Aggregator

Weer kookadvies in regio Amersfoort door bacterie in drinkwater

4 weeks ago

Zo'n 85.000 huishoudens in Amersfoort en omgeving krijgen het advies het water eerst te koken voordat ze het drinken. Drinkwaterbedrijf Vitens laat weten dat bij een controle van het drinkwater de bacterie enterokokken is gevonden.

De enterokokkenbacterie komt van nature voor in de darmen van mensen. De bacterie is niet gevaarlijk voor gezonde mensen, maar voor mensen met een kwetsbare gezondheid of een verminderde weerstand kan die wel vervelende gevolgen hebben.

Er wordt onderzocht hoe de bacterie in het water terecht is gekomen. "Helaas kunnen we vooraf niet zeggen hoelang het kookadvies duurt", zegt Vitens tegen RTV Utrecht. Het drinkwaterbedrijf geeft op 8 januari een update.

3 minuten koken

Het drinkwaterbedrijf raadt mensen aan om water eerst 3 minuten te koken voor gebruik. Dan kan het veilig worden gedronken en gebruikt. Vitens benadrukt dat het niet nodig is om flessenwater te gebruiken.

Het kookadvies geldt in Amersfoort, Achterveld, Bunschoten-Spakenburg, De Glind, Hoogland, Hooglanderveen, Leusden, Soest, Soesterberg, Stoutenburg, Stoutenburg-Noord, Terschuur en Woudenberg. Vitens zegt gedupeerde klanten per e-mail op de hoogte te stellen.

Opnieuw mis

Het is niet voor het eerst dat het water moet worden gekookt in de provincie. In Amersfoort moesten 15.000 huishoudens dat tijdens de kerstvakantie ook doen. Toen vond Vitens de enterokokkenbacterie in specifieke wijken, maar was het drinkwater op andere plekken schoon.

Bij een nieuwe controle is volgens Vitens de bacterie gevonden op een zogenoemde productielocatie. "Deze locatie levert drinkwater aan een groot deel van Amersfoort en omgeving. Daarom geven we nu opnieuw een kookadvies aan een groter gebied."

In november moesten 125.000 huishoudens in delen van Utrecht dagenlang hun kraanwater koken nadat er een bacterie was ontdekt in een drinkwateropslag. De bacterie kwam toen in het water door schade aan het dak van de opslag. Volgens Vitens was er "onvoldoende onderhoud" gedaan door het waterbedrijf zelf.

Een derde meer gewonden op spoedeisende hulp tijdens jaarwisseling

4 weeks ago

Tijdens de jaarwisseling zijn beduidend meer gewonden gevallen dan voorgaande jaren. De spoedeisende hulp moest 474 patiënten helpen, 29 procent meer dan vorig jaar. Verder viel op dat veertig kinderen zwaargewond raakten door vuurwerk dat zij opraapten en opnieuw afstaken. Dat blijkt uit cijfers van kenniscentrum VeiligheidNL, dat alle letselcijfers rondom oud en nieuw verzamelt.

Het aantal ernstige slachtoffers op de spoedeisende hulp (SEH) is niet zo hoog geweest sinds de jaarwisseling van 2015 naar 2016. Toen moesten 482 mensen worden behandeld. Sindsdien daalde het aantal vuurwerkslachtoffers gestaag. Maar deze jaarwisseling was er een echte kentering.

In totaal waren er 1.239 vuurwerkslachtoffers die op de spoedeisende hulp of bij een huisartsenspoedpost werden geholpen. Vergeleken met eerdere jaarwisselingen bleef de verdeling tussen afstekers en omstanders vrijwel gelijk, 52 en 48 procent.

Wederom waren vier op de vijf slachtoffers man. Ook waren er geen grote verschuivingen zichtbaar in het aantal ziekenhuisopnames (9 procent) na een bezoek aan de spoedeisende hulp. Hoewel daar meer ernstige letsels waren door de toename van het aantal slachtoffers, bleef de verhouding in vuurwerkslachtoffers door legaal en illegaal vuurwerk vrijwel gelijk.

Verdubbeling aantal amputaties

"Ten minste vier op de tien letsels kwamen door vuurwerk dat tijdens de afgelopen jaarwisseling legaal was", vertelt Martijntje Bakker, directeur bij VeiligheidNL. "De toename van slachtoffers op de spoedeisende hulp kan dus niet worden verklaard door meer illegaal vuurwerk. Wel heeft men bij deze, waarschijnlijk laatste, jaarwisseling zonder vuurwerkverbod mogelijk meer risico genomen. Zo zien we dit keer ook een twintigtal amputaties, waar het in eerdere jaren om een tiental ging."

Meer dan de helft van alle vuurwerkslachtoffers was jonger dan 20 jaar. Dit jaar viel op dat kinderen vaker dan voorgaande jaren niet ontploft vuurwerk opraapten om opnieuw af te steken. Dat ging geregeld mis. Het ging in totaal om veertig gevallen, waarbij het negen van de tien keer ging om kinderen onder de 14 jaar. Dit leidde tot ernstige verwondingen.

Bijna niemand droeg veiligheidsbril

"Ondanks alle voorlichting over het belang van vuurwerkbrillen, afsteeklonten en het niet opnieuw afsteken van vuurwerk dat op straat ligt, zijn er ieder jaar veel letsels te betreuren die voorkomen hadden kunnen worden. Zo droeg maar zeven procent van alle slachtoffers een vuurwerkbril", zegt Bakker.

"Een algemeen verbod op oudejaarsvuurwerk kan op korte termijn al leiden tot een aanzienlijke afname van vuurwerkslachtoffers en bevordert de eenduidigheid van handhaving", meent Bakker. Zo was het aantal slachtoffers op de SEH bij het vuurwerkverbod van 2020 tijdens de pandemie met 108 patiënten aanzienlijk lager.

"Op de langere termijn draagt het verbod hopelijk bij aan het creëren van een nieuwe norm, waarbij ook ernstig letsel door zwaar illegaal vuurwerk kan worden voorkomen."

Petra en René zaten in het eerste NOS Jeugdjournaal, 45 jaar geleden

4 weeks ago

Op 5 januari 1981 werd in Nederland voor het eerst een nieuwsprogramma speciaal voor kinderen uitgezonden. Leontien Ceulemans presenteerde die dag het eerste NOS Jeugdjournaal.

De doelgroep was en is nog steeds: kinderen van de hoogste klassen van de basisschool, zo tussen de 9 en 12 jaar oud. De toon werd anders dan in gebruikelijke nieuwsuitzendingen. Makkelijker, begrijpelijker. En kinderen werden als volwaardige gesprekpartners aan het woord gelaten.

Eerste geïnterviewde kinderen

Wennen was dat wel, voor iedereen. Ook voor kinderen die over het vergiftigde water in het Westland aan het woord kwamen. Petra 't Hoen en René Luijten waren die eerste kinderen.

Het Jeugdjournaal zocht hen weer op, voor een speciale uitzending ter gelegenheid van het jubileum.

Petra (56) over haar interview van toen: 'Leuk, spannend. Ik kende alleen maar het NOS Journaal, dus ik dacht: 'Oké, Jeugdjournaal, wat gaan ze dan anders doen?' René (ook 56, toen 11): "Het was een heel moeilijk onderwerp. Ik had er geen verstand van, maar ze zochten iemand die tegen was. Dus ik zei: Ja!" Hij steekt een vinger in de lucht. "Ik wil wel op tv, lijkt me supergaaf."

Van groot naar klein

Grote nieuwsgebeurtenisssen kwamen voorbij in het Jeugdjournaal: de val van de Berlijnse muur, de aanval op de Twin Towers in New York, de corona-pandemie.

Maar altijd werd gezocht naar ook luchtig, vrolijker nieuws. Trends en hypes bijvoorbeeld die zich in de belevingswereld van kinderen afspelen. Furby's, beyblades, de jojo-rage. Van alles kwam voorbij. Wat vinden kinderen van nu van die rages? Ook dat zal te zien zijn in de speciale uitzending, vanavond om 19.00 uur op NPO3.

Politie pakt verdachten op van stroperij in Aardenburg

4 weeks ago

In het Zeeuwse Aardenburg zijn gisteren vier mannen aangehouden op verdenking van stroperij. De verdachten kwamen in beeld nadat er bij de politie meerdere meldingen waren binnengekomen.

Het zijn mannen van 30, 31, 38 en 42 jaar oud zonder vaste woon- of verblijfplaats. Ze werden op straat gearresteerd. Bij een controle nam de politie een stroomhalsband, een afstandsbediening voor de halsband, warmtecamera's en kogeltjes in beslag, meldt Omroep Zeeland.

Ook zijn vijf windhonden in beslag genomen. Stropers zetten deze honden - die door hun lichaamsbouw erg geschikt zijn voor de jacht - in om wild te achtervolgen, vangen en doden.

Illegaal gokken

Volgens de politie is stropen niet alleen wreed en schadelijk voor de natuur, maar heeft het soms ook een link met illegaal gokken. "In sommige gevallen plaatsen stropers weddenschappen over de jacht, wat het nog gewelddadiger maakt."

Omdat illegale jacht soms verbonden is met activiteiten zoals gokken, kan het volgens de politie deel uitmaken van een breder crimineel netwerk. "Dit toont aan dat stroperij niet alleen een milieuprobleem is, maar ook verband houdt met andere vormen van criminaliteit."

De verdachten zitten vast. De politie laat weten dat nu in kaart wordt gebracht bij welke stroperijzaken zij mogelijk betrokken zijn geweest.

Beleggers naar rechter om fusieplan Nederlandse kunstmestmaker en Egyptisch bouwbedrijf

4 weeks ago

De Vereniging van Effectenbezitters (VEB) stapt naar de Ondernemingskamer om te voorkomen dat de Nederlandse kunstmestfabrikant OCI, genoteerd aan de beurs in Amsterdam, opgaat in het Egyptische bouwbedrijf Orascom.

De beleggersvereniging zegt dat de stap naar de rechter noodzakelijk is omdat de kunstmestfabrikant niet luistert naar de zorgen van de aandeelhouders over de fusie. Zowel de kunstmestfabrikant als het bouwbedrijf staat onder controle van de Egyptische miljardairsfamilie Sawiris. De familie heeft een meerderheidsbelang in beide bedrijven. Volgens de VEB is er daarom sprake van belangenverstrengeling.

Het samengaan van een kunstmestfabrikant met een bouwbedrijf riep bij beleggers in december al vragen op toen de plannen werden aangekondigd. De beleggersvereniging kondigde toen aan naar de rechter te stappen als OCI het voorstel om "zichzelf uit te verkopen aan Orascom niet per direct laat vallen".

Over de fusieplannen wordt op 22 januari gestemd op een aandeelhoudersvergadering. De beleggersvereniging wil dat de rechter de stemming blokkeert en eist dat de Egyptische familie niet mee mag stemmen. De familie zou de fusie namelijk door kunnen laten gaan en hun meerderheidsbelang kunnen misbruiken, zegt Gerben Everts, voorzitter van de VEB.

Zorgen

Volgens de beleggersvereniging is OCI zeer ondergewaardeerd, dat wil zeggen dat de prijs van een aandeel lager is dan hij in theorie zou moeten zijn. Orascom zou met deze deal juist erg worden overgewaardeerd, wat tot zorgen leidt bij de minderheidsaandeelhouders.

Als de overname doorgaat, zullen beleggers van de kunstmestfabrikant voor elk aandeel dat ze nu bezitten 0,4634 aandeel in Orascom krijgen. Dat zou te weinig zijn, valt te lezen in het verzoekschrift. Ook Stijn Demeester, aandelenanalist bij ING, ziet dat de aandeelprijs van OCI lager is dan logisch is op basis van zijn berekeningen.

Daar komt bij dat Orascom Construction genoteerd staat aan de beurs in Abu Dhabi. Het aandeel zal dus niet meer op de Nederlandse beurs worden verhandeld en is dan moeilijker bereikbaar. Het aantal aandelen dat wordt verhandeld op de beurs in de Golfstaat is veel lager, dus krijg je niet de beste prijs voor je aandelen, zegt Demeester. Everts voegt daaraan toe dat veel Nederlandse bemiddelaars voor aandelen niet de mogelijkheid bieden om daar te beleggen en bovendien zijn beleggers er minder goed beschermd.

Gevolgen

Volgens de ING-analist zijn er altijd risico's verbonden aan beleggen, maar dit geval is volgens hem erg uitzonderlijk. Beide bedrijven zijn in handen van één familie en de waarde die wordt geschat door experts komt niet overeen met de waarde die door de Egyptische grootaandeelhouder wordt aangegeven.

OCI heeft een kunstmestfabriek op industrieterrein Chemelot in Geleen. De gevolgen van deze overname voor de fabriek in Nederland zijn niet bekend. Het bedrijf heeft niet gereageerd op vragen hierover van de NOS.

De VEB zegt een reactie op het verzoekschrift te hebben ontvangen en meldt dat de zaak op 13 januari zal worden behandeld.

60-jarige man in Schiedam overleden na mogelijke mishandeling op straat

4 weeks ago

In Schiedam is een 60-jarige man overleden na een mogelijke mishandeling op straat. De politie heeft een 18-jarige man uit Vlaardingen en een 19-jarige man uit Rotterdam aangehouden, hun rol wordt nog onderzocht.

Het incident gebeurde rond 12.00 uur op de Van Limburg Stirumstraat, in de buurt van metrostation Schiedam Nieuwland. De man werd gereanimeerd, maar dat mocht niet baten.

Na het incident gingen de verdachten ervandoor en werd er een zoekactie opgezet via Burgernet.

Mogelijk sneeuwballen gooien

Het is nog onduidelijk wat er precies aan de mishandeling voorafging. Getuigen vertellen aan verschillende media, zoals AD en RTL Nieuws, dat er sneeuwballen zouden zijn gegooid voorafgaand aan het incident.

De politie kan daar nog geen uitspraken over doen. Er worden verschillende scenario's onderzocht, zegt een politiewoordvoerder.

Vorig jaar ruim 10 miljoen passages door Westerscheldetunnel, een record

4 weeks ago

Door de Westerscheldetunnel is in 2025 een recordaantal van 10,1 miljoen ritten gemaakt. De gelijknamige exploitant van de tunnel registreerde 16 procent meer passages dan in 2024.

De stijging komt niet uit de lucht vallen: de verbinding tussen Zuid-Beveland en Zeeuws-Vlaanderen is sinds eind 2024 tolvrij voor auto's en motoren.

Het aantal tolvrije passages steeg met 17,8 procent. In het weekend en op feestdagen was de stijging 20,9, op werkdagen steeg het aantal ritten met 15,3 procent, schrijft Omroep Zeeland.

De drukste dag vorig jaar was 26 juni, met 38.612 passages. De rustigste dag was zondag 5 januari, op die dag werden 10.332 ritten gemaakt. Het aantal vrachtwagens nam met bijna 10 procent toe, zij betalen nog wel tol om door de tunnel te mogen rijden.

Middenstand profiteert

Woordvoerder Ilona Markusse van N.V. Westerscheldetunnel is blij met de cijfers. "We kunnen niet zo goed aangeven waarom ook het vrachtverkeer met bijna 10 procent is toegenomen, maar het zou kunnen komen door alle werkzaamheden die in België plaatsvinden."

Marjan Christiaans uit Zeeuws-Vlaanderen maakt dagelijks gebruik van de tunnel om naar haar werk in Goes te rijden. "Het scheelt mij zo'n 60 euro per maand", zegt ze. "Voorheen combineerden we een bezoek nog weleens met het werk, maar nu genieten we van de vrijheid om te gaan wanneer we maar willen, zonder te moeten betalen."

Ook de middenstand weet de tolvrije tunnel steeds makkelijker te vinden. "Voorheen zagen we op de tolvrije zaterdagen dat het aantal bezoekers vanuit Zeeuws-Vlaanderen toenam, nu merken we dat verspreid over de hele week wel en dus ook elk weekend", zegt Anthonie Fierloos namens Ondernemers Organisatie Goes.

Tolvrij voor personenverkeer

De 6,6 kilometer lange Westerscheldetunnel is in 2003 geopend. Aanvankelijk was het de bedoeling in 2033 te stoppen met de tolheffing, maar in 2022 besloot de Tweede Kamer de maatregel acht jaar eerder door te voeren voor auto's en motoren. Het Rijk stelde 146,5 miljoen euro beschikbaar om het verlies aan inkomsten te compenseren.

Voor het tolvrij maken van de tunnel voor vrachtverkeer is nog geen geld beschikbaar. De tarieven voor het vrachtverkeer zijn afhankelijk van de lengte en hoogte van de voertuigen en bedragen maximaal 25 euro per rit.

Tot eind 2024 betaalden automobilisten in een personenauto 5 euro voor een enkeltje door de tunnel en 10 euro voor een retourtje.

In het vorige recordjaar, 2024, waren er ruim 8,7 miljoen passages door de tunnel. De exploitant hield toen 14,2 miljoen euro over, bijna een miljoen meer dan begroot.

Boetes, celstraf en anti-pestcursus voor online beledigen presidentsvrouw Brigitte Macron

4 weeks ago

Een rechtbank in Parijs heeft acht mannen en twee vrouwen tot celstraffen, boetes en het verplicht volgen van een cursus veroordeeld voor het online belasteren, beledigen en kwetsen van presidentsvrouw Brigitte Macron.

Op sociale media wordt al jaren de leugen verspreid dat Brigitte Macron als man ter wereld kwam en eerst Jean-Michel Trogneux heette. Dat is de naam van haar broer. Ook wordt de spot gedreven met het leeftijdsverschil van 24 jaar tussen de 72-jarige en haar jongere man.

De Macrons lieten dat jarenlang over hun kant gaan, maar stapten vorig jaar in de VS en Frankrijk naar de rechter. De zaak in de VS loopt nog. De aangeklaagde daar is de conservatieve podcaster Candace Owens. Zij beweert op YouTube dat Brigitte Macron als man geboren is.

In de zaak in Frankrijk kregen bijna alle verdachten een voorwaardelijke straf. De enige verdachte die niet kwam opdagen is tot een onvoorwaardelijke celstraf veroordeeld: zes maanden. De andere tot celstraf veroordeelden moeten de gevangenis in als ze opnieuw in de fout gaan.

Kleinkinderen

Een dochter van Brigitte Macron uit haar eerdere huwelijk zei in de rechtbank dat haar kinderen op school worden gepest vanwege de leugens die over hun oma worden verspreid. Enkele verdachten moeten een cursus volgen over de gevolgen van online pesten.

Een van de verdachten zegt in beroep te gaan. Volgens hem laat het vonnis zien dat de vrijheid van meningsuiting in Frankrijk niet meer bestaat.

Podcast De Dag: wie runt Venezuela?

4 weeks ago

Een tumultueus weekend in Venezuela. Na maanden opbouwende druk voerde de VS luchtaanvallen uit, is autoritair leider Maduro ontvoerd naar New York en wordt hij in een rechtbank daar aangeklaagd als drugscrimineel. Ondertussen is vicepresident Rodriguez beëdigd als voorlopig opvolger van Maduro, maar zegt de Amerikaanse president Trump dat de VS Venezuela nu runt.

Wat wil Trump met Venezuela? Volgens Amerikakenner en jurist Kenneth Manusama staat oliewinning bovenaan het lijstje. Maar of dat Trump gaat lukken? Volgens Manusama zijn de risico's zo groot dat er een kans bestaat dat Venezuela Trump's Irak wordt. De invasie die toenmalig president Bush daar inzette, leidde tot een jarenlange burgeroorlog met honderdduizenden doden en miljoenen vluchtelingen.

En hoe vergaat het de Venezolanen zelf na dit weekend? Journalist en correspondent Latijns-Amerika Edwin Koopman vertelt hoe mensen thuisblijven en niks zeggen, omdat de repressie van Maduro nog altijd aanwezig is en ze dus nog altijd gevaar lopen. Veel Venezolanen zijn blij met de acties van Trump, ondanks alle internationale kritiek. Maar ze willen wel dat de VS nu doorpakt en de rechtmatige winnaar van de verkiezingen tot president maakt.

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl

Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Rosanne Sies

Deze aflevering van De Dag kun je hier beluisteren. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren!

Onze podcasts:

De Dag: elke werkdag 20 minuten verdieping bij één onderwerp uit het nieuws.

Lang verhaal kort: elke werkdag rond vijven één onderwerp, in 5 minuten. NOS op 3 vertelt je wat je moet weten over een actueel onderwerp om het nieuws erover beter te kunnen volgen.

Met het Oog op Morgen: elke dag een overzicht van het nieuws, een blik in de ochtendkranten en het betere journalistieke interview.

Het Beste uit het Oog: iedere zaterdag selecteert de redactie van Met het Oog op Morgen de mooiste gesprekken van de afgelopen week.

De Stemming van Vullings en De Rooy: elke vrijdag een nieuwe aflevering waarin de politieke week wordt doorgenomen. Gemaakt door de NOS en EenVandaag.

Jeugdjournaal-podcast: iedere week vindt het Jeugdjournaal antwoorden op vragen van kinderen bij het nieuws.

Hoogste bedrag ooit betaald voor tonijn op veiling in Japan

4 weeks ago

Op de eerste visveiling van het jaar in de Japanse hoofdstad Tokio is een blauwvintonijn voor een recordbedrag van 510 miljoen yen (2,8 miljoen euro) verkocht. Een eigenaar van een sushiketen kocht de kolos van 243 kilo.

Keteneigenaar Kiyoshi Kimura heeft met het bod zijn eigen record uit 2019 verbroken. Toen betaalde hij 334 miljoen yen (ruim 1,8 miljoen euro) voor een blauwvintonijn. De tonijnsoort werd voor de kust van Oma in Noord-Japan gevangen.

De tonijn werd voor het publiek gepresenteerd:

Kimura zei dat hij had gehoopt dat het winnende bod lager zou uitvallen dit jaar, maar "de prijs schoot omhoog voordat ik het doorhad". Ook zei hij dat hij de verleiding niet kan weerstaan om een bod te doen wanneer hij een goede tonijn ziet.

Correspondent Japan Anoma van der Veere:

"Honderden schreeuwende mannen met blauwe petjes en gele bordjes staan om vijf uur 's ochtends klaar voor de eerste visveiling van het jaar, bereid om miljoenen te bieden. Maar voor de negende keer sinds 2012 trekt sushirestauranthouder Kiyoshi Kimura aan het langste eind.

De extravagante ondernemer, die zichzelf 'tonijnkoning' noemt, heeft door de jaren heen tientallen miljoenen euro's uitgegeven om de eerste blauwvintonijn van het jaar te kopen. Elke keer gevolgd door een publieke fileersessie in een van zijn restaurants.

Niet zo gek als het lijkt: tonijn staat in Japan symbool voor geluk en voorspoed. Wel een tikkeltje ironisch gezien de jarenlange overbevissing en stijgende prijzen ervan. Toch zijn de media-aandacht, het beloofde geluk en de hoge kwaliteit van de eerste vangst genoeg reden voor Japanners om diep in de buidel te tasten bij de jaarlijkse hatsuseri, de eerste visveiling van het jaar.

Kimura heeft inmiddels beloofd de ruim tienduizend stukjes sushi, die hij uit zijn winst van vandaag kan halen, aan te bieden in alle 46 filialen van zijn sushiketen. Zo hoopt hij ook wat van de kosten weer terug te winnen."

Overdag reclame maken voor junkfood verboden in het Verenigd Koninkrijk

4 weeks ago

Reclame voor eten waar veel vet, suiker en zout in zit, is in het Verenigd Koninkrijk sinds vandaag verboden. Op tv mag tussen 05.30 en 21.00 uur geen reclame voor junkfood meer te zien zijn en online is het helemaal niet meer toegestaan. De Britse regering wil met het verbod vooral obesitas bij kinderen bestrijden.

Volgens de Britse overheid heeft reclame voor junkfood invloed op wat kinderen eten. Hun voorkeuren worden daardoor op jonge leeftijd al gevormd waardoor het risico op overgewicht en andere gerelateerde ziektes toeneemt. Een op de drie basisschoolkinderen in het VK heeft overgewicht of obesitas.

Met de maatregel zullen jaarlijks 20.000 kinderen minder obesitas hebben, schat de Britse regering in. Ook zou het de Britse samenleving zo'n 2 miljard pond (2,3 miljard euro) per jaar in zorgkosten schelen.

1,6 miljard euro

Liesbeth van Rossum, hoogleraar obesitas aan het Erasmus MC in Rotterdam, vindt het reclameverbod op junkfood een goede stap. Ze wijst erop dat overgewicht bij kinderen ook in Nederland een probleem is. 1 op de 7 kinderen heeft (ernstig) overgewicht, zegt ze.

"Als je producten ziet met veel suiker en veel vet, dan prikkelt dat onze hersenen. En krijg je er ook zin in. Maar kinderen hebben geen idee dat er commerciële intenties achter zitten, zij geloven wat ze zien."

Volgens Van Rossum is ook hier in Nederland veel reclame voor junkfood online en op tv te zien. "1,6 miljard euro wordt uitgegeven aan reclame, 80 procent daarvan is reclame voor ongezonde producten. In de kinderreclame ligt dat zelfs nog hoger."

Zelfregulering

In Nederland pleit de gezondheidssector al langer voor een reclameverbod, zegt Van Rossum. Ze noemt als voorbeeld het Nationaal Preventieakkoord dat in 2018 tot stand kwam. Daarin werden afspraken gemaakt tussen de overheid en zeventig maatschappelijke organisaties en bedrijven om onder meer overgewicht terug te dringen. Ook werden afspraken gemaakt met de voedingsindustrie om producten gezonder te maken.

Maar die zelfregulering werkt volgens Van Rossum niet omdat de afspraken niet bindend waren. "Producten waren net zo ongezond als daarvoor." De hoogleraar pleit voor wettelijke maatregelen.

Uit onderzoek blijkt dat een meerderheid van de Nederlanders voor een verbod op kinderreclame is als het ten koste gaat van de gezondheid (67 procent), zegt Van Rossem.

'Geen betutteling'

De hoogleraar pleit ook voor andere maatregelen tegen overgewicht, zoals prijsprikkels waarbij gezond eten goedkoper wordt en ongezond voedsel duurder. Ook noemt ze het verlagen van de btw op groente en fruit en kan het aanbod van producten in winkels en scholen volgens haar veel gezonder.

Van Rossum ziet wettelijke maatregelen niet als betutteling. "Dit is een herstel van de balans van de voedselomgeving die ons op dit moment structureel richting ongezond gedrag stuurt."

Celstraf van 30 jaar voor vader vermoorde Ryan (18), 20 jaar cel voor broers

4 weeks ago

Khaled al N. is bij verstek veroordeeld tot dertig jaar gevangenisstraf voor de moord op zijn 18-jarige dochter Ryan uit Joure. Dat is vijf jaar hoger dan dat het Openbaar Ministerie (OM) had geëist. Haar broers, Mohamed (23) en Muhanad (25), moeten twintig jaar de gevangenis in voor het medeplegen van de moord.

De rechter vindt dat er genoeg bewijs is dat het drietal schuldig is aan moord op Ryan, en noemt haar dood "een tragisch dieptepunt van een familiegeschiedenis waarin onderdrukking van vrouwen de rode draad vormde".

Het OM eiste eind november een onvoorwaardelijke gevangenisstraf van 25 jaar tegen de vader. Tegen de broers was twintig jaar geëist voor het medeplegen van de moord.

Hoe reëel het is dat de vader zijn straf gaat uitzitten, is niet duidelijk. Hij is na de moord gevlucht naar Syrië en wordt internationaal gezocht. Er is geen justitiële samenwerking met Syrië, waardoor Nederland hem niet kan laten arresteren en uitleveren. Het OM zegt wel te blijven zoeken naar mogelijkheden om de man in de toekomst toch naar Nederland te krijgen, of om hem zijn straf in Syrië te laten uitzitten.

'Onbegrijpelijk en onverteerbaar'

Volgens de rechtbank in Lelystad is Ryan "op gruwelijke wijze" om het leven gebracht, omdat zij de eer van de familie zou hebben geschonden door zich te westers te gedragen. "Ze zou met haar vrije gedrag de familie-eer hebben besmeurd."

De vader van Ryan speelde een leidende rol in haar moord. Hij had de mond vol van eer, maar nam op geen enkele wijze verantwoordelijkheid, zei de rechter. De rechtbank noemde verder het door hem gepleegde dodelijke geweld tegen zijn dochter "onbegrijpelijk en onverteerbaar".

Ook was het steeds de bedoeling om alle schuld bij al N. neer te zetten, om zo de broers uit de wind te houden. Ook het vluchten van de vader naar Syrië was onderdeel van dat plan. "Het is de taak van een ouder om zijn kind te steunen en tot bloei te laten komen. Khaled deed het tegenovergestelde."

De rechter houdt bij de strafoplegging rekening met de jonge leeftijd van de broers en het feit dat zij door hun vader zijn aangestuurd en dat zij onder druk hebben gehandeld.

Uit achtergehaalde berichten blijkt dat zij zich na de moord op Ryan geen zorgen maakten over hun zusje. "Sporen wissen was hun enige zorg", aldus de rechter. Zo hadden de broers foto's en video's verwijderd van de telefoon van Ryan en aan familieleden gevraagd om chats met haar te verwijderen.

'Te westers'

Het lichaam van Ryan werd op 28 mei 2024 gevonden in een moeraspoel bij de Oostvaardersplassen. Er werd achttien meter ducttape gebruikt om Ryan vast te binden, waarna ze levend het water in werd gegooid. Ze werd gevonden met haar handen op haar rug gebonden, haar neus en mond waren afgeplakt met tape.

Het OM achtte bewezen dat haar vader en broers met een vooropgezet plan Ryan hebben vermoord. "Zij zagen Ryan als een last die uit de weg geruimd moest worden", aldus het OM. Ryan kwam uit een streng-islamitisch gezin, waarover bij de politie al meerdere incidenten bekend waren. Ze worstelde met de traditionele opvattingen van haar gezin.

Een van haar broers liet eerder aan de politie weten dat hij vond dat Ryan de eer van de familie had aangetast door zichzelf live op TikTok te filmen zonder hoofddoek en met make-up.

Psychopaat

Bij de inhoudelijke behandeling van de zaak in november zeiden de broers dat ze onschuldig waren en dat hun vader hun zus heeft vermoord. De broers noemden de vader een "psychopaat" en een "monster".

De broers hadden zich maandenlang beroepen op hun zwijgrecht. Het OM vroeg zich af waarom zij niet "van de daken" schreeuwden dat ze onschuldig waren.

De vader van de omgebrachte Ryan is naar het noorden van Syrië vertrokken en is daar hertrouwd. Vanuit het land schreef hij vorig jaar in een brief in De Telegraaf dat hij zijn dochter heeft gedood. In de inhoudelijke zitting liet hij dat in november ook herhalen door zijn advocaat.

Vorm van femicide

Binnen het gezin dat uit Syrië vluchtte en in het Friese Joure terechtkwam, speelden veel problemen. Volgens Omroep Flevoland was het gezin bekend bij veel hulpverleningsinstanties en de politie. Vanaf 2022 verbleef Ryan meerdere keren in instellingen en opvanglocaties.

Ryan verklaarde zelf al eens bij de politie dat haar vader haar en meerdere familieleden mishandelde en bedreigde.

Justitie zei dat Ryan slachtoffer is geworden van "eermoord, een vorm van femicide". Daarvoor is geen plek in Nederland, zei de officier van justitie.

In Taftanaz, in de noordelijke provincie Idlib, sprak Nieuwsuur met kennissen en familieleden van Khaled al-N:

Aardbeving met kracht van 2,3 in Limburgse Herten

4 weeks ago

In de nacht van zondag op maandag is een aardbeving geweest met een kracht van 2,3 in Herten (Limburg). De beving in het dorp in de gemeente Roermond vond iets na 03.00 uur plaats, meldt het KNMI.

Het ging om een zogenoemde tektonische aardbeving op 18 kilometer diepte. Dat betekent dat het een natuurlijke beving was, dus anders dan bevingen veroorzaakt door bijvoorbeeld gaswinning.

Volgens een woordvoerder van het KNMI is het onwaarschijnlijk dat de beving in Herten is gevoeld. Er zijn ook geen meldingen over binnengekomen, schrijft L1 Nieuws.

Aardbevingen in de provincie Groningen veroorzaakt door gaswinning zitten minder diep in de bodem en kunnen vanaf een kracht van 1,5 al voelbaar zijn, legt een woordvoerder van het weerinstituut uit.

Peelrandbreuk

In november werden in Herten ook al twee aardbevingen geregistreerd. Het dorp ligt op de Peelrandbreuk, één van de natuurlijke breuklijnen die dwars door Limburg lopen. De andere breuk is de Feldbiss, die door de Parkstad-regio loopt.

Op 13 april 1992 vond in Roermond de zwaarst gemeten aardbeving in Nederland plaats, met een kracht van 5,8. De schade was destijds aanzienlijk.

Meer bevingen dan in 2024

In Nederland waren vorig jaar 59 aardbevingen. Dat waren er twaalf meer dan in 2024, meldt het KNMI. De toename komt volgens het weerinstituut niet door de gaswinning in en rond Groningen, maar door de breuklijnen in Limburg.