werd op enthousiaste wijze onthaald door de gewonde militairen en hulpverleners, schrijft de BBC. De prins vertelde hen: "Jullie gaan de oorlog winnen."

In een persconferentie na de ontmoeting met revaliderende militairen benadrukte hij dat ze niet in de steek mogen worden gelaten. "We hebben in hen geïnvesteerd voordat ze het uniform aantrokken, dat moeten we blijven doen nu ze het hebben uitgetrokken", zei hij.

Het is de vierde keer sinds de Russische invasie in februari 2022 dat prins Harry een bezoek brengt aan Oekraïne. Hij was er in april voor het laatst.

Ook stond Harry stil bij de technologische ontwikkelingen waar Oekraïne in de oorlog met Rusland mee te maken krijgt. "Oekraïne ervaart nu elementen van oorlog die geen enkel ander land eerder heeft meegemaakt", zei hij. Hij noemde daarbij onder andere oorlogsvoering met drones.

Een andere ontwikkeling is dat Oekraïners waarschuwingen van luchtaanvallen kunnen ontvangen via een app op hun telefoon. De app geeft informatie over de richting, het tijdstip en het type van eventuele naderende raketten.

Invictus Games

De Britse prins richtte in 2014 de sportwedstrijd Invictus Games op, voor mensen met een beperking. Hij zat toen zelf nog in het leger. In Oekraïne bezocht hij ook revaliderende militairen die deelnemen aan de nationale selectie van Oekraïne voor de volgende Invictus Games. Oekraïne streeft ernaar ongeveer zestig deelnemers naar het evenement te sturen, het grootste team ooit.

Prins Harry ging in gesprek met de selectie en deed mee aan een potje pickleball, een racketsport die iets wegheeft van tennis. Hij zei tegen de deelnemers dat Oekraïne wellicht ooit de Invictus Games zou kunnen organiseren. De komende editie vindt in juli 2027 plaats in het Britse Birmingham.

De prins diende zelf tien jaar bij het Britse leger, van 2005 tot 2015, waarbij hij de rang van kapitein bereikte en twee keer werd uitgezonden naar Afghanistan. "Elke keer dat ik terugkom naar Oekraïne voel ik me welkom en voel ik warmte", zei hij tijdens zijn bezoek.

Veel te weinig hulpgoederen komen Gaza binnen, laten Israëlische cijfers zien

1 day 21 hours ago

Slechts de helft van de afgesproken hoeveelheid hulpgoederen komt in Gaza terecht. Dat schrijft de Israëlische krant Haaretz op basis van opgevraagde data van het Israëlische leger.

Bij het staakt-het-vuren in oktober 2025 beloofde Israël iedere maand ruim 18.000 vrachtwagens met goederen Gaza binnen te laten rijden. In de praktijk is dat sinds maart gemiddeld slechts de helft van dat streefcijfer. In oktober ging het om iets meer dan 6500 vrachtwagens, het laagste aantal sinds april.

Haaretz baseert zich op cijfers van het door de VS opgezette civiel-militaire coördinatiecentrum (CMCC) in Israël. Dat heeft de data gekregen van Cogat, een onderdeel van het Israëlische leger dat de hulpgoederenstroom coördineert. Volgens de krant zijn de cijfers geverifieerd door de Verenigde Naties.

Het is voor het eerst sinds het begin van het staakt-het-vuren dat Israëlische data laten zien dat het land zich niet aan de eigen afspraken houdt. Hulporganisaties zeggen dat al langer.

Cogat zelf zegt in een reactie aan Haaretz dat de cijfers niet kloppen, zonder dat toe te lichten. In september ontkende Cogat ook dat er onvoldoende goederen Gaza binnenkwamen, toen het Nederlandse Rode Kruis aan de bel trok wegens een tekort aan onder meer voedsel, brandstof, medicijnen en medische hulpmiddelen.

Voedselvoorziening

Verreweg het grootste deel van de hulpgoederen betreft voedsel, naar schatting zo'n 70 tot 80 procent. De Gazanen zijn voor hun eten sinds het uitbreken van de oorlog afhankelijk van import. Volgens het Wereldvoedselprogramma van de VN kampt twee derde van de bevolking met "acute voedselonzekerheid op crisisniveau, of erger". Dat zijn 1,4 miljoen Palestijnen in de Gazastrook.

Bijna de volledige voedselproductie is vernietigd door het Israëlische leger. Veel van de gebruikte landbouwgrond ligt achter de door Israël ingestelde gele lijn, waar Palestijnen van het leger niet mogen komen. Bewoners die de gele markeringen oversteken of zelfs er te dicht in de buurt komen, lopen het risico te worden doodgeschoten.

De Verenigde Naties schatten dat van de landbouwgrond die voor de oorlog bewerkt werd nu nog zo'n 3 procent wordt gebruikt. Van de veestapel is nog maar 5 procent over. Ook visserij wordt bemoeilijkt, want de Israëlische marine staat dat slechts in zeer beperkte mate toe.

Khaled Talal woont met zijn gezin dicht bij de gele lijn in Gaza:

Australië, Canada, Italië en het Verenigd Koninkrijk hebben vandaag in een gezamenlijke verklaring Israël opgeroepen om onmiddellijke, snelle en onbelemmerde toegang voor humanitaire hulp toe te staan in Gaza. De vier landen noemen de situatie in Gaza nijpend. 150.000 tenten en andere vitale hulpgoederen worden tegengehouden bij de grens, zeggen ze.

Door hevige regenval zijn de laatste tijd tienduizenden tenten in Gaza onder water komen te staan. Een groot deel van de bevolking leeft in tenten, want zo'n 90 procent van de Gazanen is ontheemd geraakt, met beperkte toegang tot schoon water en sanitaire voorzieningen.

Vandaag werden in Jabalia in het noorden van Gaza 69 lichamen begraven die meer dan drie jaar onder het puin hebben gelegen. Volgens de Palestijnse autoriteiten liggen er nog meer dan 8000 lichamen onder het puin. De voortdurende aanvallen en het tekort aan materieel maken het moeilijk ze te bergen.

Israël en Hamas kwamen in oktober 2025 een wapenstilstand overeen, maar die wordt vrijwel dagelijks door Israël geschonden. Sinds het staakt-het-vuren zijn volgens door de VN bevestigde cijfers zeker 1600 Palestijnen gedood in Gaza.

Israël geeft aan zich te richten op Hamas-strijders, maar vaak komen bij aanvallen ook burgers om het leven. Volgens Israël zijn er het afgelopen jaar zeker vijf Israëlische soldaten omgekomen.

Correctie van de redactie

In een eerdere versie van dit artikel stond in de kop dat ook het Israëlische leger nu toegeeft dat er te weinig hulpgoederen Gaza binnenkomen. Dat klopt niet: de cijfers zijn weliswaar afkomstig van de organisatie Cogat van het Israëlische leger, maar diezelfde organisatie zegt in een reactie in Haaretz dat de cijfers niet kloppen. Die ontkenning is toegevoegd aan het huidige artikel.

Checked
1 hour 54 minutes ago
NOS Nieuws - Algemeen
NOS Nieuws
Subscribe to NOS Nieuws - Algemeen feed