Aggregator

Opnieuw duizenden Tsjechen de straat op tegen hervorming publieke omroep

1 week 6 days ago

In Tsjechië zijn opnieuw duizenden mensen de straat op gegaan uit solidariteit met de publieke omroep. Radio- en tv-medewerkers staakten vandaag uit protest tegen de hervormingsplannen van de regering voor de publieke omroep en trokken in het zwart gekleed door het centrum van Praag. Zij waarschuwen dat die plannen de onafhankelijkheid van de omroep ondermijnen.

De regering van de populistische premier Babis, die leunt op steun van twee rechtse partijen, verwijt publieke en private media partijdigheid en wil nu de omroepbijdrage schrappen. Het geld moet dan uit de algemene begroting komen, zodat de regering er meer grip op krijgt. De coalitie trekt daar bovendien 15 procent minder voor uit dan het budget dat de omroep nu te besteden heeft. Babis wijst er daarbij op dat het publiek minder gaat betalen.

De regering kreeg het wetsvoorstel vorige maand in een eerste stemming aangenomen na de debattijd tot een minimum te hebben ingeperkt. Met verdere bespreking in het parlement in aantocht schroeven tegenstanders het protest op. Vorige week maandag was er een demonstratie, vandaag kwam daar de staking bij en volgende week zondag staat opnieuw een betoging gepland.

Orbán en Vucic

Oppositiegroepen leggen een verband met hervormingen die de dit voorjaar weggestemde premier Orbán in Hongarije doorvoerde, en zijn oud-collega Vucic in Servië - die inmiddels ook zijn meerderheid kwijt is. Zij wisten een netwerk van regeringsgezinde media op te bouwen. Tegengeluiden verdwenen daarmee naar de achtergrond.

"Als dit voorstel wordt aangenomen, krijgt de regeringscoalitie instrumenten in handen om de inhoud van de publieke media politiek te beïnvloeden", aldus Jan Molácek, verslaggever bij de Tsjechische televisie en lid van het stakingscomité, tegen persbureau Reuters. Uit onderzoek blijkt dat de publieke omroep tot de meest gevolgde en meest vertrouwde nieuwsbronnen van het land behoort.

Beknotting van de vrije pers roept in Tsjechië herinneringen op aan het communistische verleden en het gewelddadige einde van de Praagse Lente in 1968, met aanvallen van de Sovjet-Unie op Radio Praag. Het zijn hoofdstukken uit de geschiedenis waarvan veel Tsjechen dachten dat het land die helemaal achter zich had gelaten. Die weerstand tegen antidemocratische ontwikkelingen verklaart mede de hoge opkomst bij de vele betogingen.

Sinds de terugkeer van de populist Babis als premier, nu een klein jaar geleden, stromen pleinen en parken in Tsjechië met regelmaat vol met burgers die zich bezorgd tonen over de in hun ogen antidemocratische koers van de regering.

De grootste demonstratie vond plaats in maart, met naar schatting 200.000 mensen. Op andere betogingen van actiegroep 'Eén miljoen stemmen voor democratie' zijn in de voorbije maanden duizenden tot tienduizenden mensen afgekomen.

Drenten willen strengere aanpak wolf: 'Kinderen durven niet meer op de fiets'

1 week 6 days ago

Inwoners van Drenthe maken zich grote zorgen over de wolf in de provincie. Burgemeesters van tien gemeenten stuurden daarover een brandbrief naar staatssecretaris Silvio Erkens (Landbouw). Vandaag kwam hij naar Drenthe voor een gesprek.

Het gesprek ging voornamelijk over de schade die wolven aanrichten op het platteland. Niet alleen omdat ze paarden, koeien en schapen te grazen nemen, maar ook omdat mensen vervolgens angstig zijn. Sommige aanwezigen waren tot tranen toe geroerd, zag RTV Drenthe. "Kinderen durven niet meer op de fiets te stappen richting Hoogeveen", zei een van hen.

Burgemeesters Jan Zwiers (Midden-Drenthe) en Jouke Spoelstra (Westerveld) schoven aan in het kringgesprek, als medeondertekenaars van de brandbrief.

Schuw

Wolven moeten schuw worden, concludeerde staatssecretaris Erkens. Hij wil ervoor zorgen dat wolven die dat niet zijn (en te veel overlast veroorzaken) sneller afgeschoten kunnen worden. Bijvoorbeeld door een maximumaantal wolven in te stellen, en de meest problematische roedels af te schieten. Zo gebeurt het ook in Duitsland.

"Het is nodig om ervoor te zorgen dat de aanvallen op vee en incidenten rondom mensen niet toenemen", aldus Erkens.

Ook werd duidelijk dat de staatssecretaris "actief beheer" van de wolf noodzakelijk vindt. Wanneer en hoe snel dit geregeld kan zijn, blijft nog onduidelijk.

In de brandbrief pleiten tien van de twaalf Drentse burgemeesters verder voor een afgeschermd leefgebied voor de wolf. Het dier zou dan enkel in aangewezen natuurgebieden leven, zoals bij wilde zwijnen bijvoorbeeld ook het geval is.

Toenemende populatie

Op dit moment leven in Drenthe vier roedels wolven. Tot nu toe werden dit jaar zeker 13 welpen geboren in de provincie. "Ons bereiken steeds vaker verhalen over wolvenschade, zorgen over veiligheid en veranderingen in het dagelijks leven", aldus de tien burgemeesters.

Op een paar plekken in de provincie komen meer wolven voor dan op andere. Beilen is zo'n hotspot. Volgens burgemeester Zwiers laten de dieren zich daar steeds vaker binnen de bebouwde kom zien. "Vooral bij ouders en grootouders leeft de vraag hoe veilig het is wanneer kinderen buiten spelen of in het donker zelfstandig naar school fietsen."

Alleen de burgemeesters van Tynaarlo en Hoogeveen zetten geen handtekening onder de brief.

Dit jaar werden in Drenthe tot nu toe 49 meldingen gemaakt van schade door een wolf. Van 13 daarvan is bevestigd dat dat dier inderdaad de veroorzaker van de schade is. De overige meldingen worden nog onderzocht.

"Dat raakt dierhouders en agrariërs die hun dieren verliezen, maar ook inwoners die zich zorgen maken over hun leefomgeving of bepaalde natuurgebieden en wandelroutes mijden", aldus de burgemeesters. Financiële tegemoetkoming voor wolvenschade is belangrijk, stellen zij, maar neemt de schrik, het verdriet en de onzekerheid over de volgende nacht niet weg.

De burgemeesters vragen de staatssecretaris niet om direct tot uitvoering over te gaan, maar om de mogelijkheid van een "actief beheer van de wolf" serieus en volwaardig te onderzoeken. "De discussie over de wolf gaat uiteindelijk over de manier waarop wij natuur, landbouw, wonen en recreatie in een dichtbevolkt land naast elkaar willen organiseren", schrijven ze. "Niets doen is wat ons betreft geen keuze."

Dodental na aanval in regio Zaporizja loopt op, VN veroordeelt aanval op burgers

1 week 6 days ago

Het dodental van de Russische aanval van gisteren op een voormalig schoolgebouw in Oekraïne is opgelopen tot meer dan 30 en er worden zeker 50 mensen vermist. Reddingswerkers zijn nog op zoek naar overlevenden.

Er werden zeker negen bommen gedropt op het gebouw in Komysjoevacha, in de regio Zaporizja, waar humanitaire hulp werd uitgedeeld. Het gebouw fungeerde ook als schuilplaats. Het dorp ligt vlak bij het front.

De lokale autoriteiten hadden aangekondigd dat er hulpgoederen zouden worden uitgedeeld in het gebouw. Daarom stond er een lange rij mensen te wachten.

Aanval veroordeeld

De VN-missie die toezicht houdt op het naleven van de mensenrechten in Oekraïne, HRMMU, zegt dat de aanval in strijd lijkt te zijn met de meest fundamentele principes van het humanitaire recht.

"Óf het Russische leger wist dat er hulpgoederen werden uitgedeeld, óf het had zich van tevoren niet geïnformeerd wat er gaande was in het dorp dat het wilde aanvallen", zegt de VN-missie.

De aanval laat de verwoestende impact zien van zweefbommen op dichtbevolkt gebied, zegt de VN-missie. Zweefbommen of glijbommen kunnen door hun vleugels een lange glijvlucht maken en met behulp van navigatie heel precies doel treffen. Ze kunnen honderden kilo's explosieven dragen.

Spaanse minister van Transport stapt alsnog op na treinramp

1 week 6 days ago

De Spaanse minister van Transport Puente treedt af na de dodelijke treinramp van vorige week in Urda. Daar kwamen 69 mensen om het leven toen een hogesnelheidstrein op een stilstaande regionale trein inreed.

Het was de tweede dodelijke treinbotsing dit jaar met tientallen doden, waardoor Puentes positie als minister van Transport onder druk kwam te staan.

"Een minister van Transport in een land als Spanje kan niet aanblijven na twee ongelukken in minder dan een jaar tijd", verklaarde de minister. Hij zei dat hij dat besluit al had genomen direct na het ongeluk in Urda, maar dat hij in functie was gebleven om de gevolgen aan te pakken en maatregelen te treffen om dergelijke ongelukken in de toekomst te voorkomen.

Vorige week zei hij op een persconferentie nog dat hij geen gehoor gaf aan de oproep van oppositiepartijen en een vakbond om op te stappen.

Veiligheidsmaatregelen

Voordat hij zijn aftreden bekendmaakte kondigde Puente een nieuw pakket veiligheidsmaatregelen aan, waaronder nieuwe technieken in de twintig verkeersleidingcentra, aanpassing van de veiligheidsprotocollen en betere arbeidsomstandigheden voor het personeel in de verkeersleidingscentra.

Ook zei hij dat "het spoorwegsysteem in Spanje herzien moet worden".

Zo ging het vorige week mis bij de treinramp:

Duitse supermarkten ook getroffen door hack

1 week 6 days ago

Ook supermarkten in Duitsland zijn slachtoffer geworden van een aanval op hun koel- en vriesinstallaties. Supermarktketens Edeka, CAP en REWE melden dat hun koelsystemen door hackers waren overgenomen.

Gisteren werden supermarkten in onder andere Zweden, België en Italië getroffen. Ook in Nederland werden bedrijven getroffen: de temperatuur van de vries- en koelsystemen van ten minste zeventien bedrijven werd verhoogd. In Frankrijk was drie weken geleden een soortgelijke cyberaanval op supermarkten.

De temperatuur van de installaties liep op door een hack op de kastjes die ervoor zorgen dat een vriezer of koelvak met het internet verbonden is. Zo kan de installateur bijvoorbeeld op afstand zien dat er een storing is.

In de meeste gevallen ging het om koelinstallaties van Danfoss en Copeland. De bedrijven adviseerden supermarkten om hun koel- en vriessystemen los te koppelen van internet en alleen via een beveiligd netwerk verbinding te maken.

Spoedoverleg

In Italië heeft de regering spoedoverleg gehad met de inlichtingendiensten en cyberexperts na de hack van gisteren. De directeur van het Nationaal Agentschap voor Cyberbeveiliging noemt tijdige informatie-uitwisseling essentieel om de cyberaanvallen te voorkomen en erop te reageren.

Ook EU-agentschappen hebben spoedoverleg gehad om te bepalen hoe het beste op de aanvallen kan worden gereageerd. EU-landbouwcommissaris Hansen sprak over een "opzettelijke poging om onze voedselketen te onderbreken en het consumentenvertrouwen daarin te ondermijnen".

Het is nog altijd onduidelijk wie er achter de aanvallen zit. Omdat er geen financiële eisen zijn gesteld, vermoeden experts sabotage.

Boerenorganisaties kritisch over stikstofwet: 'Nog niet goed genoeg'

1 week 6 days ago

Boerenorganisaties reageren kritisch op de uitgewerkte stikstofplannen van het kabinet. Ze vinden dat de stikstofwet die vandaag is gepresenteerd op een aantal punten een verbetering is, maar dat het nog lang niet genoeg is. Milieuorganisaties zijn blij dat er kan worden gewerkt aan natuurherstel.

De wet, die voor de zomer al op hoofdlijnen werd gepresenteerd, moet ertoe leiden dat de uitstoot in 2035 drastisch is verlaagd ten opzichte van 2019. Zo mogen boeren in de zones rond kwetsbare natuur op termijn maximaal 1,5 koeien per hectare grond houden.

LTO-voorzitter Ger Koopmans vindt het stikstofpakket "op belangrijke onderdelen minder slecht dan de eerdere hoofdlijnenbrief", maar zegt dat "een aantal fundamentele bezwaren nog niet of onvoldoende" is weggenomen. Hij vindt dat de onzekerheid waarin boeren de afgelopen maanden leefden, niet is weggenomen en dat het kabinet daar snel verandering in moet brengen. "Zonder zekerheid is er ook geen perspectief."

"Er zijn stappen gezet op het gebied van zonering, grondgebondenheid, financiële ondersteuning en vergunningverlening", zegt Koopmans. Hij voorspelt "nog heel pittige en intensieve gesprekken met het kabinet".

De grootste landbouworganisatie vindt het onacceptabel dat het kabinet nog steeds niet inzichtelijk kan maken hoeveel er in totaal moet worden gereduceerd en hoeveel reductie er sinds 2019 al is gerealiseerd. Daardoor "weten boeren nog steeds niet hoeveel stikstofuitstoot zij waar moeten reduceren".

Uitwerking belangrijk

Ook het Nederlands Agrarisch Jongeren Kontakt (NAJK) is kritisch over het stikstofpakket. De jonge boeren vinden dat er "fundamentele verbeteringen" zijn, maar dat "de uitwerking moet uitwijzen of de maatregelen in de praktijk haalbaar, betaalbaar en uitvoerbaar zijn".

"Het blijft een gigantisch ingrijpend pakket dat een enorme opgave neerlegt bij jonge boeren en tuinders", zegt NAJK-voorzitter Gerben Boom. "Het kabinet moet nu laten zien dat de toezeggingen ook daadwerkelijk worden waargemaakt." Hij wil dat jonge boeren en tuinders perspectief wordt geboden.

Woningen en wegen

De wet is ook van groot belang voor de woningbouw. Voorzitter Arno Visser van Bouwend Nederland vindt het goed nieuws dat projecten weer door kunnen gaan. Het kabinet wil de verhoging van de rekenkundige ondergrens naar voren halen, waardoor er makkelijker vergunningen kunnen worden afgegeven.

"Als dit pakket wordt uitgevoerd ontstaat er weer ruimte om woningen en wegen te bouwen", zegt Visser. Wel wijst hij op de juiste volgorde. "Er kunnen pas vergunningen worden gegeven als de uitstoot vermindert en de natuur zich herstelt. In sommige gebieden kan het sneller dan in andere. Er zijn een paar regio's waar de stikstofproblematiek groter is. We staan al zes jaar stil en we zijn hier nog wel een aantal jaren mee bezig."

Absolute minimum

Milieuorganisaties noemen het stikstofpakket het absolute minimum van wat nodig is om Nederland uit de stikstofcrisis te krijgen. Natuur & Milieu is blij dat er nu meer duidelijkheid is, waardoor de druk op de natuur afneemt en er aan natuurherstel kan worden gewerkt en er ook voor boeren perspectief is.

"Zonder dat de natuur herstelt, kunnen er ook geen vergunningen worden verleend", zegt directeur Marjolein Demmers. "Als we dit niet doen, blijft Nederland op slot. Dat is voor de natuur niet goed maar ook voor de economie en de mensen niet."

Belangrijke stap

Ook Natuurmonumenten spreekt van een belangrijke stap in het oplossen van het stikstofprobleem. "Zonering rondom natuurgebieden is de basis om de natuur te herstellen. Het is de ruggengraat van het pakket. Dichtbij natuur moeten stikstof, vervuiling en verdroging het meest gericht worden aangepakt", zegt directeur Leonard Geluk in een eerste reactie.

Greenpeace noemt het een belangrijke verbetering dat er wordt gekeken naar een snelle aanpak van piekbelasters. Maar niet alle zorgen zijn weggenomen, zegt landbouwcampaigner Hilde-Anna de Vries.

"Wel maken we ons zorgen over de laatste aanpassingen die onder druk van de landbouwlobby zijn gedaan, die verder uitstel veroorzaken, terwijl de zorgen van groene boeren juist niet zijn weggenomen. Het blijft onacceptabel dat dit kabinet het Greenpeace-vonnis negeert, de KDW uit de wet sloopt en de rekenkundige ondergrens versneld ophoogt."

Nederlandse industrie krijgt compensatie voor dure stroom

2 weeks ago

De industrie krijgt volgend jaar 150 miljoen euro extra van het kabinet om de hoge stroomprijzen te compenseren. Dat staat in een brief aan de Tweede Kamer.

Ook komt geld dat al in het regeerakkoord was afgesproken eerder beschikbaar. Vanaf 2028 is dat 345 miljoen euro en vanaf 2029 is het 495 miljoen per jaar.

Bedrijven die deze compensatie willen ontvangen moeten dat wel voor de helft besteden aan verduurzaming, zoals in het bedrijf meer energie besparen of duurzame stroom opwekken.

Concurrenten

Ook uit een vergelijking van het kabinet blijkt weer dat Nederlandse bedrijven veel meer betalen voor elektriciteit en netwerkkosten dan concurrenten in België, Duitsland, Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk.

Het kabinet zou daarom het liefst rechtstreeks de industrie compenseren, maar dat mag niet volgens de Europese staatssteunregels. Daarom moet het nu via een soort verduurzamingsfonds.

De branchevereniging voor energiebedrijven in ons land, Energie-Nederland, zegt in een reactie positief te kijken naar de steun van het kabinet. "Maar voor bedrijven die willen investeren is dit niet voldoende. Zij hebben behoefte aan langjarig en voorspelbaar beleid, zodat zij met vertrouwen kunnen investeren."

Volgens de vereniging is er meer geld nodig om de industrie te helpen. Het bedrag zou bovendien ook structureel in een fonds beschikbaar moet zijn, stellen zij.

Indonesië arresteert drie hoge politiemensen op verdenking van aftappen president

2 weeks ago

In Indonesië zijn drie hoge politiefunctionarissen opgepakt op verdenking van het illegaal afluisteren van president Prabowo en tal van andere prominente Indonesiërs. Over het mogelijke motief van de drie is nog niets bekendgemaakt. Volgens de regering zijn er vooralsnog geen aanwijzingen voor landverraad.

Het politieonderzoek richt zich op het illegaal onderscheppen van communicatie. Dat zou zijn gebeurd door in strijd met de regels telefoons af te tappen, "waaronder die van de president, overheidsfunctionarissen, politici, mediafiguren, maatschappelijke leiders, activisten van ngo's en zakenlieden", aldus het hoofd van de landelijke recherche.

Illegaal op aftaplijst

Dat ongeoorloofd afluisteren zou dit en vorig jaar hebben plaatsgevonden, na het aantreden van Prabowo. De drie verdachten zouden opdrachten tot afluisteren hebben gegeven zonder zich daarbij te houden aan de daarvoor geldende procedures. Zo kwamen allerlei telefoonnummers uit het niets te staan op een lijst van nummers die de politie mag aftappen.

Onlangs gaven de drie verdachten opdracht om communicatie die ze via die lijst hadden verzameld te verwijderen, zo meldde de landelijke recherche vandaag. Dat hebben ze gedaan om bewijsmateriaal te verhullen en sporen van de afluisteroperatie uit te wissen, vermoedt de politie. Inmiddels zijn elf telefoons, een tablet en vier usb-sticks in beslag genomen.

De autoriteiten willen nog niets kwijt over het doel of het motief van de afluisteroperatie. Justitieminister Mahendra gaf wel aan dat onderzoekers geen aanwijzingen hebben dat de drie de veiligheid van Indonesië in gevaar wilden brengen of hebben gebracht. Dat zou aan de orde kunnen zijn als ze verkregen staatsgeheimen hebben doorgespeeld aan andere partijen.

Meerdere aanklachten

De drie hooggeplaatste politiefunctionarissen zitten nu vast in het detentiecentrum op het hoofdkantoor van de nationale politie. Daar gaven de autoriteiten ook hun persconferentie over de zaak. De verdachten zijn de stafchef van de president, het hoofd van de juridische afdeling en een instructeur bij het opleidingsinstituut van de nationale politie.

Minister Mahendra liet weten dat de drie op meerdere gronden worden aangeklaagd. De hoogste maximumstraf staat op het onrechtmatig onderscheppen van niet-openbare elektronische communicatie. Daar staat tot 10 jaar cel voor. Op twee andere wetsovertredingen, waaronder het wissen van gegevens, staat maximaal 6 jaar cel.

Stream, blog, kaart: zo volg je de uitslagen uit Amerika bij de NOS

2 weeks ago

De uitslagen van de Congresverkiezingen in de Verenigde Staten zijn vannacht live te volgen bij de NOS. Om 01.00 uur gingen in de eerste staten de stemlokalen dicht. Gedurende de nacht komen daar steeds meer staten bij en ontstaat een eerste beeld van de uitslag.

We houden alle ontwikkelingen bij in een liveblog op NOS.nl en in de NOS-app. Vanaf 03.00 uur zijn we er maar liefst 6,5 uur lang met een livestream. Ook op tv en radio is volop aandacht voor de midterms. Een overzicht:

Benieuwd wat er bij de Congresverkiezingen op het spel staat? Onze correspondent legt het uit in de video:

Verkeersregelaar in het ziekenhuis, man vast voor zware mishandeling

2 weeks ago

In Haarlem is een verkeersregelaar mishandeld door een automobilist, schrijft de regionale omroep NH. Dat gebeurde bij wegwerkzaamheden in de Haarlemse Waarderpolder. Een 29-jarige man uit IJmuiden is aangehouden op verdenking van zware mishandeling.

De verkeersregelaar is eerst ter plaatse behandeld door ambulancepersoneel en daarna met onbekend letsel naar het ziekenhuis gebracht.

Wat de precieze aanleiding was, is niet bekendgemaakt. Volgens de politie gaat het om een verkeersconflict, meldt NH.

Koning Charles noemt slavernij 'beschamend hoofdstuk', maar zegt geen sorry

2 weeks ago

De Britse rol in de slavernij is een "beschamend hoofdstuk uit de geschiedenis, dat me vervult met afgrijzen en me diep verdriet doet". Met deze woorden zei koning Charles vandaag meer dan ooit, maar het zijn nog net geen excuses voor de Britse rol in de slavenhandel.

Wel zou er achter de schermen worden gewerkt aan een officieel excuus van de Britse regering. Premier Burnham zou samen met voormalige Britse koloniën overleggen over de bewoordingen.

Dat is een verschuiving ten opzichte van waar de Britten tot nu toe stonden. Er werd de afgelopen jaren wel gesproken van sorrow (groot verdriet) over deze duistere geschiedenis, maar niet van 'sorry'. Want de vrees is dat je met 'sorry' verantwoordelijkheid erkent en de deur openzet naar gesprekken over herstelbetalingen.

Brute omstandigheden

Herstelbetalingen, dat gaan we niet doen, benadrukte de premier dit weekend nog. Want waarom zouden de huidige inwoners van het VK, de belastingbetalende burgers, nu de rekening moeten oppakken voor iets wat honderden jaar geleden is gebeurd, stelt de premier.

Slavernij, hoe verschrikkelijk ook, vond plaats in een ander tijdperk en daarin hadden de huidige Britse burgers geen enkele rol, aldus Burnham. Wel zou zijn regering bezig zijn met een pakket aan investeringen in voormalige koloniën.

Dit alles speelt zich af tijdens een koninklijk staatsbezoek aan het Caribisch gebied, waar koning Charles vandaag het Gemenebest toespreekt. Charles is naast koning van het Verenigd Koninkrijk staatshoofd van veertien andere landen, waaronder gastland Antigua en Barbuda. En hij is het symbolische hoofd van het Gemenebest, dat bestaat uit 56 landen.

Het is een beladen bijeenkomst vandaag, omdat die plaatsvindt in het Caribisch gebied, dat een cruciale rol speelde in de trans-Atlantische slavenhandel. Tussen 1624 en 1807 werden naar schatting 2 miljoen tot slaaf gemaakte Afrikanen naar de Britse koloniën in het Caribisch gebied gebracht.

Landen in de rij voor herstelbetalingen

Als het gaat om historisch onrecht zullen ongetwijfeld nog veel meer landen wijzen op de misdaden waar de Engelse geschiedenis vol van is. Kijk je bijvoorbeeld naar het aantal landen dat Groot-Brittannië door de eeuwen heen is binnengevallen en tel je ook kortstondige militaire invallen mee, dan kom je op indrukwekkende aantallen.

Historicus Stuart Laycock komt op 171 landen, bijna 90 procent van alle landen ter wereld. De omvang van het Britse koloniale verleden, met een geschiedenis van slavernij, plundering, onderdrukking en uitbuiting, maakt de discussie over excuses en herstelbetalingen dan ook zeer complex. Volgens de meeste experts maakt die enorme schaal de Britse regering en het Britse koningshuis terughoudender dan bijvoorbeeld de Nederlandse koning Willem-Alexander.

Verschillende onderzoekers doen onderzoek in archieven die de banden tussen vroegere Britse monarchen en de slavenhandel blootleggen. Er duiken regelmatig vondsten op die laten zien dat de rol van de monarchie niet passief was.

Zo zette Elizabeth I in 1564 schepen van de Royal Navy in voor een reis van handelsman John Hawkins. Die had vlak daarvoor als eerste Engelsman 300 tot slaaf gemaakte mensen verkocht en ontdekte hoe lucratief die handel was.

Ook blijkt uit oude registers dat koning Charles II en zijn opvolger James II zich verbonden aan de RAC (Royal African Company), een handelscompagnie die honderdduizenden tot slaaf gemaakten verscheepte.

Ideeën lopen sterk uiteen

Een ander punt dat het vraagstuk van financiële compensatie complex maakt, is dat Groot-Brittannië bij de afschaffing van de slavernij niet de tot slaaf gemaakten compenseerde, maar wel de slavenhouders. De Britse belastingbetaler betaalde daarvoor uiteindelijk 20 miljoen pond; de laatste afbetalingen vonden pas in 2015 plaats.

De ideeën over herstelbetalingen lopen sterk uiteen. Voor sommigen zijn excuses genoeg, anderen vinden dat er biljoenen moeten worden vergoed aan gebieden waar de slavernij eeuwenlang heeft geduurd. Een ander voorstel is het oprichten van een fonds waarin geld wordt gestoken voor ontwikkelingshulp, onderwijs en andere maatschappelijke doelen in voormalige koloniën.

De woorden die koning Charles vandaag uitsprak, waren ook een poging om het gesprek een stap verder te brengen. "We kunnen onze geschiedenis niet kiezen en ook niet veranderen", zei de koning. Hij sprak over hoeveel potentie de 56 Gemenebestlanden hebben om samen te werken op het gebied van klimaat, onderwijs en armoedebestrijding. "We kunnen samen het verleden niet veranderen", concludeerde de koning, "maar wel de toekomst".

OM eist 12 jaar cel voor verdachte van 'vriezermoord' op vader

2 weeks ago

Het Openbaar Ministerie (OM) eist een gevangenisstraf van twaalf jaar tegen een 33-jarige man uit Heerhugowaard. Volgens het OM is bewezen dat hij in januari 2021 zijn vader om het leven heeft gebracht en het stoffelijk overschot jarenlang bij hem thuis bewaarde in vrieskisten.

'Onomkeerbaar'

Volgens het OM is er sprake van doodslag en geen moord, omdat niet kan worden bewezen of V. met voorbedachten rade handelde. "De verdachte heeft zich schuldig gemaakt aan een van de meest ernstige strafbare feiten", aldus de officier van justitie. "Hij heeft zijn eigen vader om het leven gebracht. Een gewelddadige actie, onomkeerbaar, met blijvend verdriet voor veel mensen."

Justitie rekent het de verdachte zwaar aan dat hij het stoffelijk overschot heeft weggemaakt. "De verdachte heeft het lichaam op gruwelijke, volstrekt respectloze en onterende wijze behandeld en ernstig beschadigd. Een dergelijk einde verdient niemand."

Gevlucht naar buitenland

Het 66-jarige slachtoffer werd in oktober 2021 als vermist opgegeven door een vriend, nadat hij maanden niet meer was gezien. De politie dacht dat de man suïcide had gepleegd of naar het buitenland was gevlucht vanwege financiële problemen. Dat laatste suggereerde de verdachte, zijn zoon Thomas V., ook.

Vanaf het voorjaar van 2023 startte de politie toch een strafrechtelijk onderzoek. Verschillende scenario's werden bekeken: natuurlijk overlijden, ongeval, zelfdoding of een misdrijf.

Meer dan 200 stukken

Ondanks enkele tips bleef het lang stil. Tot november 2024, toen de politie het huis van V. doorzocht. Daar werd het lichaam van zijn vermiste vader in vrieskisten gevonden. Het lichaam was in meer dan 200 stukken gesneden.

Vermoedelijk is het slachtoffer in januari 2021 in dat huis vermoord. Hij woonde daar bij zijn zoon. Over die huisvesting bestond toen al enige tijd conflict tussen de twee, aldus het OM.

Zelfverdediging

Uit onderzoek blijkt dat ze in gevecht raakten en het slachtoffer meermaals met een hard voorwerp op zijn hoofd is geslagen. Deskundigen rapporteerden ook verwurging en/of smoren.

De zoon heeft altijd gezegd dat hij uit zelfverdediging handelde, schrijft regionale omroep NH. De vader, met wie hij een slechte relatie had, zou geprobeerd hebben hem rattengif toe te dienen. Toen hij zijn vader daarop aansprak, viel die hem aan met een mes, zo stelde de advocaat. Tijdens een worsteling die daarop volgde, sloeg de zoon zijn vader meerdere keren, tot het hem opviel dat hij niet meer ademde, aldus de verdediging.

In paniek en uit afschuw zou de zoon het lichaam van zijn vader in stukken hebben gezaagd. Vervolgens heeft hij de gebeurtenis verdrongen. Volgens de advocaat heeft V. een moeilijke jeugd gehad door gewelddadig gedrag en verslavingen van zijn vader.

Vrouw verdacht

Een 31-jarige vrouw uit Purmerend is medeverdachte in de zaak. Zij wordt verdacht van het wegmaken van het lichaam van het slachtoffer. Wat de relatie is tussen haar en V., is niet bekend. Mogelijk zijn ze ex-geliefden.

De zaak tegen haar wordt op een later moment behandeld.

Polen stuurt extra politie naar de grens met Rusland na 'provocatie'

2 weeks ago

Polen schroeft de politieaanwezigheid in het grensgebied met Rusland op, zegt de Poolse premier Tusk. Het gaat om het gebied in de buurt van de Russische exclave Kaliningrad, nadat een mogelijke Russische "provocatie" vannacht werd afgeslagen.

Tusk zou kort na middernacht zijn ingelicht dat personen met zaklampen in het grensgebied waren gezien. "We zijn erin geslaagd pogingen tot provocatie te voorkomen, als provocatie daarvan de bedoeling was", aldus Tusk. Hij zei niet wat de personen van plan waren en of zij op Poolse grond zijn geweest.

Het blijft volgens de Poolse premier niet bij extra politie, ook antiterreureenheden worden ingezet. Daar is voor gekozen omdat uit 'concrete' inlichtingen zou blijken dat er begin deze maand sabotageacties te verwachten zijn, waaronder ook een mogelijke inval in Polen door "gewapende personen".

"We ontvangen al enige tijd informatie van onze eigen diensten en die van onze bondgenoten dat er sabotageacties of ernstigere provocaties aan de grens met Rusland kunnen plaatsvinden, mogelijk zelfs aangestuurd door vijandige inlichtingendiensten", zei Tusk.

De Poolse premier Tusk waarschuwt al langer voor "een reëel risico" dat Rusland drones of andere projectielen op de oostflank van het Europese NAVO-gebied gaat afvuren. Dit soort "hybride" aanvallen zouden worden uitgevoerd op landen die Oekraïne steunen, zei hij vorige maand in het Poolse parlement.

NOS-correspondent Christiaan Paauwe sprak eerder dit jaar in het Poolse Peciszewo, aan de grens met Rusland, over de Poolse verdedigingslinie:

Binance: hackers kwamen binnen via nepsollicitatie

2 weeks ago

De hackers die vorige week binnendrongen bij cryptoplatform Binance, deden dat via een vervalste sollicitatieprocedure. Het bedrijf heeft op X een update gegeven over de hack bij het cryptoplatform vorige week. In korte tijd werd er ruim 6 miljard dollar van het platform gehaald.

Binance zelf spreekt van een geavanceerde, uit meerdere fases bestaande operatie. Een van de ontwikkelaars die bij Binance werkt, werd benaderd door iemand die hem wilde werven voor een nieuwe baan. Met die recruiter had de softwareontwikkelaar een live videogesprek. Volgens Binance deelde de oplichter informatie van zijn sociale media om vertrouwen te wekken.

Bij een tweede gesprek moest de werknemer een opdracht downloaden. Daarin zat een aangepaste code, waardoor volgens Binance "een reeks ongeautoriseerde activiteiten in gang werd gezet".

Toegangspunten afgesloten

Er werd onder andere een echte ontwikkeltool in het systeem van Binance vervangen door een kwaadaardige versie. Die kwam op de laptop van de softwareontwikkelaar te staan. Daarmee maakten de hackers op afstand een verbinding.

Verschillende cryptomunten werden vervolgens uit hun digitale portemonnee verplaatst naar accounts van de hackers.

Het grootste cryptoplatform ter wereld heeft eerder laten weten alle schade te vergoeden. Ook zegt het bedrijf dat alle betrokken systemen zijn aangepast: "De toegangspunten waarvan is vastgesteld dat ze bij de aanval zijn gebruikt, zijn afgesloten."

De Amerikaanse veiligheidsdienst FBI zegt dat Noord-Korea achter de hack zit. Het land zelf ontkent die beschuldiging.

Verdienmodel nieuwsmedia onder druk door AI-resultaten zoekmachines en chatbots

2 weeks ago

AI-samenvattingen van Google zijn in sommige gevallen in strijd met het auteursrecht van kranten en nieuwssites. Dat zegt advocaat-generaal Maciej Szpunar in een advies aan het Hof van Justitie van de EU in een zaak die een Hongaars mediabedrijf heeft aangespannen tegen Alphabet, het moederbedrijf van Google.

AI-chatbot Gemini wordt door Google gebruikt voor het maken van AI-samenvattingen, die Google presenteert wanneer een gebruiker een zoekterm heeft ingevoerd. Het "AI-overzicht", zoals Google het noemt, stelt Gemini samen vanuit verschillende bronnen op het internet.

Dit scrapen leidt bij nieuwsmedia tot onvrede, omdat zij het aantal bezoekers die via Google bij hen komen zien krimpen. Dat komt doordat gebruikers die informatie over nieuws opzoeken, zelden klikken op de bron die Google bij de samenvatting laat zien, bleek dit jaar uit een onderzoek van Reuters.

Informatie scrapen

Daardoor zien nieuwsorganisaties minder verkeer op hun website, wat leidt tot minder abonnees en minder advertentie-inkomsten. En daardoor verdient de krant of het mediabedrijf minder geld om te besteden aan journalistiek. Hester van Santen, ombudsman bij NRC, uitte dit weekend haar zorgen over deze ontwikkeling.

In haar rubriek in de krant beschreef ze hoe het werk van redacteuren van de krant door de Google-chatbot wordt gebruikt voor het genereren van beknopte samenvattingen naar aanleiding van zoekvragen. En de NRC-ombudsman is niet de enige die zich hierover opwindt. Al langer rommelt het binnen de journalistiek rond AI-chatbots die informatie scrapen.

Zo bepaalde het gerechtshof in Amsterdam vorige week dat het commerciële gebruik van korte fragmenten van nieuwsartikelen een inbreuk is op de rechten van uitgevers.

Het hof deed die uitspraak in een zaak van DPG Media (van onder meer de Volkskrant en AD) en Mediahuis (De Telegraaf en NRC) tegen het inmiddels opgeheven HowardsHome. Volgens het hof maakte dat bedrijf inbreuk op het auteursrecht door artikelen en foto's onrechtmatig te verzamelen en daar vervolgens aan te verdienen.

Informatie stelen

Directeur van de Stichting Democratie en Media Nienke Venema kaartte vorig jaar in radioprogramma De Rode Draad aan dat kranten en nieuwssites veel geld steken in het maken van nieuwsberichten en verhalen, maar dat dit nieuws bij Google binnen no-time tot een AI-overzicht wordt verwerkt. Ze noemde dat "het stelen van informatie door AI-chatbots".

Het is op grond van het auteursrecht toegestaan om de feiten waarover bijvoorbeeld een krant schrijft te gebruiken, maar daarin moet AI wel andere woorden gebruiken, stelt advocaat-generaal Maciej Szpunar nu.

Ook zegt hij dat wanneer het taalmodel een publicatie van een website haalt, deze opnieuw formuleert en vervolgens aan de gebruiker presenteert, in sommige gevallen het auteursrecht wordt geschonden.

Daarnaast is het niet toegestaan om een betaalmuur te omzeilen om aan de informatie of tekst te komen die de chatbot gebruikt voor het AI-antwoord, is te lezen in het advies.

Dat laatste lijkt zo nu en dan wel te gebeuren, zegt NRC-hoofdredacteur Patricia Veldhuis tegen de NOS. De krant heeft volgens haar wel eens dagen meegemaakt waarop de NRC-site opeens erg traag was. "Dat bleek vervolgens een leger bots, dat onze website aan het leegplukken was", zegt ze.

Veldhuis noemt het "ongestraft jatten van techreuzen". "Alsof je een bakker in een winkelstraat bent van wie het brood uit de etalage is gestolen, en dat brood wordt vervolgens op het marktplein verderop verkocht", schetst ze. Ze stelen het product dat wij maken, en geven daar niets voor terug."

Ze hoopt dat de politiek in beweging komt en de urgentie wordt gevoeld dat er beleid moet komen rond de AI-samenvattingen van chatbots. "Want het huidige model holt de journalistiek uit", aldus Veldhuis.

Britse zanger Steve Ellis (76) van eeuwige hit 'Everlasting Love' overleden

2 weeks ago

In twee takes wist hij eind jaren 60 met Everlasting Love een klassieker in te zingen die nog altijd op honderdduizenden streams per maand kan rekenen: Steve Ellis, zanger van de Britse band Love Affair. Afgelopen vrijdag overleed de muzikant op 76-jarige leeftijd, zo hebben naasten van hem bekendgemaakt. Hij kampte al langere tijd met longproblemen.

Als 17-jarig broekie zong Ellis in 1967 de wereldberoemde versie van Everlasting Love in, een nummer waar zanger Robert Night kort ervoor succes mee had in de VS. De eerste opname met bandleden van Love Affair viel bij de platenmaatschappij niet in de smaak. Op de tweede versie is alleen Ellis te horen, met ingehuurde muzikanten.

"Two takes and done", zei Ellis begin dit jaar nog over de opnames:

Door een al dan niet bedachte publiciteitsstunt kreeg het nummer de wind in rug. De tienerjongens stonden in november 1967 voor een fotosessie bij Piccadilly Circus in Londen te blauwbekken. Ellis klom uit baldadigheid in een fontein, kon niet meer naar beneden komen en had hulp van de brandweer nodig. Boete: 12 Britse pond. Gevolg: de band werd Brits voorpaginanieuws.

Toen de pers er later lucht van kreeg dat niet de hele band te horen was op de hitsingle, haalden de bandleden daar zelf een beetje de schouders over op. Want de kranten stonden er dan bol van, de commotie deed niets af aan de populariteit van de band in en buiten het VK. Kort erna volgden hits als Rainbow Valley en A Day Without Love.

Die singles maakten van Love Affair in korte tijd een grote naam. De band was in 1968 na The Beatles de bestverkopende groep in het Verenigd Koninkrijk. Met Everlasting Love wisten ze Hello, Goodbye van The Beatles zelfs van de Britse nummer 1-plek te stoten. In Nederland behaalde de single plek 12 in de Top 40.

Elk decennium weer een hit

In de loop der jaren is het nummer over eeuwige liefde ook een eeuwige hit gebleken, met een hele trits artiesten die de song hebben gecoverd. Meeste succes daarbij hadden Carl Carlton, duo Rex Smith en Rachel Sweet en Gloria Estefan, en in Europa scoorde de Duitse zangeres Sandra er eind jaren 80 een hit mee. Ook Jamie Cullum en U2 namen populaire versies op.

Door al die uitgebrachte versies komt het nummer een bijzondere titel toe: Everlasting Love is in het VK het enige nummer dat een hitnotering heeft gehad in de jaren 60, 70, 80, 90 en 00.

Verzoend

Na het kortstondige succes van Love Affair wist Ellis nooit meer het grote publiek te bereiken. Hij stapte eind 1969 uit de band, klaar met die ene grote hit, en keerde de muziekindustrie een tijdlang de rug toe. In die jaren werkte hij onder meer in een haven en supermarkt.

Maar de muziek bleef lonken en met verschillende bands trok hij alsnog decennia lang het VK door, tot zijn gezondheid het niet meer toeliet. Vanwege longproblemen stopte hij vorig jaar met optreden. Met tegenzin. "Het is een beetje alsof je timmerman bent en je arm verliest", vertelde hij begin dit jaar in gesprek met muzieksite The Strange Brew.

Met het onvermijdelijke Everlasting Love verzoende Ellis zich naar verloop van tijd, vertelde hij in datzelfde gesprek. "Ik kan niets op die plaat aanmerken. Het was een geweldig nummer, een geweldig arrangement, een geweldige producer. Alles. Ik had het geluk dat ik het mocht zingen."

Nachtwerk vaak onnodig en werknemers onvoldoende beschermd, waarschuwt Arbeidsinspectie

2 weeks ago

Werkgevers hebben te weinig aandacht voor de gezondheidsrisico's van nachtwerk. Bovendien is nachtwerk vaak onnodig. Dat blijkt uit onderzoek van de Arbeidsinspectie. Hoewel de Gezondheidsraad in 2017 al adviseerde om nachtwerk te beperken, neemt het aantal nachtwerkers niet af.

De inspectie onderzocht werkgevers in onder andere de (voedsel)industrie, transport, zorg, horeca en distributie. Dat zijn sectoren waar veel in de nacht wordt gewerkt. Bij bijna twee derde van de 92 geïnspecteerde werkgevers legde de Arbeidsinspectie boetes op of gaf ze waarschuwingen af, omdat deze werkgevers zich niet hielden aan de regels voor gezond en veilig werken en de arbeidstijden.

De Arbeidsinspectie concludeert verder dat bij bijna 70 procent van de geïnspecteerde werkgevers concrete maatregelen om de risico's te voorkomen ontbreken. Ook krijgen werknemers niet altijd voldoende voorlichting.

In Nederland werkt ongeveer 15 procent van alle werkenden soms of regelmatig in de nacht. Van nachtwerk is sprake bij meer dan één uur werken tussen 00.00 en 06.00 uur.

Gezondheidsrisico's

"We beseffen ons niet voldoende wat het doet met een mens om in de nacht te werken", vertelt Jane Tijssen, programmamanager bij de Arbeidsinspectie.

Uit verschillende onderzoeken blijkt dat nachtwerk het bioritme verstoort en leidt tot gezondheidsschade. "Zo lopen werknemers een verhoogd risico op onder andere hart- en vaatziekten, diabetes type 2 en slaapproblemen."

Uit het onderzoek van de Arbeidsinspectie blijkt dat meer dan de helft van de gesproken nachtwerkers zich soms of regelmatig vermoeid en/of minder alert voelt tijdens nachtwerk. In 12 procent van de gevallen heeft dit geleid tot een veiligheidsrisico op de werkvloer.

Economische redenen

Daarnaast ziet Tijssen dat werkgevers niet genoeg nadenken over het anders inrichten van werk. "We vragen ons niet genoeg af of nachtwerk altijd nodig is."

Zo geeft minder dan de helft van de door de Arbeidsinspectie ondervraagde werkgevers aan dat nachtwerk noodzakelijk is, bijvoorbeeld omdat het werk direct gedaan moet worden of omdat installaties niet stilgezet kunnen worden. Toch ziet bijna negen op de tien werkgevers geen mogelijkheden om nachtwerk verder te verminderen, omdat het deel is van hun bedrijfsstructuur. Zo spelen bij 46 procent van de werkgevers vooral economische redenen een rol.

"Natuurlijk wil je dat de ambulance midden in de nacht komt, maar bij andere sectoren moeten werkgevers echt goed nadenken over of het werk noodzakelijk is in de nacht en zo ja, welke maatregelen ze moeten nemen om het veilig te houden", aldus Tijssen van de Arbeidsinspectie.

Toch vindt de Arbeidsinspectie het terugdringen van nachtwerk niet alleen een verantwoordelijkheid van individuele werkgevers. Ook opdrachtgevers, werkgevers- en werknemersorganisaties en de overheid moeten hierin een rol spelen.