NOS Nieuws - Algemeen

Keniaanse sekteleider krijgt 200 jaar cel voor uithongeren 190 kinderen

1 week 4 days ago

De Keniaanse sekteleider Paul Mackenzie is veroordeeld tot een gevangenisstraf van 200 jaar voor de moord op 190 kinderen en een volwassene. De kinderen werden op zijn bevel uitgehongerd en begraven in een bos. Mackenzie wordt gelinkt aan de massamoord op meer dan 400 mensen.

Ook 28 andere leden van de sekte van Mackenzie zijn veroordeeld. Dit zijn onder meer bewakers die zijn regels handhaafden en mensen die hielpen bij het graven en verbergen van de massagraven. Op één na hebben alle veroordeelden de beschuldigingen ontkend. Volgens hen hebben ze niemand ergens toe gedwongen. Eén veroordeelde heeft wel bekend.

Mackenzie werd na een tip van een mensenrechtenorganisatie in april 2023 aangehouden. In de weken daarna ontdekte de Keniaanse politie massagraven met 400 lichamen.

Van 101 van de 191 onderzochte slachtoffers kon de doodsoorzaak niet worden achterhaald, als gevolg van de staat van ontbinding van hun lichaam. In de meeste overige gevallen is de doodsoorzaak uithongering. In sommige gevallen was het verstikking, wurging of traumatisch hoofdletsel. Het onderzoek naar de overige slachtoffers die zijn gevonden in de massagraven loopt nog.

Doomsday-beweging

Mackenzie was de leider van een doomsday-beweging, een religieuze stroming die gelooft dat het einde der tijden nabij is. Hij haalde zijn volgelingen over hun kinderen uit te hongeren "zodat zij Jezus eerder konden ontmoeten".

Volgelingen die tegen zijn bevelen ingingen, werden gemarteld en in sommige gevallen gewurgd. De kinderen stierven tussen januari 2021 en september 2023 in het Shakahola-woud in Kenia.

Medische behandelingen waren niet toegestaan, dat zou "een instrument van Satan" zijn. Mackenzie liet zichzelf wel behandelen, blijkt uit de verklaring van een getuige. "Hij zei dat ze zichzelf moesten uithongeren vóór het einde van de wereld, en dat hij de laatste zou zijn en de deuren zou vergrendelen."

Tijdens de rechtszaak verklaarde een andere getuige dat een moeder haar pasgeboren kind geen borstvoeding mocht geven. De baby stierf daardoor twaalf dagen later.

'Koel en berekend'

De moorden waren volgens de rechter "koel en berekenend". Volgens haar toonden de schuldigen geen genade. Uit onderzoek bleek dat er voedsel en water in het kamp aanwezig was.

De rechter oordeelde dat de kinderen opzettelijk zijn uitgehongerd en verwerpt het verweer dat zij vrijwillig stierven. Baby's, peuters en kleuters kunnen geen toestemming geven, en kinderen tussen de zes en tien jaar konden de gevolgen niet overzien, aldus de rechter.

Tijdens de strafuitspraak glimlachte Mackenzie vaak, schrijft persbureau Reuters. Ook was hij regelmatig in gesprek met zijn assistent-predikant, die zelf is veroordeeld tot 160 jaar cel.

Er lopen nog twee andere rechtszaken tegen Mackenzie. Daarin wordt hij beschuldigd van terrorisme, kindermishandeling en marteling.

Kabinet wil meer met AI, maar Nederland zal afhankelijk blijven

1 week 4 days ago

Nederland moet zich meer mengen in de wereld van AI, maar we zullen altijd afhankelijk blijven van andere landen. Dat staat in de visie die staatssecretaris Aerdts van Digitale Economie en Soevereiniteit vandaag openbaar heeft gemaakt.

"Volledige onafhankelijkheid", is volgens Aerdts niet het doel, omdat het niet realistisch is. "De grondstoffen, de chips, de software, dat kunnen we niet allemaal alleen doen als Nederland."

Waar het kabinet op inzet is genoeg "kennis en capaciteit" om belangrijke technologie te kunnen blijven gebruiken en "zelf onze keuzes te kunnen blijven maken". Het streven is daarbij dat Nederland niet afhankelijk is van "van één land, één bedrijf, één speler".

Meeste rekenkracht

Vooral Amerikaanse en Chinese bedrijven bepalen de razendsnelle ontwikkeling van AI. "Zij beschikken over het meeste geld, de grootste modellen en de meeste rekenkracht." Maar het kabinet wil dat Nederland en Europa een been bijtrekken.

In de AI-visie staat het belang om zoveel mogelijk in EU-verband te doen of met andere "betrouwbare partners". Daarbij noemt Aerdts onder meer Singapore, Zuid-Korea, Japan en Canada.

Het is voor het kabinet tegelijk duidelijk dat samenwerking met de Verenigde Staten en China onvermijdelijk is. Daarom wil het dat Nederland en de EU "werken aan stabiele en voorspelbare relaties" met die grootmachten.

Wat is AI?

AI staat voor Artificial Intelligence (kunstmatige intelligentie dus). En het gaat om (computer)systemen die hun omgeving analyseren en in meer of mindere mate zelfstandig iets kunnen doen om doelen te bereiken. Niet alleen de denkkracht is hierbij van belang, maar ook de mogelijkheid om te leren en zelf beslissingen te nemen.

Om mee te blijven doen, moet Nederland zelf nog meer inzetten op de industrie, stelt de D66-staatssecretaris. Ze heeft het daarbij onder meer over ASML en over andere bedrijven in de regio Eindhoven die bezig zijn met het ontwikkelen van AI-gestuurde robots.

Wat er vooral moet gebeuren, vindt Aerdts, is randvoorwaarden scheppen voor bedrijven hier om AI te ontwikkelen. Dat gaat dan bijvoorbeeld om het verbeteren van het investeringsklimaat en duidelijke wetten en regels.

Datacenters

Het kabinet trekt er overigens nauwelijks geld voor uit om dit allemaal kracht bij te zetten. Aerdts schrijft in haar visie over 120 miljoen euro voor een Europees AI-project. In AI gaan wereldwijd honderden miljarden om.

Binnen het kabinet wordt nog nagedacht over "ruimte voor rekenkracht", oftewel het bouwen van datacenters. Die zijn nodig om AI, dat veel rekenkracht nodig heeft, mogelijk te maken.

Maar de aanleg ervan ligt gevoelig, omdat datacenters veel water en stroom gebruiken. En beide zijn niet oneindig beschikbaar in Nederland. Het nadenken hierover is dus nog niet klaar; begin volgend jaar wil Aerdts meer duidelijkheid hebben over "AI-infrastructuur".

Tandeloze tijger

Volt-leider Dassen, die zich in de Tweede Kamer veel bezighoudt met het onderwerp, is kritisch dat het kabinet nu 'slechts' met een visiestuk komt. "Ik verwacht van het kabinet dat er ook echt plannen zijn. Dit is een tandeloze tijger."

Volgens hem is het tekenend dat er niet echt geld wordt uitgetrokken. "AI zou topprioriteit moeten zijn. Dat is het niet als er geen budget is", zegt Dassen. "We hebben geld nodig om te zorgen dat we meekunnen in de wereldwijde strijd die nu gaande is."

Ouders in auto omgekomen door noodweer op Corsica, haalden dochter op van vliegveld

1 week 4 days ago

Op het Franse eiland Corsica is afgelopen nacht door noodweer een echtpaar om het leven gekomen. Dat gebeurde toen hun auto werd meegesleurd door een overstroming die was ontstaan door hevige regenval, melden de lokale autoriteiten. Hun dochter kon uit de auto worden gered. Zij is per helikopter naar het ziekenhuis gebracht.

De auto kwam rond 01.00 uur tussen Bonifacio en Porto-Vecchio in de problemen op de RT10, de hoofdweg langs de oostkust van het eiland. De inzittenden waren volgens het lokale medium Corse Matin vanaf het vliegveld bij Figari onderweg naar hun huis in Porto-Vecchio.

Ouders haalden dochter op

De ouders waren naar het vliegveld gereden "om hun dochter op te halen die hen kwam bezoeken", aldus een woordvoerder van de burgemeester van Porto-Vecchio, die ook mededeelde dat de moeder jarig was.

Nadat de auto op de terugweg door het water was meegesleurd, wisten reddingswerkers, waaronder een duiker, de auto te bereiken en de 40-jarige dochter te bevrijden. De hulp kwam te laat voor haar ouders. Zij werden dood aangetroffen in de auto.

Een brandweerman die betrokken was bij de reddingsactie moest met onderkoelingsverschijnselen worden overgebracht naar het ziekenhuis.

De klap op het eiland is groot, aldus burgemeester Angelini van Porto-Vecchio. "We zijn geschokt en diep bedroefd."

Minister Nuñez van Binnenlandse Zaken schrijft op sociale media dat gisteren veel noodoperaties zijn uitgevoerd. Dagblad Le Parisien meldt dat in het zuiden van Corsica 43 hulpacties zijn uitgevoerd waarbij 32 mensen zijn gered.

In korte tijd heel veel regen

Corsica wordt sinds woensdag geteisterd door een zogenoemd mediterraan regenfront. Daarbij wordt warme en vochtige lucht vanaf de Middellandse Zee tegen de bergen van Corsica opgestuwd. Daardoor kan in korte tijd enorm veel regen vallen, wat kan leiden tot overstromingen.

Ook in de Zuid-Franse departementen Hérault en Gard zorgden stortbuien voor ondergelopen straten en wegen.

België neemt omstreden wet aan over binnengaan woningen van ongedocumenteerden

1 week 4 days ago

Het Belgische parlement heeft na een urenlang nachtelijk debat een wetsvoorstel goedgekeurd waar veel om te doen is. Door de wet kan de politie privéwoningen binnengaan van mensen die geen geldige verblijfspapieren hebben, om ze te arresteren. Daartegen werd deze week nog op tientallen plekken in het land gedemonstreerd.

De regering-De Wever wil een manier vinden om mensen die niet terug willen naar hun land van herkomst toch terug te sturen. Met deze wet kunnen agenten tussen 05.00 en 21.00 uur woningen binnenvallen om mensen op te pakken en ze daarna bijvoorbeeld in een gesloten opvangcentrum zetten.

Wel zijn er voorwaarden verbonden aan de wet. Alleen mensen die "een gevaar voor de openbare orde of nationale veiligheid" vormen, mogen worden opgepakt. Dat mag enkel als het besluit al is gevallen dat ze niet in België mogen blijven en als duidelijk is dat zij niet van plan zijn het land te verlaten. Een onderzoeksrechter moet toestemming geven voor zo'n 'woonstbetreding'.

Wat gebeurt er met de kinderen?

Een ander heikel punt bij de behandeling van het wetsvoorstel was wat er zou gebeuren als er ook kinderen in de woning verblijven. Kinderen zelf kunnen niet worden gearresteerd, maar de andere mensen in de woning wel. Wel staat in de wet dat moet worden vermeden dat kinderen van hun ouders worden gescheiden en dat "schade en trauma bij kinderen maximaal voorkomen" moet worden.

De koepelorganisatie voor ngo's in België genaamd 11.11.11 vindt dat de voorwaarden niet stevig genoeg zijn. Die vergeleek het betreden van woningen met de gewelddadige arrestaties door de Amerikaanse immigratiedienst ICE.

De Vereniging van Onderzoeksrechters vindt de wet helemaal niet nodig, omdat er al genoeg juridische mogelijkheden zijn om een huiszoeking te doen. De Orde van Advocaten vindt het kwalijk dat er geen beroep mogelijk is tegen een beslissing van de onderzoeksrechter om een inval te doen. En vanuit de politieke oppositie klinken zorgen dat onvoldoende duidelijk is gemaakt wanneer iemand een gevaar voor de openbare orde vormt.

'Niet meer achter voordeur verschuilen'

Minister Van Bossuyt van Asiel en Migratie spreekt desondanks van een historisch moment. "Na jaren van politieke tegenstand en heel veel desinformatie, kan het nu eindelijk in werking treden." De wet richt zich volgens haar op "verkrachters, drugsdelinquenten en haatpredikers". "Die mensen zullen zich nu niet langer achter een voordeur kunnen verschuilen."

De Belgische coalitie staat al een tijd onder druk vanwege het mislukken van de begrotingsgesprekken. Ook dit onderwerp lag gevoelig, maar er waren uiteindelijk geen tegenstemmen. Enkel een parlementslid van de Waalse christendemocraten besloot niet mee te stemmen.

De kans is groot dat de wet nog zal worden aangevochten bij het Grondwettelijk Hof. Diverse burgemeesters zeiden eerder in verzet te gaan tegen de uitvoering van de wet.

Belgische koning accepteert ontslag regering niet, onderhandeling over begroting hervat

1 week 4 days ago

De Belgische koning Filip heeft het ontslag van het kabinet van premier De Wever geweigerd. Maandag bood de premier zijn ontslag aan nadat maandenlange coalitieonderhandelingen over de begroting waren mislukt. Toen zei de koning het ontslag "in beraad te nemen". Wat hem betreft kon België "zich geen langdurige politieke crisis veroorloven".

Na een overleg van zo'n twee uur werd De Wever vanochtend heengezonden met het verzoek om direct weer te beginnen met de begrotingsonderhandelingen.

Bezuinigen

België moet de komende drie jaar zo'n 10 miljard euro bezuinigen om binnen de Europese uitgavennorm te blijven, maar partijen zijn het oneens waar die moeten vallen. De partij van De Wever (N-VA) wil bezuinigen op de gezondheidszorg, terwijl andere partijen pleiten voor belastingverhogingen. Zo maakt het sociaaldemocratische Vooruit een punt van de belastingvoordelen voor rijken, zoals profvoetballers.

De afgelopen dagen sprak koning Filip met andere partijleiders uit de regering-De Wever. Zij hebben verklaard dat ze nog tot een akkoord over de begroting willen komen, meldt de Vlaamse omroep VRT. Als de Belgische koning het ontslag wel had geaccepteerd, zouden er vervroegde verkiezingen komen.

Water bij de wijn

De grootste oppositiepartij Vlaams Belang lijkt wel aan te sturen op nieuwe verkiezingen. "Wat ons betreft is het tijd om een eind te maken aan het eindeloze aanmodderen. Niet de koning, maar de kiezer moet het laatste woord krijgen", aldus Barbara Pas, de fractievoorzitter van de radicaal-rechtse partij.

Maar voorlopig lijkt het niet zover te komen. De vijf partijvoorzitters hebben toegezegd dat ze water bij de wijn willen doen om alsnog een akkoord te sluiten.

Over tien dagen wordt de premier opnieuw bij de koning verwacht. Volgens de VRT is niet duidelijk of dat de uiterste datum is voor een akkoord. De koning heeft alleen verklaard dat de premier op 16 november opnieuw verslag uitbrengt aan het staatshoofd.

Bommeldingen over vluchten in Europa, pand Ierse omroep ontruimd om dreiging

1 week 4 days ago

Voor de derde keer deze week is een reeks bommeldingen gedaan over vluchten in Europa. Ook media in Ierland en het Verenigd Koninkrijk kregen dreigingen binnen over explosieven. Voor zover bekend is er in geen enkel geval een bom aangetroffen.

Het is onduidelijk wie er voor de meldingen verantwoordelijk is. De Ierse regering zegt over de bommeldingen bij media dat het gaat om een "gecoördineerde actie".

Er was ook een bommelding binnengekomen over een KLM-vlucht van Praag naar Amsterdam. Het vliegtuig is geland op Schiphol en gecontroleerd. Er zijn geen explosieven aangetroffen aan boord, zegt de Koninklijke Marechaussee tegen de NOS.

De afgelopen dagen waren er steeds nepmeldingen, die bedoeld lijken om de passagiersluchtvaart in Europa te ontregelen. Deze week zijn over enkele tientallen vliegtuigen zulke meldingen gedaan.

De nieuwe bedreigingen gaan onder meer over vliegtuigen in Portugal, Italië, Bulgarije, Nederland, Tsjechië, Denemarken, Frankrijk en Hongarije. Er is geen overzicht om hoeveel vluchten het gaat, maar er zijn minstens zo'n tien vliegtuigen betrokken.

In dit artikel lees je hoe piloten en autoriteiten omgaan met een bommelding:

Straaljagers van de Hongaarse luchtmacht hebben vanmorgen drie civiele vluchten geëscorteerd. Het ging om toestellen die van Brussel naar Sofia vlogen en vanuit Praag naar Cyprus en Boekarest. Er waren meldingen over bommen aan boord geweest.

Bij zeker negen vluchten van en naar Praag zijn meldingen gedaan van geïmproviseerde explosieven aan boord, zegt de Tsjechische politie op sociale media. Het is de tweede dag op rij dat de politie op de internationale luchthaven van Praag in actie moet komen.

Hetzelfde geldt voor het vliegveld van Kopenhagen. De Deense politie meldt dat zowel passagiers als mensen op de luchthaven niet in gevaar zijn geweest. Dat is ook de boodschap van de Bulgaarse autoriteiten. In dat land werden meldingen aan boord van twee vliegtuigen onderzocht.

Nieuwsredacties ontruimd in Ierland

In de Ierse hoofdstad Dublin is vandaag het hoofdkantoor van publieke omroep RTE enkele uren ontruimd geweest vanwege een bommelding. Live-uitzendingen werden afgeblazen.

Volgens de Ierse politie zijn ook in andere Europese landen mediaorganisaties bedreigd. In Dublin werden ook de redacties van Mediahaus en Independent News Media uit voorzorg ontruimd. Virgin Media kreeg ook een dreiging binnen, maar daar werd het pand niet geëvacueerd, schrijft de RTE.

De Britse nieuwszender Sky heeft ook te maken gehad met een bommelding. De nieuwsorganisatie heeft de situatie laten onderzoeken en heeft de autoriteiten ingelicht. Verdere details heeft de top van het nieuwsbedrijf niet bekendgemaakt.

Nepbommeldingen komen geregeld voor, maar zelden zo veel in een kort tijdsbestek.

2026 schiet vrijwel zeker door 1,5 graad opwarming na recordwarme oktober

1 week 4 days ago

Afgelopen maand was wereldwijd de warmste oktober ooit gemeten en het is nu vrijwel zeker dat 2026 door de 1,5 graad opwarming gaat. Dat blijkt uit de nieuwste gegevens van het Europese aardobservatieprogramma Copernicus.

Daarmee lijkt het erop dat 2026 het tweede kalenderjaar wordt waarin die symbolisch belangrijke 1,5 graad wordt overschreden. De vorige keer was in 2024. Hoewel het langjarig gemiddelde hiermee nog niet door de 1,5 graad gaat, gaan de Verenigde Naties er inmiddels wel van uit dat dat nu onvermijdelijk is geworden.

De VN pleit ervoor om de overschrijding van de 1,5 graad zo kort mogelijk te maken:

Het was afgelopen maand wereldwijd gemiddeld 15,35 graden Celsius. Dat is 1,75 graad boven het gemiddelde in oktober in de periode 1850-1900. Toen ging de mensheid op grote schaal fossiele brandstoffen verbranden, waarbij veel broeikasgassen in de atmosfeer terechtkomen die de aarde opwarmen.

Hoewel het wereldwijd de warmste oktober ooit gemeten was, was het voor Europa de op één na warmste. Oktober 2022 was hier warmer. In West- en Centraal-Europa waren de temperaturen afgelopen maand bovengemiddeld, maar de echte uitschieters waren in Oost-Europa en Scandinavië.

Warme zee

Opnieuw werden wereldwijd uitzonderlijk hoge zeeoppervlaktemperaturen gemeten, zoals te verwachten valt in een El Niño-jaar. Die temperatuur kwam buiten de poolgebieden gemiddeld uit op 20,95 graden, wat een record is.

"Oktober heeft het patroon van buitengewone mondiale opwarming voortgezet, met recordhoge wereldwijde en zeeoppervlaktemperaturen", zegt Samantha Burgess van het Europees Centrum voor Weersverwachtingen op Middellange Termijn (ECMWF). "Een uitzonderlijk sterke El Niño warmt een klimaat dat al is opgewarmd door menselijke activiteiten nog verder op."

Op zee was het niet alleen extreem warm in de Stille Oceaan, waar duidelijk de hand van El Niño is te zien. Ook langs de Europese kust van de Atlantische Oceaan en in de westelijke Middellandse Zee was het recordwarm, wat ook bijdroeg aan de hoge temperaturen op land.

Lage rivierstanden

Het Europese aardobservatieprogramma zag afgelopen maand ook uitzonderlijke droogte in Centraal- en Oost-Europa. Copernicus wijst daarbij onder meer op de lage rivierstanden in de Rijn en de Donau.

Andersom hadden het oostelijke deel van het Iberisch schiereiland, het Verenigd Koninkrijk, grote delen van Frankrijk en Duitsland en Griekenland juist te maken met een nattere periode. Onder meer het VK, Spanje, Griekenland en Turkije hadden afgelopen maand zware regenval en zelfs overstromingen.

Hoezo 1,5 graad?

Een groep eilanden in de Stille Oceaan lanceerde in 2009 op de klimaattop in Kopenhagen het doel om de opwarming van de aarde onder de 1,5 graad Celsius te houden. Een sterke zeespiegelstijging is een bedreiging voor het voortbestaan voor deze laaggelegen landen en ze wilden daarom meer actie tegen klimaatverandering.

De top in Kopenhagen werd een mislukking, maar zes jaar later spraken bijna alle landen in Parijs toch af de opwarming ruim onder de 2 graden Celsius en liever onder de 1,5 graad te houden. Ook toen klonken twijfels over de haalbaarheid. De top in Parijs vroeg om een onderzoek naar het verschil in gevolgen tussen 1,5 en 2 graden opwarming.

Drie jaar later publiceerde klimaatpanel IPCC de uitkomst. Hieruit bleek dat er flinke verschillen zijn. Zo blijft bij 1,5 graad opwarming bijvoorbeeld een deel van de koraalriffen behouden, terwijl ze bij meer opwarming vrijwel geheel verdwijnen. Ook beperkt een stijging onder de 1,5 graad de zeespiegelstijging en de kans op extreme hitte die ook gevaarlijk voor mensen kan zijn.

ME ingezet bij ontruiming bezet bouwterrein datacenter Microsoft in Amsterdam

1 week 4 days ago

De politie is bezig met de ontruiming van het terrein in Amsterdam waar een datacenter van Microsoft moet komen. Tientallen en volgens henzelf zelfs honderden Pro-Palestijnse activisten waren rond het middaguur binnengedrongen op het terrein in de wijk Sloterdijk.

Een deel van de demonstranten heeft het terrein vrijwillig verlaten. De ME grijpt in om tientallen andere betogers weg te krijgen.

Groepen betogers zijn ingesloten en losse demonstranten worden beurtelings naar buiten gebracht, ziet een cameraman van de NOS ter plaatse. De demonstranten die niet vrijwillig vertrekken, worden aangehouden, zegt de politie.

Op het bouwterrein zou om 12.00 uur een protest van Fossielvrij NL beginnen tegen de komst van het datacenter, maar een andere groep activisten brak door de hekken. Volgens de politie waren er demonstranten onderweg naar de locatie van het protest met onder meer een slijptol en klimmateriaal. Ondanks meerdere oproepen leverden zij deze spullen niet in, wat leidde tot confrontaties.

Nadat deze goederen alsnog waren ingeleverd, zijn ze alsnog naar de plek van het protest gegaan, zegt de politie. Daarna klommen zij op het terrein in een hijskraan en op het dak van het datacenter in aanbouw. Daarbij werd een hek opengeknipt en betraden demonstranten het terrein via de achterkant.

Geef Tegengas zegt in een persbericht dat het bezetten gelukt is. Volgens de organisatie zijn enkele honderden demonstranten de bouwplaats opgekomen. Eén demonstrant is aangehouden voor "het beletten en belemmeren van uitvoeren van het werk", zegt de politie,

"De politie heeft geprobeerd dit te verhinderen en demonstranten aan te houden, maar heeft dit niet kunnen voorkomen en hierbij is geweld gebruikt", zegt de politie in een verklaring. Bij het protest raakte een agent lichtgewond.

Al voor het begin van het protest waren er activisten op de plek van het datacenter, onder wie activisten van de organisatie Geef Tegengas. Zij liepen rond met spandoeken met de tekst "Microsoft is genocide". Over de link tussen Microsoft en de Gaza-oorlog zegt een demonstrant dat het Israëlische leger een klant is van Microsoft.

Beelden van de confrontatie:

NOS-verslaggever Danny Simons is bij het terrein aanwezig en zag dat de activisten ballonnen aan de hekken knoopten. Ook hingen ze Palestijnse vlaggen op en waren aan het touwtjespringen.

Protesten door Europa

Buiten het terrein was een demonstratie van Fossielvrij NL. Zij verzetten zich tegen de komst van datacenters omdat sommige op gas draaien.

Microsoft heeft aan de NOS laten weten op de hoogte te zijn van de uit de hand gelopen demonstratie. "We begrijpen dat dit project veel losmaakt en respecteren het recht van mensen om hun mening op een vreedzame wijze te uiten. We keuren echter geen acties goed die in strijd zijn met de wet of die de veiligheid van mensen in gevaar brengen."

Turkse oud-minister Kaya aangehouden in groot beursschandaal

1 week 4 days ago

In een onderzoek naar koersmanipulatie in Turkije is oud-minister Fatma Betül Sayan Kaya aangehouden. Ze was jarenlang minister van Familiezaken.

Bijna tien jaar geleden werd Kaya in Nederland tot 'ongewenst vreemdeling' verklaard en door agenten uit het land geleid. Dit leidde tot een grote diplomatieke rel tussen Den Haag en Ankara.

Kaya is gearresteerd op verdenking van overtreding van de kapitaalmarktwet en lidmaatschap van een criminele organisatie. Haar man Ilyas Kaya is onder gerechtelijk toezicht vrijgelaten en heeft een uitreisverbod. De verhoren duurden gezamenlijk negen uur. Het echtpaar zegt onschuldig te zijn.

38 miljoen euro

In september beschuldigde een woordvoerder van de oppositiepartij het echtpaar ervan op dubieuze wijze zo'n 38 miljoen miljoen euro te hebben verdiend via de verkoop van aandelen. Het Openbaar Ministerie brengt nu naar buiten dat Kaya beschikte over niet openbare informatie die de waarde van deze beleggingen kon beïnvloeden.

Ze zou de aandelen in april hebben gekocht en droeg ze op 16 september over. Dat is een dag voor het besluit van de Turkse toezichthouder om de betreffende beleggingsfondsen op te heffen.

Turkije werd eerder die maand opgeschrikt door een groot beursschandaal. De Turkse toezichthouder SPK besloot 131 fondsen die werden beheerd door zeven vermogensbeheerders op te heffen. Sommige geldbeheerders konden beleggers namelijk niet meer terugbetalen. 455.000 Turkse spaarders waren erbij betrokken. Velen raakten hun spaargeld kwijt, terwijl anderen tientallen miljoenen dollars winst maakten.

Veel mensen hadden geïnvesteerd in beleggingsfondsen, omdat de Turkse lira de afgelopen jaren minder waard werd en de prijzen snel stegen. Ze hoopten zo de waarde van hun geld te behouden. In de media wordt het schandaal vergeleken met een piramidespel, een illegale methode waarbij nieuw geld wordt gebruikt om eerdere beleggers te betalen.

Vicevoorzitter van Erdogans partij

Kaya was vicevoorzitter van de regerende AK-partij, de partij van de Turkse president Erdogan. Door het schandaal stapte ze in september op. Op de terugweg van zijn bezoek aan Zuid-Korea zei Erdogan: "Mensen van wie je het nooit zou verwachten zijn bij deze zaak betrokken geraakt." Hij voegde eraan toe dat de nodige maatregelen zijn getroffen door de rechterlijke macht.

Het schandaal leidde tot felle kritiek van de oppositie. De oppositieleider van de Nieuwe Partij Özgür Özel zei eerder dat dit niet alleen over fraudeurs gaat, maar ook over politieke connecties en falend toezicht. Maar er kwam ook kritiek vanuit de eigen achterban van de AK-partij.

Voor gedupeerde beleggers is er een regeling opgezet waarbij beleggingen onder 1 miljoen Turkse lira, rond de 18.000 euro, worden terugbetaald. Voor grotere bedragen wordt voorlopig maximaal 1 miljoen Turkse lira uitgekeerd.

Nederland kent Kaya nog uit het jaar 2017. Destijds was ze minister van Familiezaken en wilde ze in Rotterdam een toespraak houden over een grondwetreferendum in Turkije. Ze kreeg geen toestemming van de Nederlandse autoriteiten en haar auto werd tegengehouden door agenten.

Kaya weigerde aanvankelijk te vertrekken. Uiteindelijk werd een kraanwagen ingezet om haar auto weg te slepen. De minister stapte tierend uit en werd in een andere auto weggebracht. In de buurt van het consulaat in Rotterdam ontstonden rellen tussen de ME en demonstranten. De Turkse autoriteiten reageerden woest op zowel de behandeling van Kaya als het optreden van de Nederlandse politie.

Parkeren Dokkum voorlopig gratis, stroomnet te vol voor betaalautomaten

1 week 4 days ago

De invoering van betaald parkeren op enkele parkeerplaatsen in Dokkum is opnieuw vertraagd. De parkeerautomaten kunnen niet worden aangesloten op het stroomnet omdat er geen ruimte is.

Het gaat om vier parkeerplaatsen aan de rand van de Friese stad, met een gezamenlijke capaciteit van ongeveer 600 parkeervakken. Eigenlijk zouden de randparkeerplaatsen al vanaf begin dit jaar betaald moeten zijn. De gemeente had voor dit jaar gerekend op 580.000 euro aan inkomsten uit parkeergeld.

Planning te optimistisch

Het project liep echter al snel vertraging op omdat het meer voorbereiding nodig had dan in eerste instantie gedacht. "Daarbij gaat het onder meer om technische inrichting, de benodigde aansluitingen en het zorgvuldig doorlopen van het participatietraject", zei de gemeente daar afgelopen voorjaar over. Het college erkende dat de planning achteraf te optimistisch was ingeschat.

De deadline werd uitgesteld naar 1 oktober, maar ook toen konden mensen nog gratis hun auto kwijt. Netbeheerder Liander heeft geen plaats op het stroomnet. "Door drukte en wachttijden bij Liander kunnen de werkzaamheden nog niet worden uitgevoerd", aldus de gemeente.

Hoe Dokkum het financiële gat gaat opvullen, is nog niet duidelijk, schrijft Omrop Fryslân.

Stroomnet

Omdat het stroomnet overvol is, gelden sinds 1 juli van dit jaar landelijke voorrangsregels. Alle aanvragen voor stroomvoorzieningen komen bij netbeheerders terecht, die bepalen wie voorrang krijgt. Basisvoorzieningen zoals ziekenhuizen krijgen daarbij voorrang op bijvoorbeeld iemand die een laadpaal wil installeren.

Er wordt sinds de zomer ook geen ongebruikte ruimte op het stroomnet meer gereserveerd voor huishoudens. In bijna het hele land geldt een wachtlijst voor nieuwe of zwaardere aansluitingen. De wachttijd verschilt per regio. Vorige maand werd duidelijk dat het aantal bedrijven en organisaties dat wacht op een aansluiting om (meer) stroom te gebruiken verder is toegenomen.

Twee doden bij busongeluk met scholieren in Frankrijk, meerdere gewonden

1 week 4 days ago

In Frankrijk zijn bij een ongeluk met een bus twee doden gevallen. Lokale autoriteiten melden dat er ook zestien mensen gewond zijn geraakt, van wie vier ernstig. De twee doden zijn een meisje van 7 en een man van 18. De vier ernstig gewonden zijn tussen de 18 en 45 jaar oud.

Het ongeluk gebeurde bij de plaats Lent, in het oosten van Frankrijk tegen de Zwitserse grens.

Lokale krant La Voix de l'Ain meldt dat de bus voor streekvervoer onderweg was naar Bourg-en-Bresse. Minister van Transport Philippe Tabarot is op de plek van het ongeluk. "Als vader van jonge kinderen, van wie er één net terugkomt van een schoolreisje met de bus, ben ik diep geraakt door wat er is gebeurd", zegt hij. Volgens Tabarot zaten ongeveer vijftien kinderen in de bus.

Hij meldde dat er 49 mensen aan boord van de bus waren, en niet 43 zoals aanvankelijk door de autoriteiten was gemeld.

Burgemeester Yves Cristin van Lent heeft aan Franse media gemeld dat de bus van de weg raakte en in de berm tegen een boom botste. "De weg was vanochtend een beetje nat, maar we begrijpen niet waarom de bus van zijn rijstrook afweek, de weg overstak en in de berm aan de overkant terechtkwam", zei Cristin. "Helaas stond er een boom in de weg, en het was die boom die het ongeluk zo tragisch maakte."

Het ongeluk gebeurde rond 07.00 uur 's ochtends op een regionale weg. Hulpdiensten en de politie zijn ter plaatse. De brandweer vraagt aan weggebruikers om voorrang te verlenen aan de hulpdiensten.

De woordvoerder van de civiele bescherming zegt dat er helikopters naar de plaats van het ongeval zijn gestuurd. "Hun taak is om de slachtoffers snel te evacueren en naar een traumacentrum of een gespecialiseerd ziekenhuis voor ernstig gewonden te brengen", voegde hij eraan toe.

Er is ook een opvangcentrum voor de naasten van de betrokkenen ingericht.

Onderzoek naar buschauffeur

Het Openbaar Ministerie van Bourg-en-Bresse laat weten dat de buschauffeur in het ziekenhuis ligt en "nog niet kon worden verhoord". Het OM meldt dat een "vooronderzoek naar dood door schuld in het verkeer en ernstig letsel door een verkeersongeval" is gestart door de politie in Lyon.

Een afgevaardigde van de Nationale Federatie van Personenvervoer zegt tegen BFMTV dat de chauffeur 26 jaar is en anderhalf jaar ervaring heeft als buschauffeur.

Stroomuitval in zeven Oekraïense regio's na Russische aanvallen

1 week 4 days ago

Door Russische aanvallen op de energie-infrastructuur is in delen van zeven Oekraïense regio's de stroom uitgevallen. Dat meldt het Oekraïense ministerie van Energie.

Het gaat om de regio's Kyiv, Vinnytsja, Dnipropetrovsk, Zjytomyr, Zaporizja, Charkiv en Tsjernihiv. Deze regio's liggen verspreid over Oekraïne en het zijn dus niet alleen gebieden dicht bij het front. Er zou sprake zijn van aanzienlijke schade. In de getroffen gebieden worden herstelwerkzaamheden uitgevoerd.

In een verklaring op Telegram schrijft het ministerie dat de situatie "het meest kritiek" is in de regio rond de hoofdstad Kyiv. Volgens het energieministerie werken technici dag en nacht aan het herstel van de stroomvoorziening.

Oekraïne wacht een zware winter door de aanhoudende Russische aanvallen op de infrastructuur. Een rapport van de Mensenrechtenraad van de Verenigde Naties kwalificeerde deze aanvallen eind oktober als oorlogsmisdaad.

Rusland: Oekraïense drones neergehaald

Rusland zegt afgelopen nacht 142 Oekraïense drones te hebben neergehaald boven verschillende regio's, de Zwarte Zee en de Zee van Azov. Volgens Russische autoriteiten ontstond in de zuidelijke regio Krasnodar brand bij een bedrijf door brokstukken van een drone.

Het onafhankelijke Russische medium Astra meldt dat de olieraffinaderij van Afipsky in de buurt van Krasnodar vermoedelijk het doelwit was van de aanval. Dat is een van de grootste olieraffinaderijen in het zuiden van Rusland. Oekraïne heeft nog geen commentaar gegeven op eventuele betrokkenheid bij de aanval.

Onderhandelingen

Russische en Oekraïense vertegenwoordigers waren gisteren in het Witte Huis. De Amerikaanse president Trump sprak toen afzonderlijk met de Russische gezant Kirill Dmitriev.

Volgende week staan in Abu Dhabi nieuwe onderhandelingen gepland tussen Rusland, Oekraïne en de Verenigde Staten.

Dodental aanval hulppost loopt op

Ook is het dodental van de Russische aanval op een hulppost in het Oekraïense Komysjoevacha van maandag opgelopen tot 53. Dat meldt de waarnemend gouverneur van de regio Zaporizja op Telegram. Al vijf dagen zijn op de plek van de aanval zoek- en reddingswerkzaamheden aan de gang.

Bij die aanval werd een voormalige school gebombardeerd waar hulpgoederen werden uitgedeeld. Ook werd het gebouw gebruikt als schuilplaats. Eerder werden nog 26 doden gemeld.

Belgische ambulances mogen binnenkort ook naar Nederlandse spoedeisende hulp

1 week 4 days ago

Ambulances uit België krijgen binnenkort toegang tot Nederlandse ziekenhuizen. Bij een spoedgeval in de grensregio kijkt de Belgische meldkamer dan welk ziekenhuis het dichtstbij is, zonder daarbij rekening te houden met de grens.

De huidige regels staan niet toe dat Belgische ambulances patiënten naar een Nederlands ziekenhuis brengen, ook als het dichterbij is dan een Belgisch ziekenhuis of de aangeboden medische zorg geschikter is. Voor het einde van het jaar komt daar verandering in, volgens minister Hermans van Volksgezondheid. Ze zegt dat wijzigingen in de regels in de "afrondende fase" zijn.

Maastricht

Ambulances van de zuiderburen mogen nu alleen naar het Maastricht UMC+ rijden, schrijft L1 Nieuws. Dat Limburgse ziekenhuis is door België erkend voor spoedzorg. Binnenkort worden alle Nederlandse ziekenhuizen dat dus.

"Grensoverschrijdende samenwerking is vooral voorbereid op dringende grootschalige crises", schrijft minister Hermans. "Voor langdurige crises zijn nog geen structurele afspraken met buurlanden gemaakt."

Het enige struikelblok is het verschil in vergoeding van de ritten en medische zorg, zegt de minister. België en Nederland gebruiken verschillende systemen. Het ministerie van Volksgezondheid en de Belgische federale dienst voor Volksgezondheid voeren gesprekken om tot een oplossing te komen.

Nederlandse ambulances mogen patiënten wel al naar een Belgisch ziekenhuis brengen.

Tilburg viert toch Elfde van de Elfde: compromis over toelaten tieners

1 week 4 days ago

De Elfde van de Elfde, de traditionele opening van het carnavalsseizoen, gaat toch door in Tilburg. De lokale horeca, carnavalsstichting en gemeente hebben afspraken gemaakt over het weigeren en verwijderen van feestvierders.

Het feest in Tilburg stond op losse schroeven omdat de gemeente en horeca het niet eens konden worden over het toelaten van tieners op het feestterrein. De gemeente wilde vrije toegang voor minderjarigen, want "carnaval is een feest voor iedereen".

De horeca wilde daarentegen mensen op drukke momenten kunnen weigeren, ook minderjarigen. Bij tieners speelt mee dat zij vaak veel indrinken, zei horecaondernemer Alex Boonman eerder tegen de NOS. "Ze komen dan beschonken aan en vormen in zo'n menigte een gevaar voor zichzelf en hun omgeving."

Na meerdere gesprekken zijn de horeca, gemeente en carnavalsstichting het toch eens geworden. Ze hebben afgesproken dat bezoekers mogen worden geweigerd of verwijderd als ze overlast veroorzaken, merkbaar onder invloed zijn van alcohol of drugs, zich onveilig gedragen of een ander veiligheidsrisico vormen. "Dat geldt voor bezoekers van alle leeftijden."

Meer NIX18-teams

De drie partijen hebben een convenant getekend waarin de nieuwe afspraken zijn vastgelegd. Het grote verschil met het eerste plan is dat de drie partijen "nu echt samen aan de lat" staan, zegt Boonman.

Zo heeft de gemeente Tilburg het aantal NIX18-teams verhoogd. Zij spreken minderjarigen aan die alcohol drinken. Ook zet de gemeente op het feestterrein zogenoemde buddy's in, die de beveiligers ondersteunen. "Zij kunnen signaleren, mensen aanspreken en desnoods verwijderen", zegt Boonman.

Ook zijn er volgens Boonman verschillende maatregelen besproken om de veiligheid te waarborgen. "Bijvoorbeeld één eruit, één erin. Of bijvoorbeeld jongeren alleen onder begeleiding van een volwassene naar binnen laten. Of de muziek iets zachter zetten."

Het gaat om een pilot, benadrukt Boonman. Na de Elfde van de Elfde zal worden geëvalueerd hoe het feest is verlopen. In aanloop naar carnaval kunnen er dan nog dingen worden aangepast.

Ex-premier Maleisië blijft voorlopig in cel ondanks betalen pardonboete

1 week 4 days ago

De voormalige premier van Maleisië Najib Razak dacht de rest van zijn celstraf te mogen uitzitten in huisarrest, maar dat is vandaag op de valreep niet doorgegaan. De openbaar aanklager heeft de overdracht van de gevangene opgeschort.

Razak is vorig jaar tot vijftien jaar cel veroordeeld wegens betrokkenheid bij miljardenfraude. De koning van het Zuidoost-Aziatische land verleende Najib twee maanden geleden pardon. In ruil daarvoor moest de ex-leider aan een aantal voorwaarden voldoen.

Agenten langs de weg

Een van die voorwaarden was het betalen van een boete van omgerekend ruim 11 miljoen euro. Razaks partij heeft dat vandaag gedaan. Agenten stonden al klaar bij het huis van Razak en langs de weg, maar justitie heeft de overdracht van de gevangene voor onbepaalde tijd uitgesteld.

Volgens justitie is er nog te veel onduidelijkheid over de interpretatie van het koninklijke pardon voor Razak. Er is niet bekendgemaakt wanneer de openbaar aanklager verwacht dat de kwestie is opgehelderd.

Najib zit inmiddels ruim vier jaar vast en heeft altijd volgehouden dat hij onschuldig is. Hij noemt zichzelf een zondebok in het internationale 1MDB-schandaal. Die naam verwijst naar het Maleisische staatsfonds waar voor vele miljarden euro's aan geld is verduisterd.

Van Gogh en The Wolf of Wall Street

Onder meer in de VS werd het schandaal onderzocht. Justitie concludeerde dat vertrouwelingen van de premier met het geld onder meer luxe appartementen in New York hadden gekocht, net als een vliegtuig en schilderijen van Van Gogh en Monet. Ook Hollywoodfilm The Wolf of Wall Street werd ermee gefinancierd: de stiefzoon van Najib is medeoprichter van het Amerikaanse productiebedrijf dat de film van regisseur Martin Scorsese financierde.

De ex-premier werd vorig jaar door het hooggerechtshof van Maleisië schuldig bevonden aan machtsmisbruik en witwassen. Hij moest ook een boete betalen van ruim 2,4 miljard euro.

The Weeknd breekt record met wereldtournee die 1,3 miljard dollar oplevert

1 week 4 days ago

Hij had er 176 shows voor nodig in 67 steden in dertig landen op vijf continenten: de Canadese r&b- en popartiest The Weeknd heeft met zijn After Hours til Dawn Tour liefst 1,3 miljard dollar verdiend. Dat is het hoogste bedrag voor een wereldtournee van een mannelijke soloartiest ooit.

Dat maakte zijn tourpromotor Live Nation gisteravond bekend, kort na zijn laatste optreden in de Maleisische hoofdstad Kuala Lumpur. Met zijn tour, die begon in juli 2022 in het Lincoln Financial Field-stadion in Philadelphia, stoot The Weeknd de Britse zanger Elton John van de eerste plaats. Die haalde tussen 2018 en 2023 met de Farewell Yellow Brick Road-tour rond de 939 miljoen dollar op.

Ook in de Johan Cruijff Arena

In totaal verkocht The Weeknd, bekend van miljarden keren gestreamde hits als Blinding Lights, Starboy en The Hills, de afgelopen jaren negen miljoen kaartjes. In juli van dit jaar stond hij drie avonden in een uitverkochte Johan Cruijff Arena in Amsterdam. Ook trok hij ongeveer een half miljoen mensen naar Parijs, zo'n 450.000 mensen naar Londen en verkocht hij zeven keer het SoFi Stadium in Los Angeles uit.

Het meest verdiende hij in Zuidoost-Azië: daar haalde hij alleen al dit jaar met zeventien optredens 500 miljoen dollar op.

Ondanks alle duizelingwekkende bedragen is de stadiontour van de 36-jarige wereldster niet de meest lucratieve aller tijden. Eerder verdiende Taylor Swift zo'n 2 miljard dollar met haar muzikale wereldreis en de Britse band Coldplay zong tussen 2022 en 2025 1,5 miljard bij elkaar.

Het verdiende geld houdt The Weeknd niet allemaal voor zichzelf. Live Nation maakte bekend dat de Canadees 8,5 miljoen dollar overmaakt aan goede doelen gericht op onderwijs en armoedebestrijding.

Vrouw (90) die gewond raakte bij terreuraanslag Bondi Beach overlijdt bijna jaar later

1 week 4 days ago

Een 90-jarige vrouw die werd neergeschoten tijdens de aanslag op Bondi Beach in Australië, is bijna een jaar na de dodelijke schietpartij overleden in een ziekenhuis in Sydney.

Eva Geller was een van de tientallen mensen die ernstig gewond raakten toen twee schutters het vuur openden op een chanoekaviering op Bondi Beach op 14 december. Vijftien mensen kwamen om het leven.

Geller, een overlevende van de Holocaust, lag sindsdien regelmatig in het ziekenhuis vanwege ernstige verwondingen aan haar benen, meldt ABC News. "Ze is er nooit echt bovenop gekomen", zegt een lokale rabbi, Aron Moss. "Een paar weken geleden belandde ze in het Prince of Wales-ziekenhuis, en dat was het einde."

Levenslust

Ondanks haar gezondheidsproblemen bleef ze lachen, zegt Moss. Geller had net haar 90ste verjaardag gevierd en toonde volgens Moss "ongelooflijke kracht" en levenslust. "Na de schietpartij vertelden de artsen haar dat ze nooit meer zou kunnen lopen", zegt hij. "Maar door pure wilskracht stond ze weer op en liep ze toch."

De premier van de deelstaat New South Wales, Chris Minns, noemt de dood van Geller hartverscheurend. "Bijna een jaar later leven we nog steeds met de pijn en de naschokken van die gruwelijke daad. We zullen Eva en alle andere slachtoffers van wie het leven voorgoed is veranderd, nooit vergeten."

Ook premier Albanese betuigt zijn medeleven aan de familie van Geller. Hij zegt dat zij vorig jaar in alle rust en veiligheid Chanoeka had moeten kunnen vieren. "In plaats daarvan werd haar leven voorgoed veranderd door een terreurdaad en een daad van antisemitisme."

Dader voor de rechter

De aanslag werd gepleegd door Sajid Akram en zijn zoon Naveed. De twee mannen gooiden eerst vier zelfgemaakte explosieven de menigte in. Die kwamen niet tot ontploffing. Daarna openden ze het vuur. Onder de doden was een 10-jarig meisje. De twee hadden zich volgens de politie laten inspireren door Islamitische Staat.

De schutters werden binnen 7 minuten na het begin van het incident neergeschoten. Sajid overleed ter plekke, Naveed is aangeklaagd voor terrorisme en moord. In februari dit jaar stond hij voor het eerst voor de rechter. De zaak is nog niet inhoudelijk behandeld.

Eerste lokale vorstdag van het najaar, eerste natuurijsbaan korte tijd open

1 week 4 days ago

Vannacht is voor het eerst dit najaar lokaal vorst gemeten in het land. In Brabant, Limburg en delen van Zeeland daalde de temperatuur tot onder het vriespunt. Dat is later dan gebruikelijk: de afgelopen decennia was de eerste vorstdag meestal rond 23 oktober. Vanochtend was in Winterswijk al meteen de eerste natuurijsbaan van het land kort geopend.

De Winterswijkse IJsvereniging heeft daarmee opnieuw de primeur. Vanochtend om 07.30 uur gingen de deuren open, terwijl het vannacht enkel aan de grond gevroren had. Door speciale technieken lukt het daar om snel ijs te maken: vanmorgen lag er 2,5 millimeter op de 400 meter-baan.

Voorzitter Auke Spijkstra is verbaasd dat het al zo snel is gelukt. "Als je dat tegen mensen zegt, dan zeggen ze: 'Het kan niet.' Maar het kan wel. Het is prachtig om al die enthousiaste mensen te zien."

Bij de opening stonden zo'n twintig mensen op de baan, zegt hij. De pret was overigens van korte duur, omdat de zon zijn werk deed. Rond 10.00 uur was de baan alweer dicht.

Maar mensen hebben er toch even van kunnen genieten:

Hoewel het in Winterswijk enkel aan de grond vroor, was er in het zuiden van het land wel sprake van normale vorst. In het Brabantse Woensdrecht mat het KNMI vannacht de laagste temperatuur: -1,2 graden. In Ell, in Limburg, daalde het kwik tot -1,1. En in het Zeeuwse Westdorpe, waar ook een meetstation staat, werd het -0,4 graden.

Om van een officiële vorstdag te kunnen spreken, moet ook in De Bilt een minnetje voor de temperatuur zijn verschenen, maar dat was vannacht niet het geval. Daar werd het 0,8 graden.

Op 25 september was de eerste grondvorst van het jaar. Er werd toen aan de grassprietjes -0,4 graden gemeten in Twente.

Het KNMI meet de temperatuur op 1,5 meter hoogte in een open grasveld. De laatste keer dat het in Nederland op normale hoogte vroor, was op 15 mei in Eindhoven en in Deelen.

Vorig jaar moesten we nog langer wachten op de eerste lokale vorstdag van het najaar. Pas op 16 november in de avond werd in Eelde een temperatuur onder nul graden gemeten. In 2024 was het juist bijzonder vroeg raak: op 15 oktober, ook in het Drentse Eelde.

Voor de records moeten we een stuk verder terug in de tijd. De meest late officiële vorstdag, dus wanneer het vriest in De Bilt, was op 17 december 2000. En de meest vroege officiële vorstdag na de zomer was op 16 september 1971.

Paus Leo XIV na operatie op reis naar Zuid-Amerika en tweede vaderland Peru

1 week 4 days ago

Krap een maand na zijn diagnose van longkanker stapt Leo XIV het vliegtuig in voor een reis van elf dagen die hem naar drie landen in Zuid-Amerika voert. Nadat een onderste longkwab operatief werd verwijderd, is de paus door zijn artsen geheel kankervrij verklaard.

Dit tot grote opluchting van de inwoners van Uruguay, Argentinië en vooral Peru die naar het moment toeleven dat ze Leo kunnen verwelkomen. De paus heeft een bomvol programma met twaalf vluchten, vele missen en vieringen, bijna veertig toespraken en een bezoek aan een hooggelegen stad in het Andesgebergte.

Opmars evangelische kerk

Leo arriveert in Zuid-Amerika op een moment dat de Rooms-Katholieke Kerk steeds meer terrein verliest aan evangelisch-christelijke bewegingen. Deze religieuze verschuiving is een van de meest ingrijpende maatschappelijke en politieke ontwikkelingen in de regio van de afgelopen decennia.

Vooral in Brazilië en Colombia, maar ook in Argentinië en Peru neemt de conservatieve geloofsstroming toe. Dit pausbezoek is dan ook strategisch belangrijk om de katholieke identiteit in de regio te versterken. Allereerst in Uruguay, dat geldt als het meest geseculariseerde land van Zuid-Amerika. 'Slechts' een derde van de bevolking is katholiek.

Het tweede land dat Leo bezoekt is Argentinië, geboorteland van Leo's voorganger Franciscus. Die stelde een bezoek jarenlang uit vanwege zijn moeizame relatie met zijn landgenoten. Tussen president Milei en Franciscus boterde het in het begin allerminst, maar later draaide de president helemaal bij. Nu wacht Milei met open armen op Leo, ondanks sterke meningsverschillen over bijvoorbeeld de regulering van AI.

Franciscus bezocht wel andere landen in Zuid-Amerika. In 2015 erkende hij dat de Rooms-Katholieke Kerk een zeer omstreden en actieve rol had gespeeld tijdens de koloniale verovering, de onderdrukking van inheemse volkeren en de trans-Atlantische slavernij. Hij vroeg vergiffenis voor de "vele zware zonden tegen de inheemse volkeren die zijn begaan in de naam van God".

Naar verwachting zal Leo de lijn van Franciscus volgen, maar zal hij ook proberen om zo min mogelijk polariserend te zijn. Ongetwijfeld zal ook hij zich uitspreken over thema's als sociaal onrecht, armoede, bescherming van het milieu en van het leven, en zorg voor zwakkeren en minderheden. Hij zal zeker ook maatschappelijke en economische thema's aansnijden.

Van Chicago naar Chiclayo

De grote klapper van deze apostolische reis is echter Peru. Veel Peruanen zien de in Chicago geboren Amerikaan Robert Francis Prevost, zoals de paus eigenlijk heet, als een van hen omdat hij meer dan twintig jaar in hun land werkte als missionaris en bisschop. Hij nam ook de Peruaanse nationaliteit aan en spreekt vloeiend Spaans.

Zijn diepe verbondenheid met Peru bleek duidelijk op de dag van zijn verkiezing tot paus. Eerst sprak Leo vanaf het balkon van de Sint-Pieter de menigte toe in het Italiaans, maar meteen daarna begroette hij in het Spaans de mensen van zijn oude bisdom Chiclayo. Er kwam geen woord Engels over zijn lippen.

De verwachtingen van het bezoek zijn dan ook hooggespannen en de voorbereidingen in volle gang. President Keiko Fujimori noemt de reis van groot nationaal belang en er worden allerlei religieuze en culturele manifestaties georganiseerd. Op het programma staat een bezoek aan vier steden, waaronder de hoofdstad Lima en natuurlijk Chiclayo.

Het zal een ware thuiskomst zijn voor de paus. Er zal een gigantische openluchtmis worden gehouden, waar meer dan een miljoen gelovigen worden verwacht. Door de enorme toestroom van mensen heeft de overheid gevraagd of bewoners hun woningen willen openstellen voor pelgrims, omdat er te weinig hotels in de stad zijn.

Papacopter

Verder gaat paus Leo nog per Papacopter, een speciale pauselijke helikopter, naar Cuzco, de historische Incastad op ruim 3400 meter hoogte in de Andes. Ook gaat hij naar Pucallpa, diep in het Peruaanse Amazonegebied, waar een ontmoeting plaatsvindt met inheemse gemeenschappen en missionarissen en waar duizenden pelgrims worden verwacht.

Na de geboren Zuid-Amerikaan Franciscus gaat nu de geadopteerde Zuid-Amerikaan Leo het continent bezoeken op wat door velen al een historische reis wordt genoemd. Van de Poolse paus Johannes Paulus II die West- en Oost-Europa met elkaar verbond, via de Argentijnse paus Franciscus die de periferie van de wereld opzocht is het nu de beurt aan Leo om Noord- en Zuid-Amerika met elkaar te verbinden. Hij lijkt de juiste man voor deze lastige taak.

Wekdienst 6/11: Paus Leo op reis door Zuid-Amerika • Keniaanse sekteleider hoort straf

1 week 4 days ago

Goedemorgen! Paus Leo XIV vertrekt vandaag voor een reis door Zuid-Amerika, kort na zijn kankeroperatie. En een Keniaanse sekteleider die verdacht wordt van moord op tientallen kinderen hoort zijn straf.

Eerst het weer:

De zon schijnt vandaag volop. Bij een zwakke tot matige oostenwind loopt de temperatuur op naar 8 tot 10 graden. In de loop van de middag neemt de bewolking vanuit het zuidwesten toe.

De komende dagen is er een mix van zon en wolken en bij maxima rond een graad of 9.

De verwachting voor de komende dagen; kijk hier het NOS Weer van donderdagavond terug:

Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier zie je de situatie op het spoor.

Wat kan je vandaag verwachten? Wat heb je gemist?

D66 en Pro willen dat er een verbod komt op dubbelfuncties in de politiek. De grootste regerings- en de grootste oppositiepartij willen met een nieuwe wet verbieden om bijvoorbeeld Kamerlid én Statenlid te zijn. Zulke combinaties kunnen leiden tot belangenverstrengeling en kosten te veel tijd, stellen ze. Minister Heerma van Binnenlandse Zaken is er positief over. Ook een Kamermeerderheid lijkt mogelijk.

Ander nieuws uit de nacht: En dan nog even dit:

Voor het eerst moeten bezoekers van The Passion betalen voor een ticket. De populaire muzikale paastraditie strijkt volgend jaar neer in het Twentse stadje Ootmarsum. Een kaartje voor het evenement op 25 maart gaat 7,50 euro kosten.

Organisator KRO-NCRV zegt dat het besluit om entree te heffen te maken heeft met de beperkte ruimte in de historische binnenstad.

De organisatie wil nog niet zeggen hoeveel kaartjes er te koop zijn. Het gaat om een "beperkt aantal". In Ootmarsum wonen zo'n 4500 mensen. Zij krijgen voorrang bij de kaartverkoop.

Fijne dag!

Checked
24 minutes 14 seconds ago
NOS Nieuws - Algemeen
NOS Nieuws
Subscribe to NOS Nieuws - Algemeen feed