Aggregator

Ook koelsystemen in Nederland aangevallen, bij 17 bedrijven temperatuur aangepast

2 weeks 1 day ago

In Nederland zijn de vries- en koelsystemen van ten minste zeventien bedrijven afgelopen nacht aangevallen, waarbij de temperatuur is aangepast. Dat zegt een woordvoerder van leverancier Danfoss.

Vanochtend werd al bekend dat koelsystemen in België, Luxemburg en Zweden zijn getroffen. Ook supermarkten in Ierland zijn aangevallen, waardoor winkels eten moeten weggooien, schrijft de Ierse omroep RTE. Ook in Estland is een supermarktketen doelwit geweest, meldt de Estse omroep ERR.

Deze Belgische slager werd getroffen door de cyberaanval:

In Nederland zijn grote supermarktketens voor zover bekend niet getroffen. Het gaat in ons land om koelsystemen die gebruikt worden bij onder meer slagerijen en kleine buurtwinkels, zegt de Danfoss-woordvoerder. Hij wil geen namen van de bedrijven noemen.

Een van de getroffen ondernemingen is een opslaglocatie voor bevroren producten, zegt de woordvoerder. "Daar moeten de systemen normaal op -20 graden staan, maar afgelopen nacht ontdekten we dat ze op -10 graden stonden. Daar hebben we snel kunnen ingrijpen."

Het gaat om dezelfde soort aanval als een paar weken geleden plaatsvond in Frankrijk, zegt hij. In meerdere Franse supermarkten werden Danfoss-koelsystemen op de ontdooistand gezet, waardoor de temperatuur in de koeling langzaam opliep.

Danfoss adviseerde Nederlandse klanten daarom op 13 oktober om de systemen van het internet los te koppelen en alleen via een beveiligd netwerk weer verbinding te laten maken. "Het merendeel van de winkels heeft toen maatregelen genomen, maar een klein aantal niet", zegt de woordvoerder. "Die zijn nu de dupe hiervan."

De koelsystemen die afgelopen nacht zijn aangevallen, stonden niet op een beveiligd netwerk en hadden een standaardwachtwoord, zegt de Danfoss-woordvoerder. Als er wel maatregelen waren genomen, had de aanval volgens hem voorkomen kunnen worden.

De koelsystemen kunnen aan het internet verbonden zijn, onder meer zodat monteurs op afstand storingen kunnen bekijken en verhelpen.

In België zijn de koelsystemen van tientallen locaties aangevallen. Het gaat om onder meer koelingen in supermarkten Carrefour en Delhaize, het zusterbedrijf van Albert Heijn. Een woordvoerder van Delhaize zegt dat het om "tientallen winkels" gaat. Carrefour laat weten dat vijftien van de 700 vestigingen zijn getroffen.

Naast de systemen van Danfoss is in België ook apparatuur van fabrikant Copeland aangevallen, zegt een getroffen Belgische slagerij tegen de NOS. Het is onbekend of die systemen ook in Nederland succesvol zijn aangevallen. De NOS heeft contact gehad met Copeland, maar het bedrijf geeft geen concreet antwoord op vragen over de cyberaanval.

Hackers probeerden vorige maand ook binnen te dringen bij Albert Heijn, waarna het bedrijf zijn digitale systemen uitschakelde. Dat had grote gevolgen: winkels konden moeilijker bevoorraad worden en online boodschappen bestellen was ook niet mogelijk. Er is geen bewijs dat er een verband is tussen de aanval bij Albert Heijn en de aanvallen op de koelsystemen.

Twee brandweermannen lichtgewond bij woningbrand Amsterdam

2 weeks 1 day ago

In Amsterdam zijn vanochtend twee brandweerlieden gewond geraakt bij het blussen van een woningbrand. De brand werd rond 05.30 uur ontdekt op de zolder van een portiekwoning aan de Columbusstraat in het stadsdeel West. Uit voorzorg werden daarop twaalf omliggende woningen ontruimd.

De gewonde brandweerlieden werden volgens de veiligheidsregio overvallen door de hitte, die door hun pakken heen drong. Zij zijn ter plekke nagekeken door ambulancemedewerkers en hoefden niet naar het ziekenhuis. "Zij maken het goed", meldt de veiligheidsregio.

Rond 09.00 uur was het vuur onder controle, aldus de veiligheidsregio. Een woordvoerder laat aan de regionale omroep NH Nieuws weten dat de brand door de hitte moeilijk was te blussen, ook omdat het vuur in de muren en wanden zat. Om bij dat vuur te kunnen komen, heeft de brandweer gaten in de buitenmuren geboord.

De bewoners van de ontruimde woningen zijn tijdelijk opgevangen in een naastgelegen supermarkt. Wanneer zij weer naar huis kunnen, is nog niet duidelijk. Volgens de veiligheidsregio is er veel brand- en waterschade. De brandweer verricht momenteel nog sloopwerkzaamheden en blust na. Het is nog niet bekend waardoor de brand is ontstaan.

Meer meldingen malafide verkopers energieproducten: 'Ga niet op praatjes in'

2 weeks 1 day ago

Als een energieverkoper ongevraagd bij je voor de deur staat of je belt, moeten alle alarmbellen afgaan. Dat is de boodschap van de Autoriteit Consument en Markt (ACM).

De toezichthouder ziet een toename van meldingen van consumenten die honderden euro's betalen voor misleidend verduurzamingsadvies en mensen die ongewild een overeenkomst sluiten voor een thuisbatterij van tienduizenden euro's. Daarom begint de ACM vandaag een bewustwordingscampagne.

Niet alleen de ACM ziet een toename van het aantal meldingen over onbetrouwbare verkopers. Ook de Consumentenbond, de Fraudehelpdesk, het Juridisch Loket en Vereniging Eigen Huis ondersteunen de boodschap van de toezichthouder.

Onzekerheid

De hoge energiekosten, het stoppen van de salderingsregeling op 1 januari 2027 en het grote aanbod aan verduurzamingsproducten, zorgen voor onzekerheid over energie bij consumenten, merkt de ACM. Onbetrouwbare verkopers maken misbruik van deze onzekerheid en voeren de druk op om consumenten met misleidende verkooppraatjes tot een aankoop te verleiden.

"Je moet niet op die praatjes ingaan", waarschuwt een woordvoerder van de ACM. Hoewel het contact met de verkoper in eerste instantie professioneel overkomt, eindigt het vaak met misleiding en agressiviteit. De malafide verkopers beschikken over veel informatie over de woning of het energieverbruik. Soms doen ze zelfs alsof ze samenwerken met een energieleverancier of gemeente.

De misleiding zit hem in het feit dat verkopers valse beloftes doen en mensen onder druk zetten. Bijvoorbeeld door te stellen dat een korting alleen vandaag zou gelden en belangrijke informatie achter te houden. Bovendien worden beloofde producten of diensten soms niet geleverd.

Zelf onderzoek doen

Uit onderzoek van de ACM blijkt dat bijna de helft van de 1800 ondervraagden telefonisch of aan de deur is benaderd voor de verkoop van energieproducten. Verkopers zetten vooral in op de verkoop van zonnepanelen, maar ook thuisbatterijen zijn populair om aan te smeren.

De ACM roept op zelf onderzoek te doen, bijvoorbeeld door bij de gemeente aan te kloppen. "Energiecoaches daar kunnen je tips geven om energie te besparen". Met de slogan "Stop het gesprek. Start je eigen check", wil de ACM aanmoedigen dat de consumenten zelf afwegingen maken en zich niet laten misleiden.

Uit het onderzoek van de toezichthouder blijkt ook dat meer dan een derde van de respondenten hun woning wel willen verduurzamen. Tegelijkertijd vindt meer dan 40 procent van de ondervraagden dat er te veel mogelijkheden zijn, wat het lastig maakt een goede keuze te maken. Bij mensen met veel financiële zorgen is dat zelfs meer dan de helft. Bij die laatste groep speelt soms ook de angst dat ze snel moeten verduurzamen, omdat energie anders onbetaalbaar wordt.

Geld terug eisen

Niet alleen kloppen consumenten aan bij de ACM. De Consumentenbond zegt in een jaar tijd bijna 1000 klachten van consumenten over misleidende verkoop van energieproducten te hebben ontvangen. "De verkopers zijn vaak erg agressief. Ze misleiden niet alleen, maar intimideren en bedreigen consumenten ook."

Op de website van de Consumentenbond staat een lijst met namen van bedrijven waar veel klachten over binnenkomen. "Maar het nadeel is dat ze regelmatig van naam wisselen. Daarom raden we aan überhaupt niet in te gaan op verkoop aan de deur of via de telefoon", vertelt een woordvoerder.

Als consumentenvereniging kunnen zij mensen helpen die vermoeden misleid te zijn. "Wij sommeren die bedrijven en eisen dat zij stoppen met hun praktijken. Waar we kunnen ondernemen we juridische stappen en halen we het geld van de consument weer terug".

Verduurzaming toegankelijk

Ook de Vereniging Eigen Huis herkent de verhalen van onbetrouwbare verkopers. "Mensen worden misleid, maar juridisch gezien niet opgelicht omdat ze slim met bepaalde regels omgaan."

Daarnaast ziet Verenging Eigen Huis dat mensen het lastig vinden om te verduurzamen, zeker als er ook onbetrouwbare verkopers tussen zitten. "We willen dat verduurzaming toegankelijk blijft voor mensen en daarom af van de malafide verkopers".

Internationale journalistenorganisatie zet Trump op lijst van persvijanden

2 weeks 1 day ago

Reporters Without Borders (RSF) heeft de Amerikaanse president Trump op een lijst gezet van persvijanden. Trump heeft een vermelding 'verdiend' vanwege zijn "ontluisterende reeks aanvallen op de pers", aldus de internationale belangenorganisatie voor journalisten.

In de lijst heeft RSF 33 'persvrijheidsroofdieren' opgenomen. Ze hebben gemeen dat ze allemaal de persvrijheid haten, onafhankelijke stemmen onderdrukken en het recht op vrije informatie vertrappen, aldus de organisatie.

Trump maakt als president gebruik van "verbale aanvallen" tegen journalisten en juridische intimidatie. Volgens RSF heeft het er alle schijn van dat de president de onafhankelijke journalistiek wil dwingen om zijn politieke belangen te dienen.

Met Poetin, Bin Salman en Akhundzada

RSF refereert onder meer aan het beperken van de toegang van journalisten tot het Witte Huis en het Pentagon, waarbij Trump hem goedgezinde media voorrang geeft en gevestigde media geregeld beticht van fake news. Daarmee ondermijnt hij "constitutionele garanties voor een vrije pers en bedreigt hij de toegang van burgers tot betrouwbaar, onafhankelijk nieuws".

Ook spande Trump tal van rechtszaken aan tegen mediaorganisaties. Gisteren nog kwam zo'n zaak in het nieuws, die tegen The Wall Street Journal: een federale rechter wees Trumps eis voor een schadevergoeding van 10 miljard dollar af. Andere zaken, waaronder tegen de BBC, lopen nog.

Trump staat op de lijst te midden van dictators en autocratische leiders, onder wie de Russische president Poetin, president Ortega van Nicaragua, de Turkse president Erdogan, de Saudische leider Mohammed bin Salman en de Afghaanse Taliban-leider Haibatullah Akhundzada. Ook het Israëlische leger, de Chinese Communistische Partij en het Mexicaanse drugskartel Jalisco staan vermeld.

AI-content

Alphabet, het bedrijf achter Google en YouTube, wordt eveneens uitgelicht als vijand van de vrije media. Het bedrijf krijgt, net als Meta (van Facebook, Instagram), een vermelding in de categorie 'economie - zij ruïneren media financieel'.

RSF schrijft dat lezers via Google worden weggeleid van traditionele media en in plaats daarvan AI-gegenereerde content voorgeschoteld krijgen, waarbij veelal informatie van diezelfde traditionele media wordt gebruikt. Advertentie-inkomsten komen ondertussen vooral terecht bij de techbedrijven.

Elon Musk heeft de lijst ook gehaald. Hij staat in een categorie van mensen en organisaties die media zwartmaken en wantrouwen tegen journalisten aanjagen. Met name Musks platform X wordt uitgelicht. Onder zijn leiding is het vroegere Twitter "een vehikel voor desinformatie" geworden. RSF haalt een studie aan waaruit zou blijken dat meer dan 90 procent van valse of misleidende posts over de Congresverkiezingen in de VS zonder correctie of commentaar blijft.

Belgische koning neemt ontslag premier De Wever 'in beraad', morgen nieuw overleg

2 weeks 1 day ago

Koning Filip van België heeft het ontslag van premier Bart De Wever niet geaccepteerd, maar "in beraad" genomen. De Wever diende vanochtend het ontslag in van zijn regering, nadat begrotingsonderhandelingen waren vastgelopen.

Na een onderhoud van ruim anderhalf uur met de koning vertrok de premier, zonder de pers buiten het Koninklijk Paleis in Brussel te woord te staan. "De premier heeft zijn ontslag aangeboden naar aanleiding van de mislukte begrotingsonderhandelingen", meldt het Belgische koningshuis in een verklaring.

"De Koning houdt zijn beslissing in beraad en pleegt vanaf morgen overleg met de partijvoorzitters van de meerderheid." Die nieuwe gesprekken met de partijleiders uit de regering-De Wever vinden in de komende dagen plaats en worden gevoerd door koning Filip.

In de verklaring zegt Filip het "te betreuren" dat de onderhandelingen op niets zijn uitgelopen en dat België "zich geen langdurige politieke crisis kan veroorloven". Hij hoopt dat de coalitiepartijen (N-VA, MR, Les Engagés, Vooruit en CD&V) in de komende dagen toch nog een akkoord sluiten, "om het algemeen belang en de bereidheid tot compromissen voorop te stellen".

Nieuw gesprek met De Wever

Vrijdag ontvangt de koning premier De Wever opnieuw. Dan moet er een plan klaarliggen om uit de politieke crisis te komen.

Belgische media hielden al nadrukkelijk rekening met de uitkomst dat De Wevers verzoek "in beraad" zou worden genomen. Andere opties voor koning Filip waren het ontslag accepteren of weigeren.

Nachtelijke begrotingsgesprekken

Premier De Wever ging vanochtend op audiëntie bij de koning, nadat een nachtelijke onderhandelingen met de vijf coalitiepartijen op niets waren uitgelopen. De Wever wil in de komende jaren 10 miljard euro besparen. De onderhandelingen daarover liepen al maanden. De premier had dinsdag als deadline gesteld voor een deal.

Binnen de coalitie is sprake van een klassieke links-rechtstegenstelling. De Wevers N-VA en de liberale partij MR willen bezuinigen op uitgaven in de gezondheidszorg, terwijl de andere coalitiepartijen (Les Engagés, Vooruit en CD&V) juist aandringen op belastingverhogingen.

Weer aangifte tegen Philip Morris: 'Verhitte tabaksproduct nieuwe golf van misleiding'

2 weeks 1 day ago

De Stichting Rookpreventie Jeugd gaat aangifte doen tegen tabaksproducent Philip Morris wegens misleiding en verboden reclame. Volgens de stichting beweert de producent in zijn reclame-uitingen dat zijn elektronische sigaret minder slecht is dan gewoon roken en wordt de consument op die manier bedrogen.

Voor de aangifte heeft de stichting advocaat Bénédicte Ficq in de arm genomen. Het is niet voor het eerst dat de Stichting Rookpreventie Jeugd samen met Ficq optrekt tegen Philip Morris. In 2016 deden zij ook al aangifte tegen de tabaksproducent. Toen voor onder meer poging tot doodslag en poging tot mishandeling.

Dit leidde destijds niet tot strafrechtelijke vervolging voor Philip Morris. In de nieuwe aangifte richt de stichting zich op het door Philip Morris ontwikkelde systeem waarmee tabak niet wordt verbrand, maar verhit. Volgens de tabaksproducent is dit zogenoemde IQOS-systeem minder slecht voor de gezondheid omdat door de lagere verbrandingstemperatuur lagere concentraties gifstoffen vrijkomt.

'Ziekmakende misleiding'

Stichting Rookpreventie Jeugd stelt dat het roken via deze tabaksverhitter even verslavend is als het roken van een gewone sigaret. De rook die vrijkomt bevat net zo goed kankerverwekkende stoffen en doordat er echte tabak wordt gebruikt, kan het net zo goed schade veroorzaken aan de longen en luchtwegen.

Ook volgens het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) is het geen veilig alternatief voor roken. Mede daarom is de claim van Philip Morris dat roken via IQOS minder slecht voor de gezondheid zou zijn, aanvechtbaar, aldus advocaat Ficq.

"We doen aangifte tegen ziekmakende misleiding. Het past in een patroon van misleiding en bedrog van bijna 100 jaar. Vroeger werd de sigaret al gepresenteerd als goed tegen astma en de luchtweginfecties", zegt zij. "Overheden hebben zich laten belobbyen en laten misleiden waardoor regelgeving is ontstaan die heel handig en werkbaar is voor de industrie zelf."

De aangifte is daarom niet alleen tegen Philip Morris, maar ook tegen de leidinggevenden van het bedrijf en tegen de wetenschappers die hun gezondheidsclaims ondersteunen, aldus Ficq. "Het verhitte tabaksproduct is een nieuwe golf van misleiding. Het is een nieuwe manier om het verdienmodel van de tabaksindustrie in de lucht te houden."

Aangifte gesteund door KWF

De aangifte die de stichting half november zal indienen bij het Openbaar Ministerie (OM) wordt gesteund door het Antoni van Leeuwenhoek Nederlands Kanker Instituut, Stichting Longkanker Nederland, het Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde, de Hartstichting, het Longfonds en KWF.

Volgens Ficq heeft de aangifte meer kans van slagen dan de zaak die in 2016 werd aangespannen. Toen werden de pijlen gericht op de zogenoemde sjoemelsigaret, een sigaret waarmee de roker via ventilatiegaatjes in het filter meer schadelijke stoffen binnenkrijgt dan is toegestaan en ook op de verpakking staat.

De rechter oordeelde destijds echter dat regulering van de tabaksindustrie via de politiek moest gebeuren, niet via een strafzaak. Ficq: "De sjoemelsigaret was al geplugd bij de wetgever. Er is nu iets nieuws op de markt. Wij menen een sterke strafzaak te hebben doordat wij de overtredingen al in kaart hebben gebracht."

Eigen portrettenmuur vrouwelijke hoogleraren Erasmus: 'Rolmodellen hard nodig'

2 weeks 1 day ago

Op de Erasmus Universiteit in Rotterdam is een portrettengalerij van hoogleraren sinds kort uitgebreid met portretten van vrouwelijke hoogleraren. Volgens Renske Keizer, zelf ook hoogleraar, zijn vrouwelijke rolmodellen nog steeds hard nodig. "Het is niet alleen een beroep voor mannen."

In het hoofdgebouw van de universiteit hangt aan de wanden naast de trappen een collectie met portretten van voornamelijk mannelijke hoogleraren. Sinds deze zomer zijn er 48 nieuwe portretten bij gekomen van vrouwelijke hoogleraren. Doel van deze galerij: een betere zichtbaarheid van vrouwen in academische topposities. Rolmodellen dus.

"Het is een erkenning voor wat wij als vrouwen ook hebben bijgedragen aan de ontwikkeling van de universiteit", zegt hoogleraar Familiesociologie Renske Keizer (43) tegen de regionale omroep Rijnmond. Ook haar foto is een recente aanvulling op de portrettenreeks.

Gelijkwaardigheid

Hoewel iets meer dan de helft van het aantal studenten vrouw is en iets minder dan de helft van de promotiestudenten ook, wordt dat percentage steeds kleiner naarmate de functie hoger is. Uit de laatste cijfers van het Rathenau Instituut, dat de regering adviseert, blijkt dat landelijk een op de drie hoogleraren een vrouw is.

Keizer: "Dat heeft niets te maken met wat vrouwen daadwerkelijk kunnen, wel met hoe we aankijken tegen mannen en vrouwen en hoe we mannelijk en vrouwelijk gedrag beoordelen, maar ook hoe de taken tussen mannen en vrouwen worden verdeeld."

Keizer noemt een voorbeeld. "Laatst was ik bij een toespraak van een collega in Delft. We werden opgeroepen om ons op te stellen, waarbij werd gezegd dat ik naast een mannelijke hoogleraar moest gaan staan omdat vrouwen vergezeld dienen te worden door mannen. Ik dacht: dit kan je toch niet menen? Maar hij zei het heel serieus."

Volgens Keizer bleek het achteraf te gaan om een misplaatste grap. "Maar het zegt wel iets over hoe er op sommige plekken nog steeds over vrouwen, en hier dan specifiek, vrouwelijke hoogleraren wordt gedacht."

Ook speelt het ouderschap een grote rol, volgens Keizer. Ze is fulltime hoogleraar en moeder van drie kinderen. "Hoewel de zorgtaken tussen mannen en vrouwen al een stuk gelijkwaardiger worden verdeeld dan vroeger, zie je wel dat het nog heel vaak de vrouw is die op de achtergrond het gezinsleven bestuurt. Deze 'mental load', een grotendeels onzichtbare taak, neemt veel tijd in beslag", vertelt Keizer.

Ook zij ondervindt dat zelf. "Ook ik ben thuis grotendeels verantwoordelijk voor het managen van het huishouden. En dat terwijl mijn man in het werkende leven een succesvol manager is. Het is er helaas toch ingeslopen", lacht ze. "Maar dat het huishouden en het gezinsleven in veel gevallen toch nog grotendeels als de verantwoordelijkheid wordt gezien van vrouwen, draagt eraan bij dat de combinatie van een leiderschapsfunctie en een gezin nog steeds pittig kan zijn voor vrouwen."

Rolmodel

Keizer probeert daarom ook een rolmodel te zijn voor jonge wetenschappers, waarbij ze wil laten zien dat een druk privéleven op een gezonde manier gecombineerd kan worden met een succesvolle academische carrière. "Het werk als docent of wetenschapper is namelijk nooit klaar, je kan altijd doorwerken. En ik voel een verantwoordelijkheid richting de jongere generaties om daar scherp op te zijn."

Hoewel Keizer de fotogalerij een goed initiatief vindt, heeft ze nog wel een kritische noot. "Als je naar de foto's kijkt, zijn het voornamelijk witte vrouwen. Ik denk dat we in een wereldstad als Rotterdam een betere afspiegeling van de maatschappij zouden kunnen en moeten zijn, ook onder hoogleraren."

Raad van State vernietigend over haast met box 3, overleg begroting verder onder druk

2 weeks 1 day ago

De Raad van State heeft een vernietigend oordeel over het kabinetsplan om een nieuwe vermogenswinstbelasting via box 3 in te voeren. De adviseur van het kabinet adviseert het plan niet door te zetten omdat het te snel en niet zorgvuldig gaat.

Ook de uitvoering ervan zou eronder te lijden hebben, aldus de Raad van State, met alle gevolgen van dien voor de Belastingdienst en banken. De Raad van State keert zich niet tegen de inhoud van de plannen maar tegen de manier waarop het gaat.

De Raad verwijst ook naar een nog niet openbaar gemaakte uitvoeringstoets van de Belastingdienst waaruit blijkt dat invoering per 2028 niet haalbaar zou zijn.

Het kabinet kan een advies van de Raad van State naast zich neerleggen. Mocht het kabinet met de plannen verder willen gaan, dan zegt de Raad dat beter niet voor 2030 te doen. Minister Heinen van Financiën streefde nu naar 2028. De Raad wil dat het kabinet met een gedegen wetsvoorstel komt.

Box 3 is een hoofdpijndossier van politiek Den Haag geworden. Waar gaat de discussie over? En wat is box 3 eigenlijk? We leggen het uit in de onderstaande video:

Vrijwel alle politieke partijen willen iets veranderen aan de manier waarop vermogenden belast worden. Vermogenden zouden in het nieuwe systeem pas belasting over hun spaargeld, huis of beleggingen betalen als ze het daadwerkelijk verkopen of incasseren. Nu wordt per jaar belasting betaald over een fictief rendement.

Dat nieuwe systeem kost de overheid de eerste jaren vele miljarden. In de politiek is al tijden discussie waar het van betaald moet worden, en ook nu is er nog geen overeenstemming over de dekking.

Daarnaast gaven banken al aan weinig tijd te hebben om hun IT-systemen aan te passen.

Het was een wens van de VVD om de veranderingen snel in te voeren.

Of het minderheidskabinet de plannen doorzet, moet de komende dagen duidelijk worden bij de onderhandelingen over het belastingplan. Het overleg komt door dit advies nog meer onder druk te staan.

A Hackable Analog Phone System

2 weeks 1 day ago
Do you have old landline phones laying around the house, with touchtone buttons or rotary dials? Perhaps you’d like to do something with them! [Scott Dylewski] has built hardware to …read more
Zoe Skyforest

Auto op z'n kant in Velp, bestuurder aangehouden

2 weeks 1 day ago

Een auto is gisteravond bij een verkeersongeval in Velp gekanteld. De bestuurder van de auto is aangehouden, schrijft Omroep Gelderland.

De melding van het ongeluk kwam om 19.22 uur binnen bij de meldkamer. Op beelden van na het ongeluk is te zien dat het voertuig op de zijkant ligt, op een smalle weg tussen rijtjeshuizen en een plantsoen.

Het ongeval leidde tot veel tumult in de woonwijk, zegt een 112-verslaggever tegen Omroep Gelderland. Er zou bij het ongeluk zelfs een vechtpartij zijn ontstaan. De politie kwam eraan te pas om de rust te herstellen.

Agenten hebben een deel van de straat afgezet. Waardoor de auto op z'n kant belandde, is nog niet bekend. Ook is niet duidelijk of er mensen gewond zijn geraakt.

Weggestemde Democraat steunt ineens Republikein in spannende kiesstrijd Michigan

2 weeks 1 day ago

Een onverwachte steunverklaring in een felbevochten senaatsrace veroorzaakt deining in de Amerikaanse staat Michigan. Congreslid Haley Stevens, die het in de Democratische voorverkiezing aflegde tegen partijgenoot Abdul El-Sayed, spreekt ineens haar steun uit voor zijn Republikeinse tegenstander Mike Rogers.

Met nog minder dan twee dagen te gaan tot de tussentijdse verkiezingen schokt haar besluit Democraten door het hele land. De partij hoopt door onvrede over het beleid van president Trump de macht in het Congres te kunnen terugpakken bij de midterms morgen. De senaatszetel van Michigan is daarin een belangrijke component.

Het botert al langer niet tussen Stevens en El-Sayed. Ze beloofde na haar verlies in augustus meermaals de partij te verenigen en op hem te zullen stemmen, maar de bittere voorverkiezingen deinden nog altijd na. Stevens, die haar zetel in het Huis van Afgevaardigden opgaf om senator te proberen te worden, is een uitgesproken voorstander van Israël. El-Sayed, die de eerste moslim in het Amerikaanse hogerhuis kan worden, is juist uitgesproken kritisch over dat land.

Uitnodiging ingetrokken

De onvrede werd op de spits gedreven bij een kerkdienst die gisteren juist de eenheid binnen de partij moest uitstralen. El-Sayed wilde daar ook Stevens bij hebben, maar trok de uitnodiging in toen ze opnieuw openlijk kritiek op hem had. Stevens koos daarop frontaal de aanval.

"Onze Democratische senaatskandidaat zegt dat ik niet meer welkom ben bij zijn campagne en moet wegblijven", legde ze haar keuze uit in een video. "Daar heeft hij gelijk in. Daarom steun ik vanaf nu Mike Rogers." Ze liet zich meteen ook met de Republikein fotograferen bij een kerkdienst. Rogers liet weten vereerd te zijn door haar steun.

Het steuntje in de rug voor Rogers kan El-Sayed duur komen te staan: Stevens wist bij de voorverkiezingen in augustus districten aan zich te binden met veel zwarte en Joodse Democraten, kiezers die El-Sayed moet zien te overtuigen als hij wil winnen van Rogers.

Hoewel Stevens benadrukte dat het slechts gaat om deze ene senaatsverkiezing, reageren partijgenoten woest op haar besluit in deze precaire race. "Een walgelijk verraad" noemt fractieleider Schumer het. Hij vindt dat er juist een vuist moet worden gemaakt tegen de "racistische, islamofobe en overdreven, valse aanvallen op Abdul door Republikeinen".

De voorzitter van de Democraten in Michigan zegt dat Stevens "alles verloochent waar ze zei om te geven". Stevens' eigen stafchef heeft ontslag genomen, andere medewerkers zullen naar verwachting volgen. "We zijn geschokt en diep verdrietig", lieten ze weten in een verklaring.

President Trump was daarentegen zeer in zijn nopjes met deze onverwachte wending en prees Stevens als "een Zeer Gerespecteerd Democraat". "Dit noemen ze nou moed. Er zijn maar weinig mensen die het zo durven te tonen als Congreslid Haley Stevens!"

El-Sayed doet de ophef af als zinloos. "Dit doet er allemaal niet toe", reageerde hij tegen journalisten. "Er wonen 10 miljoen mensen in Michigan die een betere overheid verdienen. Ik richt me op de 9.999.998 over wie jullie het niet hebben."

Opnieuw hack bij supermarktketens, koelingen in België, Luxemburg en Zweden op tilt

2 weeks 1 day ago

Vriezers en koelkasten van meerdere supermarktketens in België, Luxemburg en Zweden zijn op tilt geslagen. Belgische supermarktketen Delhaize bevestigt berichtgeving in Belgische media over een hack. Een woordvoerder zegt dat "tientallen winkels" zijn getroffen in zowel Vlaanderen als Wallonië. Ook supermarkt Carrefour België meldt dat er vanochtend vijftien winkels zijn geraakt. Daarnaast zijn in Zweden supermarktketens getroffen.

HLN schrijft dat de temperaturen van koelinstallaties zijn gestegen naar 70 graden, maar dat kan Delhaize niet bevestigen. De zusterketen van Albert Heijn spreekt van een "IT-incident". Ook winkels van Delhaize in Luxemburg zijn geraakt, zegt de woordvoerder van het bedrijf. Het is niet bekend om hoeveel vestigingen het gaat.

Ook meldt Delhaize dat de koelsystemen in de winkels direct van het internet zijn afgesloten. "Er is snel actie ondernomen zodat de winkels operationeel kunnen blijven", aldus de woordvoerder. Of de hack met de koelsystemen te maken heeft met de cyberaanval bij Ahold Delhaize van vorige maand kan Delhaize nog niet zeggen: "Dat wordt nu onderzocht."

Waarschuwing per sms

Managers van de supermarkten kregen vanochtend rond 04.00 uur een sms van Delhaize om hen te waarschuwen voor de plotselinge temperatuurstijging, schrijft de Belgische nieuwssite RTL Info. Sommige winkels hebben koelwagens ingezet om hun voorraad te redden.

Ook Belgische slagerij De Laet & Van Haver meldt dat de temperaturen van koelinstallaties in de vestigingen plotseling omhoogschoten. "Rond 03.00 uur vannacht zijn er een paar instellingen van de koelingen van buitenaf aangepast", zegt teamleider operations Werner Muylle tegen de NOS.

"Dat zijn instellingen van een systeem dat voorkomt dat de koelingen bevriezen. Normaal gesproken komt er af en toe een klein beetje warme lucht in de koelingen tegen ijsvorming. Daarna moet het systeem eigenlijk weer gaan koelen. Dat gebeurde nu niet. Er kwam alleen nog maar warme lucht de koelingen in."

Copeland en Danfoss

De hack werd snel ontdekt, waarna de slagerij de toestellen heeft stilgelegd. Daardoor stopte het verwarmen. Een deel van de producten kon gered worden doordat er voldoende koude lucht aanwezig was om ze goed te houden. De rest is weggegooid, zegt Muylle.

De koelingen van de De Laet & Van Haver draaien op systemen van Copeland, zegt Muylle. "In andere vestigingen hebben we koelingen die werken met Danfoss, maar daar lijkt tot nu toe niks aan de hand. Voor de zekerheid hebben we ook die koelingen losgekoppeld van het systeem."

Ook twee grote ketens in Zweden hebben problemen met hun apparatuur. Vestigingen van supermarkt Ica geven op Facebook aan dat hun vriezers en koelkasten vannacht zijn gehackt en op 50 graden gezet.

Het bedrijf zegt tegen de NOS dat het niet kan bevestigen dat dit door een hack komt. Het zou gaan om winkels die hun koelapparatuur niet hebben aangesloten op het centrale netwerk van Ica. "We zijn dit aan het onderzoeken en proberen de winkeliers zo goed mogelijk te ondersteunen."

Ook sommige supermarkten van de Zweedse Coop hebben vandaag problemen met hun vriezers en koelkasten.

Franse supermarkten

Drie weken geleden werden supermarktketens in Frankrijk getroffen door een cyberaanval. Daarbij hadden hackers de koelsystemen ontregeld. Sommige systemen werden ingesteld op 50 graden, schreven Franse media. Het ging om honderden winkels van onder meer Intermarché, E.Leclerc, Netto en Coopérative U.

Het leek toen vooral te gaan om koelinstallaties van de Deense fabrikant Danfoss.

Albert Heijn

Vorige maand werden de diensten van Albert Heijn platgelegd. Klanten konden onder meer geen boodschappen bestellen. Vanwege de cyberaanval haalde moederbedrijf Ahold preventief systemen offline.

De website en de app van het bedrijf waren daardoor onbereikbaar. Dat gold ook voor andere merken van Ahold als Etos en Gall & Gall.

Ahold heeft na een oproep van de politie en het Openbaar Ministerie aangifte gedaan van de cyberaanval.

Tipgeld Bolle Jos verhoogd naar recordbedrag van 2 miljoen euro

2 weeks 1 day ago

Het Openbaar Ministerie verhoogt de beloning voor de tip die leidt tot de arrestatie van Jos Leijdekkers, beter bekend als Bolle Jos, tot 2 miljoen euro. Dat is het hoogste tipgeld dat ooit in Nederland is uitgeloofd.

Ons land maakt al jaren intensief jacht op Bolle Jos, die zich in Sierra Leone ophoudt. Hij zou daar nauwe banden hebben met mensen op hoge posities, onder wie de president.

De politie en het OM hopen met de verhoging burgers van Sierra Leone en andere landen in West-Afrika te verleiden informatie over zijn reis- en verblijfsgegevens te verstrekken.

Gouden tip

"We willen de verleiding groter maken voor de gouden tip", zegt minister Van Weel van Justitie in een toelichting. Hij zegt vooral te hopen dat mensen uit de omgeving van de crimineel hiermee worden geprikkeld. Maar het moet wel echt een tip zijn die leidt tot de aanhouding van Leijdekkers, voegt Van Weel eraan toe.

De hoop is bijvoorbeeld dat er een tip komt wanneer Bolle Jos in een ander land dan Sierra Leone is. Dat maakt het mogelijk makkelijker om hem aan te houden. Sierra Leone heeft zich tot nu toe niet bereid getoond om mee te werken aan de arrestatie of uitlevering van de drugscrimineel.

Cocaïnehandel

Leijdekkers wordt de meest gezochte crimineel van de Lage Landen genoemd. In Nederland is hij veroordeeld tot 24 jaar cel voor cocaïnehandel en een liquidatiepoging, in België heeft hij in verschillende zaken bij elkaar meer dan honderd jaar gevangenisstraf gekregen.

De beloning voor tips over Jos Leijdekkers stond tot nu toe op 200.000 euro. De hoogste beloning die justitie eerder uitloofde om een gezochte crimineel te pakken, was voor Ridouan Taghi. Dat ging om 100.000 euro.

'Schrijnende situaties' door onduidelijkheid over nabestaandenpensioen, zegt AFM

2 weeks 1 day ago

Een partner of ouder die overlijdt is al tragisch genoeg, maar als je als nabestaande pas daarna ontdekt geen recht te hebben op het pensioen levert dat "schrijnende situaties" op. Toezichthouder Autoriteit Financiële Markten (AFM) wil daarom dat pensioenuitvoerders deelnemers actiever informeren over het nabestaandenpensioen.

De AFM constateert namelijk dat er "een aantal situaties zijn waarin deelnemers, zonder zich daarvan bewust te zijn, niet gedekt zijn voor nabestaandenpensioen bij overlijden". Dat leidt ertoe dat nabestaanden te laat ontdekken nergens recht op te hebben.

Het nabestaandenpensioen is een uitkering die nabestaanden krijgen om te voorkomen dat hun inkomen opeens sterk daalt na het overlijden van een partner of ouder. Niet iedere nabestaande is daar voldoende van op de hoogte. Dat komt volgens de AFM doordat pensioenuitvoerders tekortschieten bij het verstrekken van informatie over het pensioen.

Complex en moeilijk te vinden

Daardoor kan na het overlijden blijken dat bepaalde zaken niet goed geregeld zijn. Zo kan een pensioenuitvoerder eisen dat een partner wordt aangemeld voor het overlijden. Gebeurt dat niet, dan heeft een nabestaande geen recht op nabestaandenpensioen. Ook kan achteraf blijken dat de dekking onvoldoende is om het weggevallen inkomen te compenseren.

"Er is niet per se te weinig informatie", zegt Anne de Groot, hoofd pensioenen bij AFM. "Het probleem is vooral dat de informatie heel complex en voor deelnemers moeilijk te vinden is. Mensen krijgen ermee te maken op een moment in hun leven dat ze heel kwetsbaar zijn."

Actief benaderen

De AFM vindt dat pensioenuitvoerders daarom regelmatig actief aan hun deelnemers moeten vragen of alles goed geregeld is. Daarnaast moeten ze nabestaanden duidelijk en volledig informeren. Bijvoorbeeld over het bedrag dat ze ontvangen, wanneer de uitkering start en hoe het pensioen zich in de toekomst ontwikkelt.

Sommige pensioenuitvoerders kiezen ervoor een nabestaande te koppelen aan een begeleider. "Maar ook dan blijft het vaak lastig om uit te zoeken wat je partner precies heeft opgebouwd", zegt De Groot.

Door de informatie duidelijker te maken en deelnemers en nabestaanden actief te informeren, kan volgens de AFM veel ellende voorkomen worden. "Deelnemers moeten op verschillenden momenten in hun leven keuzes maken", zegt De Groot. "Je moet bijvoorbeeld zelf een partner opgeven aan je pensioenuitvoerder. Dat vereist actie, je moet er zelf iets voor regelen."

Nieuwe regels

De waarschuwing van de AFM valt samen met de overgang naar het nieuwe pensioenstelsel. Daarbij veranderen ook de regels voor het nabestaandenpensioen.

"Vroeger bouwde je tijdens je werkende leven een potje op, dat ook na je pensioen bleef staan", zegt De Groot. "Dat wordt nu anders. Het wordt een soort verzekering. Als je uit dienst gaat, vervalt de dekking en hebben je nabestaanden geen recht meer op dat deel van je pensioen. Je kunt ervoor kiezen het opgebouwde bedrag te behouden, maar daar moet je wel actie voor ondernemen. Veel mensen weten dat niet."

Ook wordt het mogelijk om mensen met wie je samenwoont maar niet mee bent getrouwd aan te melden als je partner.

68 wilde eenden met gebroken vleugels en schotwonden gedumpt in België

2 weeks 1 day ago

In de Belgische provincie Antwerpen zijn tientallen dode wilde eenden met gebroken vleugels en schotwonden illegaal in de natuur gedumpt. Aanvankelijk werd gedacht dat de vogels door een ziekte waren doodgegaan.

De melding werd op 6 oktober gedaan, maar Vogelopvangcentrum Brasschaat/Kapellen meldt het nieuws nu pas om het onderzoek niet te hinderen. Het is niet bekend wie de 68 dieren in de natuur heeft achtergelaten. Dat wordt nog onderzocht.

Het opvangcentrum heeft drie eenden meegenomen voor verder onderzoek. "Bij het eerste uitwendige onderzoek merkten we al snel zaken op die niet in het plaatje van een natuurlijke sterfte of ziekte leken te passen", zegt de dierenopvang op Facebook.

Gebroken vleugels

Bij de meegenomen dieren zijn drie gebroken vleugels en een gebroken nek vastgesteld. Het dierencentrum zag ook een ingang van schotwonden bij de drie vogels en maakte röntgenfoto's om daar zeker van te zijn.

"Die bevestigden helaas wat we al vreesden: alle drie de eenden hadden meerdere hagelbolletjes in hun lichaam. Ook de vastgestelde breuken werden op de beelden bevestigd", aldus VOC Brasschaat/Kapellen.

Het dierencentrum zegt teleurgesteld en geschokt te zijn door de vondst. "Dit is geen situatie die we zomaar naast ons neer kunnen leggen."

Wilde eenden zijn net als in Nederland beschermde inheemse diersoorten. Jagen op de dieren mag onder bepaalde voorwaarden.

Politieke crisis in België: premier De Wever naar koning om ontslag kabinet aan te bieden

2 weeks 1 day ago

De premier van België Bart De Wever gaat vanochtend het ontslag van zijn regering aanbieden aan koning Filip, na een mislukt nachtelijk begrotingsoverleg. Dat melden diverse Belgische media.

Om 09.30 uur is premier De Wever aangekomen bij het Koninklijk Paleis in Brussel voor een afspraak met de koning. Hij stond de aanwezige pers niet te woord.

Tot diep in de nacht onderhandelde De Wever (N-VA) met zijn kernkabinet bestaande uit vijf partijen over de begroting. De onderhandelingen duren al maanden en ook vannacht bleef een akkoord uit.

De regering moet in de komende drie jaar 10 miljard euro besparen om binnen de Europese uitgavennorm te blijven. Er is sprake van een klassieke links-rechtstegenstelling binnen de coalitie. De Vlaams-nationalistische partij van De Wever wil met de liberale partij MR bezuinigen op uitgaven in de gezondheidszorg, terwijl de andere coalitiepartijen (Les Engagés, Vooruit en CD&V) juist aandringen op belastingverhogingen.

De premier wilde uiterlijk dinsdag een deal bereiken. De VRT spreekt van "een politieke crisis die al een tijdje duurt", maar eentje die nu "uitgediept" is. Dagblad De Morgen zegt dat de hoop op een doorbraak "vooraf al klein" was.

Meerdere opties

Voor het bezoek van premier De Wever heeft koning Filip zijn vakantie afgebroken. Als de koning het ontslag accepteert, worden er hoogstwaarschijnlijk nieuwe verkiezingen uitgeschreven. Een andere optie is dat de partijen in de huidige samenstelling op zoek gaan naar een nieuwe regering, maar die kans is klein. Politiek verslaggever Bart Verhulst van VRT noemt die mogelijkheid in gesprek met de NOS "politieke sciencefiction".

De koning kan ook weigeren, of het ontslag in beraad houden. Als Filip weigert moet De Wever opnieuw aan tafel gaan met de vijf coalitiepartijen en op zoek naar een akkoord. Wanneer de koning het ontslag in beraad houdt, moet de premier op zoek naar een uitweg om uit de politieke impasse te komen. Volgens Belgische media zoals de VRT en Het Laatste Nieuws is dat "het meest waarschijnlijke scenario".

Oplopende staatsschuld

Het Belgische begrotingstekort bedroeg vorig jaar 5 procent, terwijl een tekort van maximaal 3 procent volgens de Europese regels is toegestaan. Ook de Belgische staatsschuld is veel hoger dan door Europa wordt voorgeschreven.

De Belgische schuld is nu ruim 735 miljard euro. Dat is meer dan 110 procent van het Belgische bruto binnenlands product (bbp). Dat mag maximaal 60 procent zijn. Door het uitblijven van een akkoord is de rente op staatsleningen flink toegenomen en moet België meer betalen om zijn schulden te herfinancieren.

Eerdere begrotingscrisis

Ook vorig jaar zat België in een begrotingscrisis na maandenlange onderhandelingen. Toen trok De Wever ook naar de koning, maar dat was om extra tijd te krijgen. Hij kreeg 50 dagen extra voor de onderhandelingen. Uiteindelijk werd toen op 24 november een akkoord bereikt en daarmee een noodbegroting afgewend.

Techno-grondlegger Juan Atkins (64) overleden

2 weeks 1 day ago

De Amerikaanse dj en producer Juan Atkins is op 64-jarige leeftijd overleden. Dat meldt zijn management. Atkins geldt als een van de grondleggers van de technomuziek.

Zijn lichaam werd zaterdag gevonden in een hotelkamer in Mexico-Stad, waar hij zou optreden. In het ziekenhuis werd vastgesteld dat Atkins was overleden. De doodsoorzaak is niet bekendgemaakt.

Atkins werd geboren in Detroit, met Derrick May en Kevin Saunderson vormde hij begin jaren 80 de Belleville Three. Ze ontwikkelden in die tijd muziek die bekend werd als Detroit techno.

Atkins wordt ook gezien als degene die de naam techno bedacht. In 1988 bracht hij de track Techno Music uit, die verscheen op een compilatie-album van Detroit-technotracks. Daarmee maakte ook het Europese publiek kennis met Detroit techno. Met zijn muziek had Atkins dan ook grote invloed op de ontwikkeling van de elektronische dansmuziek wereldwijd.

Het invloedrijke Amerikaanse muziekblad Rolling Stone concludeerde in 2022 dan ook stellig: "Atkins heeft techno uitgevonden, punt uit. Hij bracht het tot leven en gaf er een naam aan."

Kraftwerk

3FM-dj Justin Verkijk sprak Atkins dit voorjaar nog, toen hij voor zijn podcast Als Muren Konden Praten naar Detroit reisde. Verkijk zegt dat Atkins in zijn begintijd geïnspireerd was door de Duitse band Kraftwerk. "Hij probeerde het na te maken, maar het werd anders, een eigen interpretatie. Er zat misschien meer gevoel in."

Verkijk herinnert zich een man die niet graag terugkeek. "Gek genoeg, voor iemand die zo'n belangrijke rol heeft gespeeld in de muziekgeschiedenis."

Atkins maakte op de 3FM-dj een fragiele indruk. "Toen hij binnenliep voor dat interview dacht ik: gaat deze man de kerst nog wel halen? Hij moest een paar keer stoppen omdat hij zo erg aan het hoesten was, en er was iets met zijn been."

Financieel onafhankelijk werd Atkins ondanks zijn pionierswerk waarschijnlijk nooit, denkt Verkijk. "Hij reisde nog de hele wereld rond, omdat hij van optreden houdt maar waarschijnlijk ook om geld in het laatje te brengen."

Dekmantel

In de jaren 90, techno was inmiddels alom aanwezig, stortte Atkins zich op het project Infiniti, waarmee hij verder experimenteerde. In 1996 kwam The Infinity Collection uit, in 1998 Skynet. Na 2000 was hij minder productief qua albums. Hij ging samenwerken met een andere grote naam in de technowereld, Moritz von Oswald. Ze vormden het duo Borderland en brachten twee albums uit.

In 2023 bracht hij onder Cybotron, waaronder hij in zijn jonge jaren ook optrad, nieuwe muziek uit en trad hij live op. Dit jaar trad hij nog op op het Amsterdamse festival Dekmantel en vorige maand was hij te gast bij ADE in Amsterdam, waar hij optrad met zijn dochter.

Kevin Saunderson noemt Atkins "een ware visionair die vele deuren heeft geopend, ook voor mij". Verder schrijft hij: "De weg die we samen hebben afgelegd, heeft muziek voor altijd veranderd. Ik zal hem altijd dankbaar blijven voor zijn vriendschap, zijn sturing en voor alles wat hij onze scene heeft gegeven".

Zeker twaalf buitenlanders onder dodelijke slachtoffers treinramp Spanje

2 weeks 1 day ago

Het aantal dodelijke buitenlandse slachtoffers van de treinramp in Spanje vorige week is gestegen naar twaalf. In totaal kwamen 69 mensen om het leven. Van drie mensen moet de identiteit nog worden vastgesteld. Spaanse autoriteiten verwachten dat ook zij buitenlanders zijn.

Onder de slachtoffers zijn 54 Spanjaarden en vier Amerikanen. De andere slachtoffers komen uit Canada, Japan, Argentinië, Mexico, Tunesië en Tsjechië. Eerder werd ook al de identiteit van een Portugees en een Fransman vastgesteld.

Spaanse media schrijven dat de verwachting is dat later vandaag de laatste drie slachtoffers worden geïdentificeerd. De politie is nog altijd actief op de plaats van het ongeluk. Volgens de krant El País worden treinwagons verplaatst naar een veilige locatie voor verder onderzoek.

Met volle vaart

Vorige week woensdag botste zo'n 140 kilometer ten zuiden van Madrid een hogesnelheidstrein op volle snelheid op een stilstaande trein. Dit gebeurde vlak bij het dorpje Urda.

Door een storing in het veiligheidssysteem stonden treinen stil op de hogesnelheidslijn van Madrid naar Andalusië. De verkeersleiding gaf op een gegeven moment toestemming om weer te gaan rijden, maar een van de treinen bleef stilstaan. Een hogesnelheidstrein reed daar in volle vaart achterop.

Het was het derde dodelijke treinongeluk dit jaar in Spanje. Naast de 69 dodelijke slachtoffers raakten tientallen mensen gewond.

Waarschuwingen KNMI op de schop: einde aan code geel, oranje of rood per provincie

2 weeks 1 day ago

Als het voorheen glad was in de kop van Noord-Holland gaf het KNMI een code geel, oranje of rood voor de hele provincie. Ook bij dreigende onweersbuien en stormen kregen grote delen van ons land een waarschuwing, terwijl meteorologen wisten dat dat onnodig was.

Vanaf vandaag is dat voorbij, belooft het KNMI. Het weerinstituut gaat lokaler waarschuwen voor storm, mist, hitte, gladheid, onweer en ander gevaarlijk weer.

Dat moet organisaties helpen zich gerichter voor te bereiden op weerrisico's. Het weerinstituut hoopt ook dat mensen minder vaak een weeralarm krijgen dat niet strookt met wat ze om zich heen zien.

Preciezere kaarten

"Dat betekent dat we mensen beter kunnen waarschuwen", zegt Maarten van Aalst, hoofddirecteur van het KNMI. "Maar ook dat het vertrouwen in de waarschuwingen beter kan blijven."

Meteorologen kunnen straks op de kaart een gebied tekenen waarin een weeralarm geldt. Daarbij hoeven ze geen rekening te houden met grenzen van provincies of gemeenten.

De kaarten zijn online en in de app van het KNMI te zien. Daarbij kunnen mensen inzoomen of zoeken op hun woonplaats. Organisaties kunnen de data ook downloaden om hun eigen kaarten of toepassingen te maken.

Efficiënter werken

De veiligheidsregio's hopen dat ze met deze verandering efficiënter kunnen werken, zegt Remmy van Lieshout, directeur Crisisbeheersing bij de Veiligheidsregio Amsterdam-Amstelland.

Als voorbeeld noemt ze een storm die Den Helder treft. In dat geval moet de veiligheidsregio zich daar schrap zetten voor omgevallen bomen en ongelukken. "Maar dat doen wij op dit moment ook in Amsterdam, omdat we niet weten of het in Amsterdam plaatsvindt", zegt Van Lieshout. "Als het goed is horen wij vanaf november: 'Het is in Den Helder en niet in Amsterdam'."

Om de lokale waarschuwingen mogelijk te maken was eerst een wetswijziging nodig. Sinds 20 mei mag het KNMI waarschuwingen afgeven die kleinschaliger zijn dan provincies. Daarna bereidde het weerinstituut zich nog maanden voor om het ook technisch te kunnen.

Meldingen voor onweersbuien

Al eerder kreeg de KNMI-app een functie die een melding geeft geeft wanneer je op maximaal 15 minuten van een dreigende onweersbui bent. Die mogelijkheid werd in augustus gelanceerd. Tot dusver is deze ten minste één keer gebruikt rond Middelburg, in Zeeland, dat op 28 augustus werd getroffen door een onweersbui.

Commerciële aanbieders van weersinformatie stelden vorig jaar dat het KNMI oneerlijk concurreert met hen. Het instituut wordt betaald met belastinggeld en biedt een gratis app aan. De rechter stelde hen in het ongelijk en het KNMI mag zijn app blijven aanbieden.

Wat betreft de weeralarmen zijn per soort harde grenzen afgesproken voor een code geel of oranje. Een code rood wordt, in overleg met andere organisaties, afgegeven als duidelijk is dat de impact van weer heel groot is. Dit jaar gaf het KNMI voor het eerst een code rood voor hitte.

De Caraïbische eilanden hebben hun eigen waarschuwingssysteem voor bijvoorbeeld orkanen. Dat is afgestemd met eilanden in de omgeving.